Przedmiotem wynalazku jest tyrystorowy przemiennik czestotliwosci zasilany z transforma¬ tora wyposazonego po stronie wtórnej w dwa komplety uzwojen tworzace wspólne wyjscie szescio- fazowe z komutacja wewnetrzna grupowa.Znany jest bezposredni przemiennik czestotliwosci zasilany z sieci trójfazowej zlozony z trzech jednakowych mostków tyrystorowych stanowiacych zespól przeksztaltnikowy, polaczonych ze zródlem zasilajacym trójfazowym za posrednictwem transformatora zasilajacego lub dlawników sieciowych lub bezposrednio i jednoczesnie polaczonych zjednym mostkiem pólprzewodnikowym diodowym lub tyrystorowym obwodów komutacyjnych. Mostek ten ma grupe katodowa pola¬ czona poprzez pierwszy generator impulsów komutacyjnych z grupa anodowa drugiego mostka pólprzewodnikowego tyrystorowego lub diodowego oraz ma grupe anodowa polaczona poprzez drugi generator impulsów komutacyjnych z grupa katodowa drugiego mostka pólprzewodniko¬ wego obwodów komutacyjnych. Kazdy z trzech mostków tyrystorowych zespolu przeksztaltniko¬ wego ma polaczona grupe anodowa z grupa katodowa i z jednym zaciskiem czujnika kierunku przeplywu pradu. Drugie zaciski tych czujników sa polaczone z galeziami drugiego mostka pólprzewodnikowego obwodów komutacyjnych i z zaciskami dlawika komutacyjnego. Pozostale zaciski dlawika przylaczone sa z kolei do zacisków obciazenia i do lacznika zwierajacego obciazenie w czasie przerw beznapieciowych.Tworzenie napiecia wyjsciowego o zmiennej czestotliwosci w tym przemienniku polega na cyklicznym sterowaniu tyrystorów zespolu przeksztaltnikowego, przy czym caly cykl tworza trzy takty, z których kazdy sklada sie z dwu czesci, pierwszej kiedy podawane sa impulsy na tyrystory i drugiej kiedy tyrystory zespolu przeksztaltnikowego sa wylaczone, a lacznik zwiera obciazenie celem zapewnienia w nim ciaglosci pradu. I tak w pierwszym takcie podawane sa impulsy na tyrystory pierwszej galezi pierwszego mostka zespolu przeksztaltnikowego, drugiej galezi drugiego mostka i trzeciej galezi trzeciego mostka. Na zaciskach obciazenia jest napiecie w kolejnosci fazR, S, T.Na koncu pierwszej czesci taktu blokowane sa impulsy sterujace tyrystorami zespolu przeksz¬ taltnikowego i podawane sa impulsy do tyrystorów generatorów komutacyjnych i w zaleznosci od wskazan czujników kierunku pradu, do odpowiednich tyrystorów mostków zespolu komutacyj-2 127 873 nego. W nastepnym takcie wysterowane sa tyrystory drugiej galezi pierwszego mostka zespolu przeksztaltnikowego, trzeciej galezi drugiego mostka i pierwszej galezi trzeciego.Na odpowiednich zaciskach obciazenia jest teraz napiecie w kolejnosci faz STR, a wiec przesuniete w stosunku do napiecia w pierwszym takcie o 2/3 n. W trzecim takcie podane sa impulsy do tyrystorów trzeciej galezi pierwszego mostka, pierwszej galezi drugiego i drugiej galezi trzeciego mostka, co powoduje przylaczenie do odpowiednich zacisków obciazenia napiecia o kolejnosci fazT, R,. Przemiennik tego typujest przemiennikiem trójpulsowym o stosunkowo duzej zawartosci harmonicznych w pradzie pobieranym z sieci zasilajacej. Przy jego stosowaniu moga byc konieczne filtry tych harmonicznych w celu ograniczenia zaklócen w sieci.Tyrystorowy przemiennik czestotliwosci wedlug wynalazku ma dwa zespoly przeksztaltni¬ kowe, pierwszy i drugi, których zaciski odpowiednich faz wyjsciowych polaczone sa miedzy soba i z zaciskami czujników kierunku przeplywu pradu. Dodatkowy, trzeci mostek pólprzewodnikowy, przylaczony jest