*** URZAD PATENTOWY PRL Patent tymczasowy dodatkowy do patentunr Zgloszono: 18.05.81 (P. 231244) Pierwszenstwo Int. Cl. H01R 9/24 Zgloszenie ogloszono: 07.06.82 Opis patentowy opublikowano: 25.10.1984 C^* tLNIA Twórcawynalazku: Ryszard Pedzinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów, Wroclaw (Polska) Segmentowa laczówka pradowa Przedmiotem wynalazku jest segmentowa laczówka pradowa przeznaczona do stosowania w energetyce np. w ukladach z przekaznikami, przemysle samochodowym, okretownictwie, prze¬ mysle lotniczym itp.W niektórych obwodach pradowych wymagane jest zwarcie dwóch sasiednich torów przed momentem, w momencie odlaczania i po odlaczeniu przewodów elektrycznych. Z polskiego zgloszenia numer P-195402 znana jest laczówka pradowa realizujaca wyzej wymienione zadanie, zbudowana z podzespolów gniazdowego i wtykowego. Zespól wtykowy zbudowany jest z podlu¬ znej elektroizolacyjnej plytki, w której osadzone sa przelotowo plaskie wtyki.Zespól gniazdowy sklada sie z podluznego korpusu poprzecznie uzebrowanego oslonietego po bokach plaskimi plytkami najkorzystniej przezroczystymi. Zebra tworza szereg przegród i komór; w kazdej komorze znajduja sie dwa gniazda wtykowe i walcowy zwieracz miedzy nimi, oparty na srubowej sprezynie ulokowanej u dolu komory. Gniazdo wtykowe umieszczone w przegrodzie, zbudowane jest ze sprezystego paska podwójnie zlozonego, wystajacego u dolu poza korpus, uksztaltowanego w petle i przystosowanego do lutowania przewodów elektrycznych. Górna czesc gniazda ma dwa sprezyste ramiona, miedzy które wchodzi plaski wtyk, przy czym jedno ramie ma odgieta koncówke w strone wnetrza komory. Do walcowego zwieracza przymocowany jest izola¬ cyjny pret, suwliwie zamocowany w otworze górnej scianki korpusu. W stanie rozlaczonym obu zespolów prety wypychane sprezynami ku górze wystaja poza obreb korpus, natomiast zwieracze stykaja sie z odgietymi koncówkami gniazd wtykowych. Przy wcisnieciu wtyków pomiedzy ramiona gniazd, izolacyjna plytka zespolu wtykowego wciska prety w glab komory, co powoduje przesuniecie zwieracza ku dolowi, scisniecie sprezyny i rozwarcie sasiednich gniazd wtykowych oraz realizowanie polaczenia: wtyk-gniazdo.Wzajemne ulozenie elementów w komorze oraz proporcje i wymiary wtyków i gniazd zapew¬ niaja gradacje procesów laczenia i rozwierania badz zwierania i rozlaczania tak, ze zanim nastapi rozwarcie sasiednich gniazd, nastepuje wczesniejsze zwarcie wtyku z gniazdem oraz zanim nastapi rozlaczenie wtyku z gniazdem, wczesniej zostaje zrealizowane zwarcie sasiednich gniazd.Laczówka pradowa wedlug opisanego zgloszenia ma skomplikowana budowe, co spowodo¬ wac moze prawdopodobienstwo zawodnosci dzialania,oraz ma dosc znaczne gabaryty.Ze wzgledu2 127 262 natomiast na to, ze pomiedzy walcowym zwieraczem a odgieta koncówka gniazda istnieje styk liniowy, nie zas powierzchniowy, moze zaistniec przegrzewanie sie zespolu gniazd przy wyzszych wartosciach natezenia pradu. Laczówka wymaga ponadto lutowania przewodów elektrycznych do gniazd, co komplikuje czynnosci montazowe i zmniejsza niezawodnosc polaczen elektrycznych.Z polskiego zgloszenia nr P-213738 znany jest zestaw segmentów montazowych, których elektroizolacyjne korpusy mocowane sa w szynie nosnej poprzez zaczepy obejmujace szyne lub przez nia obejmowane. Korpus segmentu ma plaska sciane okreslajaca jego calkowity zarys oraz ma u góry otwarcie a u dolu i po bokach zgrubienia stanowiace boczne sciany i warunkujace grubosc korpusu. Nad dolnym zgrubieniem korpus ma prowadzacy wypust zwrócony ku wnetrzu i od zewnatrz wglebienie bedace negatywem wypustu. Zlacze osadzone w korpusie, wykonane z jednego kawalka blachy, ma plaskie wtyki lub koncówki lutownicze, z których dwa wystaja na boki i sa dostepne przez boczne otwory a dwa sa zwrócone ku górze i sa dostepne przez górne otwarcie korpusu. Zlacze jest unieruchomione w korpusie za pomoca dwusrednicowego kolka przechodza¬ cego przez otwór zlacza oraz przez boczne ograniczniki i dolny