Przedmiotem wynalazku jest cyfrowy uklad okreslania i odmierzania czasu ekspozycji papie¬ rów swiatloczulych przeznaczony do sterowania procesem naswietlania w ciemniach fotograficznych.Do znanych rozwiazan elektronicznych przyrzadów przeznaczonych dla laboratoriów foto¬ graficznych nalezy rozwiazanie opisane w publikacji „Fotografie" Nr 5/80 Wyd. VEB FOTOKI- NOVERLAG str. 196.Jest to laboratoryjny przyrzad do pomiaru oswietlenia polaczony z elektronicznym zegarem sterujacym powiekszalnikiem. Polaczona gietkim przewodem z przyrzadem sonda z fotorezysto- rem umieszczona jest w czasie pomiaru oswietlenia na maskownicy pod obiektywem powiekszal¬ nika, pokretlem z podzialka na przyrzadzie ustawiana jest czulosc papieru, zas odczyt czasu naswietlania bezposrednio w sekundach nastepuje na skali zamontowanego w przyrzadzie mier¬ nika wychylowego. Odczytana wartosc naswietlania ustawia sie na skalach dwu przelaczników, które stanowia czesc elektronicznego zegara sterujacego powiekszalnikiem. Odmierzanie ustawio¬ nego czasu naswietlania, to jest zalaczanie zródla swiatla w powiekszalniku nastepuje kazdorazowo po nacisnieciu przycisku inicjujacego prace zegara.Wedlug wynalazku cyfrowy uklad okreslania i odmierzania czasu ekspozycji papierów foto¬ graficznych z umieszczona podczas okreslania czasu ekspozycji na maskownicy pod obiektywem powiekszalnika sonda z elementem swiatloczulym i sprzezona z blokiem sterowania klawiatura wybierania rodzajów pracy i inicjowania pracy ukladu oraz ukladem zalaczania zródla swiatla w powiekszalniku ma wyzwalany generator pojedynczych impulsów, którego wejscie wyzwalajace polaczone jest z jednym z wyjsc bloku sterowania, a wejscie sterujace szerokosciaimpulsu wyjscio¬ wego polaczone jest z sonda, zas jego wyjscie poprzez generator paczek impulsów z wejsciem do liczenia w przód programowanego licznika rewersyjnego. Wejscie do liczenia wstecz programowa¬ nego licznika rewersyjnego polaczone jest z wyjsciem generatora impulsów wzorcowych czasu poprzez bramke sterowana z wyjscia przerzutnika, którego wejscie zapalajace polaczone jest z blokiem sterowania, zas wejscie gaszace z wyjsciem przeniesienia równoleglego przy liczeniu wstecz programowanego licznika rewersyjnego. Wejscie przerzutnika polaczone jest poza tym z wejsciem bloku sterowania i wejsciem ukladu zalaczania zródla swiatla. Wyjscia licznika rewersyjnego/ 2 127 339 polaczone sa z pamiecia posredniczaca i z zespolem wskaznikówwyswietlajacychjego stan. Wejscie sterujace pamieci posredniczacej polaczone jest z wyjsciem bloku sterowania, ajej wyjscia informa¬ cyjne z wejsciami równoleglego wprowadzania danych programowych licznika rewersyjnego, którego wejscie sterujace zapisywaniem polaczone jest z blokiem sterowania. Blok sterowania zapewnia odpowiednia dla wybranego na klawiaturze rodzaju pracy kolejnosc przebiegów steruja¬ cych praca calego ukladu w wyniku inicjacji z klawiatury.Element swiatloczuly sondy wlaczony w obwód ladowania kondensatora generatora pojedyn¬ czych impulsów posiada liniowa zaleznosc rezystancji od natezenia swiatla, zas w obwód ladowa¬ nia kondensatora generatora paczek impulsów wlaczony jest rezystor zmienny, którego wartosc ustawia sie w zaleznosci od czulosci papieru fotograficznego. Ustawiona czulosc papieru, po wlaczeniu w obwód ladowania kondensatora generatora pojedynczych impulsów w miejscach fotorezystora wzorcowego, wskazywana jest przez stan licznika rewersyjnego. Przedstawione rozwiazanie pozwala na uzyskiwanie duzych dokladnosci pomiarów natezenia swiatla i duza ich stabilnosc. Odczyt ustawianej czulosci papieru fotograficznego poprzez odczyt stanu licznika rewersyjnego sprowadza praktycznie do zera blad ustawienia czulosci niezaleznie od charaktery¬ styki i stabilnosci rezystora zmiennego wlaczonego w obwód ladowania kondensatora generatora paczek impulsów.. Przedmiot wynalazku zostanie objasniony na przykladzie jego wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy cyfrowego ukladu okreslania i odmierza¬ nia czasu ekspozycji papierów fotograficznych w funkcjonalnym powiazaniu zpowiekszalnikem, fig. 2 przedstawia fragment czesci pomiarowej ukladu z fig. 1, zas fig. 3 przedstawia wariant czesci wykonawczej ukladu z fig. 1. W procesie okreslania czasu ekspozycji sonde 1 umieszcza sie na maskownicy 2 pod glowica 3 powiekszalnika. Po zainicjowaniu pomiaru przyciskiem na klawiatu¬ rze 4 blok sterowania 5 wyzwala generator pojedynczych impulsów 6, na wyjsciu którego pojawia sie impuls o czasie trwania odwrotnie proporcjonalnym do natezenia swiatla, które ze zródla 7 poprzez negatyw 8 pada na sonde 1. Impulsem z wyjscia generatora pojedynczych impulsów 6 odblokowywany jest generator paczek impulsów 9, na wyjsciu którego pojawia sie paczka impul¬ sów o czestotliwosci powtarzania impulsów w paczce odwrotnie proporcjonalnej do ustawionej czulosci papieru. Wyjscie generatora paczek impulsów 9 polaczone jest z wejsciem do liczenia w przód 10 programowanego licznika rewersyjnego 11. Po zliczeniu paczki impulsów stan licznika 11 wyswietlany przez zespól wskaznikówcyfrowych 12 zostaje zapamietany w pamieci posredniczacej 13 pod wplywem sygnalu 14 z bloku sterowania 5. Liczba zapamietana w pamieci 13 okresla czas ekspozycji papieru.W procesie odmierzania czasu ekspozycji na sygnal z klawiatury 4 blok sterowania 5 wytwarza pierwszy sygnal 15, którym zawartosc pamieci posredniczacej 13 przepisywana jest do programo¬ wanego licznika rewersyjnego 11, a nastepnie drugi sygnal 16, którym zapalony zostaje przerzutnik 17 otwierajacy przez bramke 18 droge dla impulsów z generatora impulsów wzorcowych czasu 19 do wejscia liczenia wstecz 20 licznika rewersyjnego 11. Jednoczesnie sygnalem z wyjscia przerzut- nika 17 wysterowany zostaje ukladu zalaczania zródla swiatla 21 rozpoczynajac proces naswietla¬ nia papieru. Po osiagnieciu przez licznik 11 stanu zerowego na jego wyjsciu przeniesienia równoleglego przy liczeniu wstecz 22 pojawia sie impuls, który gasi przerzutnik 17. Tym samym zamknieta zostaje bramka 18 dla impulsów z generatora impulsów wzorcowych czasu 19, zdjete zostaje wysterowanie z ukladu zalaczania zródla swiatla 21 i proces naswietlania zostaje zakonczony.Proces odmierzania czasu ekspozycji moze byc powtarzany dowolna ilosc razy poprzez inicjacje klawiatury 4. Przedstawiony na fig. 2 fragment czesci pomiarowej przykladu ukladu wedlug wynalazku pozwala na dokladniejsze zilustrowanie ustawiania warunków, dla jakich okreslany jest czas ekspozycji/Czulosc papieru ustawiana jest rezystorem zmiennym 23 przy scisle okreslonym czasie impulsu na wyjsciu generatora pojedynczych impulsów 6. Czas ten okreslony jest stalym rezystorem 24 przy przelaczniku 22 na klawiaturze 4 w pozycji 26. Po przycisnieciu przycisku 27 paczak impulsów z wyjscia generatora paczek impulsów 9 zostaje zliczona przez licznik 11, którego stan wyswietlony na zespole wskazników 12 odzwierciedla ustawiona czulosc papieru. Pomiar czasu ekspozycji nastepuje po przelaczeniu przelacznika 25 w pozycje 28, tojest po wlaczeniu w obwód ladowania kondensatora generatora pojedynczych impulsów 6, fotorezystora 29, i wcisnieciu przycisku 27.127339 3 Wariant czesci wykonawczej, to jest odmierzania czasu naswietlania, ukladu wedlug wyna¬ lazku przedstawiony na fig. 3 posiada bezposrednie polaczenie wyjscia przeniesienia równoleglego przy liczeniu wstecz 22 z wejsciem ladujacym programowanego licznika rewersyjnego 11 zapewnia¬ jac tym samym, przy powtórzeniach procesu odmierzania,przepisywanie zawartosci pamieci 13 do licznika 11 w chwili zakonczenia poprzedniego procesu odmierzania czasu.Zastrzezenie patentowe Cyfrowy uklad okreslania i odmierzania czasu ekspozycji papierów fotograficznych z sonda zawierajaca element swiatloczuly i sprzezona z blokiem sterowania klawiatura oraz ukladem zalaczania zródla swiatla polaczonym z blokiem sterowania, znamienny tym, ze ma generator pojedynczych impulsów (6), którego wejscie wyzwalajace polaczone jest z jednym z wyjsc bloku sterowania (5), a wejscie sterujace polaczone jest z sonda (1), zas wyjscie poprzez generator paczek impulsów (9) z wejsciem do liczenia w przód (10) programowanego licznika rewersyjnego (11), przy czym wejscie do liczenia wstecz (20) programowanego licznika rewersyjnego (11) polaczone jest z wyjsciem generatora impulsów wzorcowych czasu (19) poprzez bramke (18), której wejscie steru¬ jace polaczone jest z wyjsciem przerzutnika (17) oraz z wejsciami ukladu zalaczania zródla swiatla (21) i bloku sterowania (5), przy czym wejscie zapalajace przerzutnik (17) polaczone jest z blokiem sterowania (5), a jego wejscie gaszace z wyjsciem przeniesienia równoleglego przy liczeniu wstecz (22) programowanego licznika rewersyjnego (11), natomiast wyjscia programowanego licznika rewersyjnego (11) polaczone sa zpamiecia posredniczaca (13) i zespolem wskazników (12) wyswiet¬ lajacych jego stan, przy czym wejscie sterujace pamieci polaczone jest z wyjsciem bloku sterowania (5), a jej wyjscia z wejsciami równoleglego wprowadzania danych programowanego licznika rewersyjnego (11), którego wejscie sterujace wpisywaniem polaczone jest z blokiem sterowania (5). -0~* r^rh\( ¦t A6J •' + 12 to. H.ff X -TT YM 20^ ¦R ^21 \J2 JT yi6 W 73 C ^¦f9 fol •127339 fig.2 ¥ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena iOOzl PL