grupa anodowa do grupy anodowej pierwszego mostka pólprzewodnikowego obwodów komutacyjnych, która jest polaczona z zaciskami zespolu generatorów komutacyjnych i ma ten sam mostek przylaczony grupa katodowa do grupy katodowej pierwszego mostka pólprze¬ wodnikowego, która jest polaczona z drugim zaciskiem zespolu generatorów impulsów komutacyj¬ nych. Zaciski fazowe pierwszego mostka pólprzewodnikowego sa polaczone z drugim kompletem uzwojen transformatora zasilajacego.Wynalazek ilustruje blizej rysunek na którym, fig. 1 przedstawia uklad znanego przemiennika, fig. 2 — sposób tworzenia napiecia wyjsciowego dla jednej fazy wyjsciowej tego przemiennika, fig. 3 — schemat ideowy przemiennika wedlug wynalazku, a fig. 4—jego przebiegi napiec.Znany bezposredni przemiennik czestotliwosci pokazany na fig. 1 zasilany z sieci trójfazowej zlozony jest z trzech jednakowych mostków tyrystorowych 2, 3, 4 stanowiacy zespól przeksztaltni¬ kowy polaczony ze zródlem zasilajacym trójfazowym za posrednictwem transformatora zasilaja¬ cego 1 ijednoczesnie polaczonych z jednym mostkiem pólprzewodnikowym diodowym 9 obwodów komutacyjnych. Mostek ten ma grupe katodowa polaczona poprzez pierwszy generator 10 impul¬ sów komutacyjnych z grupa anodowa drugiego mostka8 pólprzewodnikowego tyrystorowego oraz ma grupe anodowa polaczona poprzez drugi generator 11 impulsów komutacyjnych z grupa katodowa drugiego mostka 8 pólprzewodnikowego obwodów komutacyjnych. Kazdy z trzech mostków tyrystorowych 2, 3, 4 zespolu przeksztaltnikowego ma polaczona grupe anodowa zgrupa katodowa i z jednym zaciskiem czujnika 5 kierunku przeplywu pradu. Drugie zaciski tych czujni¬ ków sa polaczone z galeziami drugiego mostka 8 pólprzewodnikowego obwodów komutacyjnych i z zaciskami dlawika komutacyjnego 6. Pozostale zaciski dlawika 6 polaczone sa z kolei do zacisków obciazenia 12 i do lacznika 7 zwierajacego obciazenie w czasie przerw bez-napieciowych.Tworzenie napiecia wyjsciowego o zmiennej czestotliwosci w tym przemienniku polega na cyklicznym sterowniu tyrystorów mostków 2, 3, 4 zespolu przeksztaltnikowego, przy czym caly cykl tworza trzy takty, z których kazdy sklada sie z dwu czesci, pierwszej kiedy podawane sa impulsy na tyrystory i drugiej kiedy tyrystory zespolu przkstzaltnikowego s£wylaczone, a lacznik 7 zwiera obciazenie 12 celem zapewnienia w nim ciaglosci pradu. I tak w pierwszym takcie podawane sa impulsy na tyrystory pierwszej galezi pierwszego mostka 2 zespolu przeksztaltnikowego drugiej galezi drugiegamostka 3 i trzeciej galezi trzeciego mostka 4. Na zaciskach obciazenia jest napiecie w kolejnosci fazR, S, T. Na koncu pierwszej czesci taktu blokowane sa impulsy sterujace tyrysto¬ rami mostków 2, 3, 4 zespolu przeksztaltnikowego i podawane sa impulsy do tyrystorów generato¬ rów komutacyjnych 10 i 11 i w zaleznosci od wskazan czujników 5 kierunku pradu, do odpowiednich tyrystorów mostków 8 i 9 zespolu komutacyjnego. W nastepnym takcie wystero¬ wane sa tyrystory drugiej galezi pierwszego mostka 2 zespolu przeksztaltnikowego, trzeciej galezi drugiego mostka 3 i pierwszej galezi trzeciego 4. Na odpowiednich zaciskach obciazenia 12 jest teraz napiecie w kolejnosci faz STR, a wiec przesuniete w stosunku do napiecia w pierwszym takcie o 2/3 7r. W trzecim takcie podane sa impulsy do tyrystorów trzeciej galezi pierwszego mostka 2 pierwszej galezi drugiego 3 i drugiej galezi trzeciego mostka 4, co powoduje przylaczenie do odpowiednich zacisków obciazenia 