ogranicznik.Wynalazek dotyczy segmentowej laczówki pradowej, której elektroizolacyjny korpus przysto¬ sowany jest do mocowania w szynach nosnych lub na precie albo rurce i ma elementy do stabilizacji korpusów miedzy soba oraz plaska sciana okreslajaca jego zarys i wystepy decydujace o jego szerokosci oraz jest u góry i z boków otwarty dla nozowych wtyków.Istota wynalazku polega na tym, ze korpus ma w srodku pozioma przegrode, na która z obu boków sa wsuniete dwunozowe wtyki o wzajemnie prostopadlych nozach, a kazdy wtyk ma ponadto dwa skrzydelka odgiete w przeciwne strony oraz prostopadle do jego plaszczyzny, zas pomiedzy skrzydelkami rowek obejmujacy przegrode. Nad przegroda ulokowana jest sprezyna srubowa oparta z jednej strony o skrzydelko a z drugiej strony o metalowa nakladke, umieszczona na elektroizolacyjnym klocku, suwliwie osadzonym miedzy przegroda a poziomym zgrubieniem korpusu. Skrzydelko i lezaca z nim wspólosiowo nakladka sa polaczone linka przewodzaca prad.Pod przegroda umieszczone sa takie same elementy, lecz w odwróconym porzadku.Laczówka wedlug wynalazku realizuje te sama funkcje, co znana laczówka zgloszona do ochrony za numerem P-195402, to jest zwarcie dwóch sasiednich torów przed momentem, w momencie odlaczania i po odlaczeniu*przewodów elektryczych, przy równoczesnym spelnieniu korzystniejszych parametrów zwlaszcza dotyczacych oporów styków i lepszej niezawodnosci dzialania.Elementem wiodacym prad jest jeden prosty detal plaski z dwoma nozowymi wtykami. Zesytk miedzy elementami wiodacymi prad jest powierzchniowy, co zapewnia mniejsza rezystancje i zapobiega przegrzewaniu sie styków. Laczówka ma mniejsze gabaryty od znanego rozwiazania i ma cechy konstrukcyjne pozwalajace na skladanie zestawów listew zaciskowych dowolnej dlugosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia korpus laczówki w widoku z boku od strony otwartej, a fig. 2 — korpus w przekroju pionowym przez srodek, fig. 3 przedstawia w widoku z boku od strony otwartej komp¬ letna laczówke, fig. 4 przedstawia dwunozowy wtyk w widoku z boku, zas fig. 5 — tenze wtyk w widoku od strony plaszczyzny skrzydelek.Przykladowe rozwiazanie przedstawia laczówke przystosowana do tworzenia zestawu laczó¬ wek przez mocowanie w szynach nosnych lub na precie mocujacym albo rurce. Elektroizolacyjny korpus 1 z tworzywa elektroizolacyjnego ma u dolu zaczepy 2 i 3 przeznaczone do mocowania go w szynie nosnej, obejmujace ja lub przez nia obejmowane. Jeden bok korpusu 1 jest plaska sciana okreslajaca jego calkowity zarys, z której wystaje szereg zgrubien decydujacych o szerokosci korpusu 1. Poziomo usytuowane górne zgrubienie 4 i dolne zgrubienie 5 wyznaczaja zarys wzdlu¬ znego kanalu 6 poziomo ulozonego w korpusie 1. W srodku tego kanalu 6 korpus 1 ma pozioma przegrode 7. Nad górnym zgrubieniem 4 znajduje sie wystep 8 zwrócony ku otwartej stronie korpusu 1, zas od strony plaskiej sciany, wspólosiowo z wystepem 8, wykonanajest wglebieniem 9, stanowiace negatyw wystepu 8. Oba te elementy sa przeznaczone do zazebiania sie sasiednich korpusów ze soba. Nad wystepem 8 znajduje sie przelotowy centralny otwór 10 przeznaczony do nakladania segmentów na pret mocujacy lub rurke. Boczne zgrubienia 11 i 12 sa pochylone skosnie127 262 3 i maja zaglebienia 13 przeznaczone pod oznaczniki zestawu segmentów. Podobnie zaglebienie 14 ma korpus 1 nad centralnym otworem 10. Pomiedzy centralnym otworem 10 a bocznymi zgrubie¬ niami 11 i 13 znajduja sie komory 15 otwarte od góry, laczace sie wzdluznym kanalem 6 poprzez wglebienia 16 wykonane w poziomym górnym zgrubieniu 4. Na pozioma przegrode 7 z obu stron wcisniete sa dwunozowe wtyki 17 o wzajemnie prostopadlych nozach, tak ze jeden nóz wystaje ku górze przez komore 15 a drugi na bok przez otwarcie wzdluznego kanalu 6. Lewy wtyk 17 jest identyczny jak prawy, lecz sa one obrócone w kanale 6 wzgledem siebie o 180°. Cale zlacze ma dwa noze wystajace ku górze i dwa na boki. Kazdy wtyk 17 ma ponadto dwa skrzydelka 18 i 19 odgiete w przeciwne strony od plaszczyzny wtyku 17 i prostopadle wobec niej. Pomiedzy skrzydelkami 18 i 19 we wtyku 17 wykonany jest poziomo rowek 20 przeznaczony do nasuwania wtyku 17 na pozioma przegrode 7. W przestrzeni kanalu 6 nad przegroda 7 i pod nia umieszczone sa srubowe sprezyny 21 oparte zjednej strony o skrzydelka 18 lub 19 a z drugiej strony o metalowa nakladke 22 umocowana do elektroizolacyjnego klocka 23, który jest osadzony suwliwie w przestrzeni miedzy pozioma przegroda 7 a poziomymi zgrubieniami 4 lub 5 korpusu 1. Skrzydelko 18 lub 19 jest polaczone z nakladka 22 klocka 23, lezacego wspólosiowo z nim, za pomoca miedzianej linki 24, przylutowanej do skrzydelka 18 lub 19 oraz nakladki 22. Klocek 23, nakladka 22 i sprezyna 21 sa umieszczone w odwrotnym porzadku nad pozioma przegroda 7 niz pod nia. Kazdy nóz wtyku 17 przeznaczony jest do wspólpracy z nasadka 25, stanowiaca zakonczenie przewodu elektrycznego, który ma byc polaczony z wtykiem 17 segmentu, tworzac rozlaczalne zlacze: nóz-nasadka.W stanie swobodnym bez wcisniecia na noze nasadek sprezyny 21 wypychaja elektroizolacyjne klocki 23 az do oparcia sie metalowych nakladek 22 o skrzydelka 18 i 19 wtyków 17, a wtedy oba dwunozowe wtyki 17 sa ze soba zwarte elektrycznie linkami 24. Wcisniecie nasadek 25 przewodów elektrycznych na noze wtyków 17, które wystaja ku górze — nie zmienia poprzedniej sytuacji w zakresie polaczenia elektrycznego wtyków 17, wobec czego oba tory elektryczne doprowadzone do górnych nozy wtyków 17 sa zwarte ze soba. Z chwila rozpoczecia wciskania nasadki 25 na boczny nóz wtyku 17, np. z lewej strony, nastepuje najpierw zwarcie elektrycznego przewodu z nozem wtyku 17, a klocek 23 w tej fazie ruchujest jeszcze nieruchomy.Przy dalszym wciskaniu nasadki 25, az do oporu, nastepuje scisniecie srubowej sprezyny 21 i rozwarcie polaczenia elektrycznego miedzy lewym wtykiem 17 a prawym wtykiem 17, gdyz polaczenie pomiedzy skrzydelkiem 19 a nakladka 22 przerywa sie, jednakze linka 24 w górnej czesci kanalu 6 zwiera nadal oba wtyki 17.Dopiero po wcisnieciu do oporu drugiej nasadki 25, z prawej strony kanalu 6, nastepuje rozlaczenie elektryczne obu wtyków 17. Realizowane jest wówczas polaczenie przewodów elektrycznych na linii kazdego wtyku 17: nasadka-nóz poziomy, nasadka-noz pionowy.Natomiast przy wyjmowaniu jednej z nasadek 25 w torze poziomym nastepuje najpierw zwarcie elektryczne obu wtyków 17 podczas gdy nasadka 25jest jeszcze nadal polaczona z nozem.Dopiero dalsza faza ruchu powoduje rozlaczenie zlacza nasadka-nóz.Identycznie przebiega realizacja zwarcia wtyków 17 przy rozlaczeniu drugiej nasadki 25 w torze poziomym.Zastrzezenie patentowe Segmentowa laczówka pradowa, której elektroizolacyjny korpus przystosowany jest do mocowania w szynach nosnych badz na precie lub rurce i ma elementy do stabilizacji korpusów miedzy soba oraz plaska sciane okreslajaca jego zarys i wystepy decydujace ojego szerokosci,oraz jest u góry i z boków otwarty dla nozowych wtyków, znamienna tym, ze korpus (1) ma w srodku pozioma przegrode (7), na która z obu stron sa nasuniete dwunozowe wtyki (17) o wzajemnie prostopadlych nozach, a kazdy wtyk (17) ma ponadto dwa skrzydelka (18,19) odgiete w przeciwne strony i prostopadle do jego plaszczyzny, zas miedzy skrzydelkami (18, 19) ma rowek (20) obejmujacy przegrode (7), natomiast nad przegroda (7) ulokowana jest srubowa sprezyna (21) oparta z jednej strony o skrzydelko (18) a z drugiej o metalowa nakladke (22) umieszczona na elektroizolacyjnym klocku (23), suwliwie osadzonym miedzy przegroda (7) a poziomym zgrubie¬ niem (4) korpusu (1), przy czym skrzydelko (18) i nakladka (22) lezaca z nim wspólosiowo sa polaczone przewodzaca linka (24), natomiast pod przegroda (7) umieszczone sa takie same elementy (21, 22, 23) lecz w odwróconym porzadku.127 262 Figi Fig. 2 15_ iz JL1L, JO. 15.MJL 2212.J3.JZ IL 11 JZ J3. -*- & 2L 13- O o-f 18 Ol 17 20 0J 19 Figi Fig.5 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL