Wynalazek niniejszy dotyczy zaworu lufo kurka, przeznaczonego w zasadzie do zastosowania w rurociagach wszelkiego ro¬ dzaju, w których plyny lub gazy, np. tlen, wodór, [powietrze sprezone, gazy palne i t. d. znajduja sie pod pewfriem cisnieniem.Zalety zaworu wedlug wynalazku w porów¬ naniu do zaworów, stosowanych dotych¬ czas, tworzy znacznie zwiekszona pewnosc uszczelnienia, uproszczenie sposobu wy¬ miany uszczelnienia, przyczem zwiekszona zostaje niezawodnosc dzialania zaworu w porównaniu do znanych zaworów przepu¬ stowych tego rodzaju, wreszcie nizsze ko¬ szty wytwarzania i latwiejsza obsluga za- wbru, niz to mialo miejsce dotychczas.Na rysunku przedstawiono kurek wodo¬ ciagowy, który jednak moze byc zastoso¬ wany i w przewodach innych ,plynów lub gazów bez wykroczenia poza ramy wyna¬ lazku niniejszego.Fig. 1 przedstawia w przekroju przy¬ klad wykonania kurka, w którym nieru¬ choma nasadka wypustowa zostaje za¬ mknieta zapomoca ruchomego narzadu za¬ mykajacego, fig. 2 przedstawia tenze kurek w stanie otwartym, a fig. 3 — jego przekrój poprzeczny. Fig. 4 przedstawia w stanie 6- twartym odmiane kurka, w której sposób zamykania kurka jest odwrotny do po¬ przedniego, gdyz nasadka wypustowa prze¬ suwa sie wraz z narzadem zamykajacym,fig- 5 przedstawia kurek, uwidoczniony na fig. 4, w stanie zainkcietym. Fig. 6 i 7 przedstawiaja w; przekrójach poprzecznym i podluznymi w stanie otwartym jedna z odmian wykonania zaworu, a fig. 8 — ten¬ ze zawór w stanie zamknietym. W tej od¬ mianie Wykonania wynalazku, która jest dostosowana do zwykle stosowanej dotych¬ czas postaci zaworu tego rodzaju, uzyty zo¬ stal tenze rodzaj zamkniecia, co w kurkach, uwidocznionych na fig. 1 — 5, lecz ruch urzadzenia 'zamykajacego odbywa sie w kierunku prostopadlym do kierunku prze¬ plywu plynu lub gazu.Wedlug fig, 1 — 3 lacznik 1 sluzy do przylaczania kurka do rurociagu, dopro¬ wadzajacego dó kurka plyn lub gaz. To przylaczanie moze byc uskuteczniane w sposób dowolny, np. zapomoca wkrecania lub za posrednictwem kolnierzy. W laczni¬ ku / znajduje sie komora wspólsrodkowa 2, utworzona z jednej strony przez scian¬ ke wewnetrzna lacznika, z drugiej zas stro¬ ny równiez przez wspólsrodkowa nasadke 3. Nasadka 3 moze tworzyc z lacznikiem 1 jednolita calosc, lub tez moze byc do nie¬ go przymocowana w (sposób dowolny. W ko¬ morze 2 jest umieszczony narzad zamyka¬ jacy 4, wykonany z rurki sprezystej, np. (rurki gumowej. Na powierzchni zewnetrzr nej lacznika 1 jest naciety gwint, na który nakrecony zostaje kapturek 5. Kapturek ten otacza rure wypustowa 6, posiadajaca zgrubienie 7, o które zahacza kapturek 5.W nasadce 3 sa wykonane promieniowe o- twory 8, -przez które przeplywa czynnik roboczy, którego doplyw ma zostac za¬ mkniety. Wykrecaniu kapturka ponad mia¬ re dopuszczalna zapobiega srubka zabez¬ pieczajaca lub zawleczka 9, przylegajaca do zgrubienia scianki lacznika. Prowadze¬ nie rury wypustowej 6 i zlaczonego z nia zgrubienia 7 w kierunku wylacznie osio¬ wym uskutecznia sie zapomoca trzpienka lub podobnego narzadu 10, który moze przesuwac sie w wycieciu 11 konca scianki lacznika, lecz zapobiega obracaniu sie wo¬ kolo osi rury wypustowej 6, a z nia zgra¬ bienia 7, tworzacego narzad, naciskajacy na uszczelnienie. Aby móc nastawiac rure wypustowa 6 w dowolnym kierunku nieza¬ leznie od polozenia lacznika 1, wskazane jest zaopatrzyc scianke lacznika na obwo¬ dzie w kilka wydrazen U. Celem latwiej¬ szego uruchomiania odrecznego umieszcza sie na kapturku jedna lub kilka raczek, lub tez mozna kapturkowi nadac ksztalt, umozliwiajacy jego pokrecanie tylko za¬ pomoca odpowiedniego narzedzia.Otworami 8 nasadki 3, umieszczonej w srodku komory 2, czynnik roboczy, prze¬ plyw którego ma zostac zamkniety, prze¬ dostaje sie do rury odplywowej 6, jak to przedstawiono na fig. 2 zapomoca strza¬ lek. Skoro jednak kapturek 5 zostaje do¬ krecony, to zgrubienie 7 rury odplywowej 6 docisniete zostaje do odcinka rurki spre¬ zystej 4 i odksztalca go. Poniewaz jednak odksztalcenie nazewnatrz jest niemozliwe ze wzgledu na scianke komory, otaczajaca odcinek rurki sprezystej, to odksztalcenie rurki musi nastapic w kierunku nasadki 3, przez co zostaja zamkniete znajdujace sie w nasadce otwory promieniowe, poniewaz ruiika sprezysta 4 przylega swa scianka wewnetrzna scisle do zewnetrznej scianki nasadki 3.Przez nacisk na rurke sprezysta zosta¬ ja uszczelnione jednoczesnie wszystkie szczeliny, istniejace miedzy czesciami po- szczególnemi kurka. Jezeli zas kapturek 5 zostanie odkrecony, to rura odplywowa 6 wraz ze zgrubieniem 7 zostanie odepchnie¬ ta wskutek sprezystosci rurki 4, a otwory przeplywowe 8 nasadki 3 zostaja otwarte ponownie. Czynnik roboczy moze nastep¬ nie przeplywac przez przejscie, wytwarza¬ jace sie miedzy ruika sprezysta a nasad¬ ka. Odepchniecie zgrubienia 7 i powrót rur¬ ki sprezystej do ksztaltu pierwotnego wspomaga cisnienie przeplywajacego czyn¬ nika, które to cisnienie oddzialywa na — 2scianki wewnetrzne rurki sprezystej i od¬ suwa (powierzchnie rurki od powierzchni nasadki 3.Ruch kapturka 5, a wraz z nim i zgru¬ bienie 7, jest regulowany zapomoca sruby 9 tak, ze i w otwartym kurku rurka sprezy¬ sta 4 znajduje sie stale pod cisnieniem, wskutek czego równiez i w tym stanie wszystkie szczeliny kurka, czy tez wszyst¬ kie stykajace sie ze soba powierzchnie czesci, poruszajacych sie wzgledem siebie, zostaja uszczelnione, dzieki czemu zapo¬ biega sie odchylaniu sie czynnika przeply¬ wajacego od drogi pozadanej.Jak to juz wspomniano powyzej, obra¬ caniu sie zgrubienia 7 zapobiega trzpieniek 10, przesuwajacy sie w jednem z wyciec 11; w ten sposób unika sie przenoszenia ruchu obrotowego na rurke sprezysta 4, która zostaje obciazona tylko naciskiem, oddzialywajacym w kierunku osiowym, dzieki czemu jej trwalosc jest prawie nieo¬ graniczona. Dlugosc rowków 11 oczywiscie jest dobrana tak, ze przy najwiekszem na¬ wet otwarciu kurka prowadzenie zgrubie¬ nia 7 jest zapewnione.Na fig. 4 i 5 zostala przedstawiona w polozeniach otwarlem i zamknietem jedna z postaci zaworu, wykonana w nieco od¬ mienny sposób. W tej odmianie lacznik 13 jest zaopatrzony we wstawke rurowa, two¬ rzaca komore, w której jest umieszczona rurka sprezysta. Przesuwajacy sie kaptu¬ rek 12 porusza narzad naciskajacy 14, ze¬ spolony z rura odplywowa, a przez to po¬ ruszana zostaje w kierunku osiowym na¬ sadka 15, przymocowana do narzadu 14 lub tez tworzaca z nim jednolita calosc.Przez nacisk na rurke sprezysta 16 rurka ta zostaje odksztalcona i dokladnie tak samo, jak w odmianie wykonania kurka, uwidocznionej na fig. 1 — 3, zostaje doci¬ snieta do nasadki 15 i jej kanalów 17, dzieki czemu zostaje osiagniete szczelne jej przyleganie i niezawodne uszczelnienie wszystkich miejsc przeplywu czynnika ro¬ boczego. Rurka sprezysta 16 moze byc zao¬ patrzona na jednym koncu w zgrubienie lub kolnierz 18, zapomoca którego jest przytrzymywana mocno w laczniku 13 przez jego powierzchnie oporowa 19, lecz nie jest to bezwzglednie konieczne, gdyz przesuniecie lub przekrecenie rurki spre¬ zystej jest niemozliwe wobec stale panu¬ jacego w przewodzie cisnienia. Rura od¬ plywowa 20 w tej odmianie wykonania wynalazku jest isztywno polaczona z na¬ rzadem 14.Fig. 6, 7 i 8 przedstawiaja nastepna od¬ miane wykonania wynalazku, w której ruch narzadów zamykajacych nie odbywa sie w kierunku przeplywu czynnika roboczego, lecz w kierunku do tegoz prostopadlym.W tym celu zawór 21 jest zaopatrzony w przegrode 22; na koncu górnym przegrody znajduje sie zgrubienie 23. To zgrubienie tworzy lacznie ze sciankami kadluba za¬ woru wylot, zaopatrzony w kanaly 24 i 25.Czynnik roboczy przeplywa wiec przez otwór lacznika i musi przeplywac wskutek umieszczenia w zaworze przegrody 22 w kierunku strzalki przez kanal 24, komore 27, kanal 25 do otworu odplywowego 26.Wskutek odksztalcenia rurki sprezystej 28, otaczajacej równiez iw tym przypad¬ ku wspólsrodkowo wylot, zamkniete zosta¬ ja kanaly przeplywowe 24 i 25 i uszczelnio¬ ne jednoczesnie wszystkie szczeliny pomie¬ dzy czesciami ruchomemi zaworu. Od¬ ksztalcanie rurki sprezystej uskutecznia sie zapomoca kapturka 29, poruszanego sruba 30, zaopatrzona w raczke, lub w temu po¬ dobny sposób.We wszystkich, przedstawionych na ry¬ sunku przykladach wykonania, w których oczywiscie mozliwe sa liczne zmiany, nie¬ zmiernajace zasadniczej mysli wynalazku, otwory promieniowe nasadki (wylotu), zamkniete zostaja przez nacisk, wywiera¬ ny w kierunku osi tej nasadki na rurke sprezysta, otaczajaca wspólsrodkowo na¬ sadke (wylot). Ruch narzadu naciskajace- — 3 —go Wzgledem rutfki sprezystej moze byc spo¬ wodowany nietylko zapomoca kapturka luib sruby, lecz i w inny sposób, np. przez nacisk dzwigni luib zapomoca mimosrodu.Ksztalt nasadki moze byc równiez obrany dowolnie, np. nasadka moze poisiadac ksztalt stozka, celem dostosowania jej do stopniowego odksztalcania sie rurki spre¬ zystej. W podobnyz sposób rurka sprezy¬ sta moze posiadac ksztalt dowolny, np; po¬ siadac wewnatrz ksztalt stozka, wskutek czego osiaga sie uszczelnienie, przystoso¬ wane do stopniowego odksztalcania rurki sprezystej. PL