12 napiecia o kolejnosci fazT, R, S.Tyrystorowy przemiennik czestotliwosci wedlug wynalazku, którego schemat ideowy poka¬ zany jest na fig. 3 zasilany jest z transformatora 1 posiadajacego po stronie wtórnej dwa komplety127873 3 uzwojen 2 i 3 tworzace wspólnie wyjscie szesciofazowe. Ma on komutacje wewnetrzna grupowa, w sklad której wchodzi zespól przeksztaltnikowy polaczony zaciskami wejsciowymi z zaciskami wyjsciowymi transformatora zasilajacego 1 i polaczony zaciskami wyjsciowymi poprzez czujniki 11 kierunku przeplywu pradu i dlawik komutacyjny 4 z obciazeniem 5 i zaciskami wejsciowymi ukladu 6 zawierajacego obciazenie. Zespól generatorów impulsów komutacyjnych polaczony jest z pierwszym 9 i drugim 10 mostkiem pólprzewodnikowym obwodów komutacyjnych. Zaciski fazowe drugiego mostka pólprzewodowego 10 sa przylaczone do tych zacisków czujników kie¬ runku przeplywu pradu, które sa polaczoe z dlawikiem komutacyjnym 4. Zespoly przeksztaltni¬ kowe pierwszy 2 i drugi 3 maja zaciski odpowiednich faz wyjsciowych polaczone miedzy soba i z zaciskami czujników 11 kierunku przeplywu pradu. Trzeci mostek pólprzewodnikowy 7 przyla¬ czony jest grupa anodowa do grupy anodowej pierwszego mostka pólprzweodnikowego8 obwo¬ dów komutacyjnych, która jest polaczona z zaciskiem zespolu generatorów komutacyjnych 9. Ten sam mostek polaczony jest grupa katodowa do grupy katodowej mostka pólprzewodnikowego 8, która jest polaczona z drugim zaciskiem zespolu 9 generatorów impulsów komutacyjnych. Zaciski fazowe trzeciego 7 mostka pólprzewodnikowego obwodów komutacyjnych polaczone sa zjednym kompletem uzwojen wtórnych transformatora zasilajacego 1. Zaciski fazowe pierwszego mostka pólprzewodnikowego 8 polaczone sa z drugim kompletem uzwojen transformtora zasilajacego 1.Tworzenienapiecia wyjsciowego w przemienniku, polega na cyklicznym sterowniu tyrystorów zespolów przeksztaltnikowych 2 i 3. Kazdy cykl sterowania sklada sie z szesciu taktów, z których kazdy jest podzielony na dwie czesci. Pierwsza, kiedy wysterowane sa odpowiednie tyrystory zespolów przeksztaltnikowych, na wyjsciu przemiennika jest napiecie, lacznik zwierajacy obciaze¬ nie jest otwarty i czesc druga, kiedy wylaczone sa tyrystory zespolów przeksztaltnikowych, a obciazenie jest zwarte lacznikiem, celem zachowania ciaglosci pradu.W pierwszym takcie zalaczone sa odpowiednie tyrystory pierwszego zespolu przeksztaltniko¬ wego, a mianowicie tyrystory pierwszej galezi pierwszego mostka, drugiej galezi drugiego mostka i trzeciej galezi trzeciego mostka. Na zaciskach wyjsciowych przemiennika jest wskutek tego napie¬ cia w kolejnosci Ur, Us, Ut. W drugim takcie zalaczone sa z kolei odpowiednie tyrystory drugiego zespolu przeksztaltnikowego, a mianowicie tyrystory pierwszej galezi pierwszego mostka, drugiej galezi drugiego mostka i trzeciej galezi trzeciego mostka. Na zaciskach obciazenia jest teraz napiecie w kolejnosci Ur, Us, Ut przesuniete w fazie w stosunku do napiecia w pierwszym takcie o kat 60°C. W takcie trzecim podawane sa impulsy sterujace ponownie tyrystorami pierwszego zespolu przeksztaltnikowego, z tym, ze teraz zalaczone sa tyrystory drugiej galezi pierwszego mostka, trzeciej galezi drugiego mostka i pierwszej galezi trzeciego mostka. Powoduje to pojawie¬ nie sie na odpowiednich zaciskach wyjsciowych napiec o kolejnosci Us, Ut, Ur przesunietych w fazie. Do napiec podawane sa impulsy zaplonowe do tyrystorów drugiego zespolu przeksztaltniko¬ wego, a wiec do tyrystorów drugiej galezi pierwszego mostka, trzeciej galezi drugiego mostka i pierwszj galezi trzeciego mostka.Na odpowiednich zaciskach wyjsciowych jest w czasie tego taktu napiecie o kolejnosci Us, Ut, Ur przesuniete w stosunku do napiecia w takcie trzecim o kolejne 60°C. W pozostalych taktach piatym i szóstym zalaczane sa pozostale tyrystory zespolów przeksztaltnikowych pierwszego i drugiego. Sposób tworzenia napiecia wyjsciowego jednej fazy wyjasnia dodatkowo fig. 4. Zmiane wartosci napiecia uzyskuje sie przez zmiane czasu przewodzenia tyrystorów w czasie jednego taktu.Proces wylaczania tyrystorów obwodu glównego rozpoczyna sie w momencie zablokowania impulsów sterujacych te tyrystory i zalaczenia tyrystorów w generatorach impulsów komutacyj¬ nych i na podstawie wskazan czujników kierunku przeplywu pradu odpowiednim tyrystorem mostka tyrystorowego zespolu komutacynego. Jednoczesnie zalaczony zostaje tyrystor glówny w laczniku zwierajacym obciazenie na czas przerwy beznapieciowej. Kondensatory generatorów komutacyjnych polaryzujac poprzez mostki diodowe pierwszy i drugi oraz poprzez tyrystorowy mostek komutacyjny, tyrystory obwodu glównego powodujac ich wylaczenie.Napiecie kondensatorów zmienia na skutek przeladowania znak na przeciwny. Po zakoncze¬ niu przerwy podawane sa impulsy do tyrystorów zespolów przeksztaltnikowych kolejnego taktu i do tyrystora pomocniczego w laczniku celem przerwania zwarcia obciazenia.4 127873 Zastrzezenie patentowe Tyrystorowy przemiennik czestotliwosci zasilany z transformatora posiadajacego po stronie wtórnej dwa komplety uzwojen, tworzace wspólnie wyjscie szesciofazowe z komutacja wewnetrzna grupowa w sklad której wchodza dwa zespoly przeksztaltnikowe, z których jeden jest polaczony zaciskami wejsciowymi z zaciskami wejsciowymi transformatora zasilajacego i polaczony zaci¬ skami wyjsciowymi poprzez czujniki kierunku przeplywu pradu i dlawik komutacyjny z obciaze¬ niem i zaciskami wejsciowymi ukladu zwierajacego obciazenie oraz wyposazony w zespól generatorów impulsów komutacyjnych polaczony z pierwszym i drugim mostkiem pólprzewodni¬ kowym obwodów komutacyjnych oraz z przylaczonymi zaciskami fazowymi drugiego mostka pólprzewodnikowego zespolu komutacyjnego do tych zacisków czujników kierunku przeplywu pradu, które sa polaczone z dlawikiem komutacyjnym, znamienny tym, ze oba zespoly przeksztalt¬ nikowe pierwszy(2) i drugi (3) maja zaciski odpowiednich faz wyjsciowych, polaczone miedzy soba i z zaciskami czujników (11) kierunku przeplywu pradu oraz ma trzeci mostek pólprzewodni¬ kowy (7) przylaczony grupa anodowa do grupy anodowej pierwszego mostka pólprzewodniko¬ wego (8) obwodów komutacyjnych, która jest polaczona z zaciskiem zespolu genertatorów impulsów komutacyjnych (9) i ma ten sam mostek polaczony grupa katodowa do grupy katodowej pierwszego mostka pólprzewodnikowego (8), która jest polaczona z drugim zaciskiem zespolu(9) generatorów impulsów komutacyjnych oraz ma zaciski fazowe trzeciego mostka pólprzewodniko¬ wego (7) obwodów komutacyjnych polaczone z jednym kompletem uzwojen wtórnych transfor¬ matora zasilajacego (1) oraz ma zaciski fazowe pierwszego mostka pólprzewodnikowego (8) polaczone z drugim kompletem transformatora zasilajacego (1).127 87.1 -t" frlH^-fr^l *TI 113 Ftg1 n n n .n nn ' n n n.. _n__..n_ ji_ ' n n .n__n n_ f/52127 873 Rg 3 -TL _n_ J=L -TL ± XL xl XL _n_ _n_ XL XL XL XL XL XL FtQ PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL