Przedmiotem wynalazku jest odwracarka lnu lodygowego, realizujaca odwracanie warstw lodyg podczas roszenia.Znane tego rodzaju odwracarki dzialajace na zasadzie odwracania lodyg lezacych rzedami, zaopatrzone sa w skrzyzowana tasme bez konca, przebiegajaca wzdluz nachylonej plaszczyzny.Obracacze tych odwracarek sa zaopatrzone w specjalny uklad zbierajacy, który w srodkowej czesci stanowi jednoczesnie pas napedowy skrzyzowanej tasmy z zebami roboczymi. Odwracarki pracuja w ten sposób, ze rzad lodyg lnu jest chwytany przez zabieraki, nastepnie jest unoszony i dalej jest zabierany pomiedzy skrzyzowana tasma a zebami prowadzacymi, przy jednoczesnym ciaglym odwracaniu lodyg lnu w kierunku ukosnym w przód do tarczy napedowej. Odwrócony juz len przejmuje tasma odbiorcza lub plyta slizgowa i opuszcza lodygi na powierzchnie pola.Poniewaz skrzyzowana tasma, zapewniajaca prowadzenie i odwracanie lodyg, ze wzgledów konstrukcyjnych nie moze byc szersza niz 10 cm, jest ona przyczyna wszystkich niedogodnosci odwracarek. Podczas procesu odwracania, w którym warstwa lodyg jest zbierana zasadniczo w jej punkcie ciezkosci, odwracana warstwa jest narazona na zginanie wskutek dzialania sil bezwlad¬ nosci i w przypadku przekroczenia pozostalej sily bezwladnosci lodyg, która zalezy od wlasciwosci warstwy i predkosci odwracania, warstwa lodyg podlega odksztalceniu i odwracarka ulega zapcha¬ niu. Wynika z tego, ze wydajnosc tej odwracarkijest tym mniejsza im bardziej wilgotny jest len oraz im wiecej zawiera chwastów.Z polskiego opisu patentowego nr 93 848 jest znane ponadto urzadzenie do zbierania, odwracania i ponownego rozscielania lodyg lnianych, poddawanych roszeniu, zawierajace beben zbierajacy oraz skrzyzowany pas bez konca majacy zabieraki. Beben zbierajacy oraz napedzajacy go skrzyzowany pas sa zamontowane na usytuowanym z boku ciagnika ramieniu ulozyskowanym w ramie zamocowanej do trójpunktowego zawieszenia ciagnika oraz korpusu jego silnika.Ponadto, do tylnego kola ciagnika jest zamontowane sprzeglo, polaczone z napedem skrzyzowa¬ nego pasa, a przednia czesc wychylnego ramienia jest polaczona z rama za pomoca suwliwego pionowego prowadnika, do którego jest przymocowane ciegno polaczone z hydraulicznym pod¬ nosnikiem ciagnika.Zgodnie z wynalazkiem odwracarka lnu lodygowego, majaca uklad zbierajacy i tasme bez konca, charakteryzuje sie tym, ze za ukladem zbierajacym jest usytuowany wznoszacy sie przenos-2 127 225 nik zaciskowy, który konczy sie powyzej pionowej sciany srubowej, wzdluz której jest prowadzona tasma bez konca. Tasmabez konca jest prowadzona od dolnego bebna napedowego poprzez tylny beben pomocniczy i tylny, górny beben, odwzorowujac tor sciany srubowej pomiedzy tylnym, górnym bebnem i drugim dolnym bebnem napedzanym, a od tego dolnego bebna napedzanego tasma jest prowadzona poprzez przedni beben pomocniczy i górny, przedni beben do dolnego bebna napedowego, odwzorowujac tor sciany srubowej pomiedzy górnym, przednim bebnem i dolnym bebnem napedowym.Dzieki temu rozwiazaniu len lodygowy jest zbierany rzedami przez klasyczny uklad zbierajacy i nastepnie jest zabierany ukosnie ku górze z zachowaniem pierwotnego kierunku przez podwójny przenosnik tasmowy, który chwyta warstwe lodyg na calej jej szerokosci, przy czym w najwyzszym punkcie zostaje zmieniony jej kierunek ruchu na prostopadly.W tym polozeniu warstwa wchodzi w pionowy tunel srubowy, utworzony przez pelna sciane srubowa i równolegle listwy prowadzace, które w pewnym oddaleniu odwzorowuja przebieg sciany srubowej. Wlot szybu srubowego jest przekrecony wzgledem wylotu o 180°. Poniewaz warstwa lnu lodygowegojest prowadzona na calej szerokosci pomiedzy listwami prowadzacymi a sciana srubowa i nastepnie jest odwracana, nie moze nastapic jej odksztalcenie przy przechodzeniu przez szyb. W celu wyrównania predkosci opadajacej warstwy lodyg i predkosci jazdy odwracarki, szyb srubowy jest zaopatrzony w tasme bez konca. Tasmaotacza warstwe lodyg z obydwu stron i powoduje ujednolicenie predkosci ruchu pionowego i predkosci jazdy maszyny, przy czym wspomaga równiez odwracanie.Zaleta zaproponowanego rozwiazania jest to, ze nawet w trudnych warunkach z punktu widzenia wilgotnosci, nawodnienia i prostowania lodyg uzyskuje sie duza predkosc odwracania warstw lodyg lnu oraz wyzsza jej wydajnosc. Odwracarce nie stawia sie wymagan do dokladnosci jej przejazdu przez srodek rzedów i z tego wzgledu istnieja przeslanki do dwurzedowej postaci jej wykonania.Poniewaz wszystkie elementy robocze, stykajace sie z lodygami pracuja na calej ich dlugosci, zapobiega sie dzieki temu zapychaniu sie odwracarki i nawijaniu sie lodyg, ziemi i chwastów na wszystkie wirujace czesci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia odwracarke w przekroju pionowym, a fig. 2 — sciane srubowa w przekroju pionowym.Odwracarka przedstawiona na fig. 1 sklada sie z ramy 1, zaopatrzonej w kola jezdne 15. W przedniej czesci urzadzenia jest umieszczony uklad zbierajacy 2, za którym jest usytuowany dolny beben napedowy 5, owiniety przez dolna tasme 3, która na drugim koncu przebiega przez obraca¬ jacy sie swobodnie przedni beben 6. Powyzej dolnego bebna napedowego 5 jest usytuowany górny beben napedowy 16 z napieta na nim równolegle usytuowana górna tasma 4, przebiegajaca przez tylny, swobodnie obracajacy sie beben 17 i beben prowadzacy 18. Pod swobodnie obracajacym sie przednim bebnem 6 jest zawieszona sciana srubowa 7, zaopatrzona w tasme 8 bez konca, która jest napedzana przez dolny beben napedowy 9 i dalej jest prowadzona przez: tylny beben pomocniczy 10, tylny, górny napedzany beben 11, drugi, dolny napedzany beben 12, przedni beben pomocniczy 13, przedni, górny beben 14 i ponownie wraca do dolnego bebna napedowego 9.Na figurze 2 jest przedstawiona sciana srubowa 7, w przekroju pionowym, wzdluz której srodka przebiega tasma 8 bez konca. Na rysunku pokazano równiez tylny napedzany beben 11 i dolny beben napedowy 9, zas pozostale bebny nie sa przedstawione.Równolegle do sciany srubowej 7 przebiegaja dwie lub wiecej niz dwie listwy prowadzace 19.Odwracarka wedlug wynalazku pracuje w ten sposób, ze rzedy lnu sa podejmowane z ziemi przez urzadzenie zbierajace 2 i sa doprowadzane dzieki silom bezwladnosci pomiedzy dolna tasme 3 i górna tasme 4. Poniewaz dolny beben napedowy 5 i górny beben napedowy 16 obracaja sie z jednakowa predkoscia obwodowa w przeciwnych kierunkach, ruch wewnetrznych odcinków tasm 3 i 4 przebiega wjednym kierunku tak, ze kazda lodyga lnu, zakleszczona pomiedzy dolna tasma 3 a górna tasma 4przesuwa sie ku górze w kierunku ukosnym, a powyzej sciany srubowej 7jej kierunek ruchu zmienia sie na pionowy dzieki wspóldzialaniu odpowiednio rozmieszczonych przestrzennie przednich, swobodnie obracajacych sie bebnów 6, tylnych swobodnie obracajacych sie bebnów 17 i bebnów prowadzacych 18. Warstwa lodyg jest pochwycona tutaj przez tasme 8 bez konca, zakleszczona i prowadzona pionowo do dolu. Podczas ruchu w dól, lodygi lnu przekrecaja sie o127225 3 180° pod wplywem dzialania sciany srubowej 7, listew prowadzacych 19 i tasmy 8 bez konca, a nastepnie pomiedzy dolnym bebnem napedowym 9 a górnym napedzanym bebnem 12 sa opu¬ szczane na ziemie. Tylnybeben pomocniczy 10 i przedni beben pomocniczy 13 sluza do prowadze¬ nia tasmy 8 bez konca w okreslonej przestrzeni. Takiuklad umozliwia jednakowo skierowany ruch obydwu roboczych odcinków tasmy 8 bez konca, pomiedzy którymi prowadzi sie warstwe lodyg.Listwy prowadzace 19 dociskaja warstwe lodyg do sciany srubowej 7 i w ten sposób wspomagaja przekrecanie.Zastrzezenia patentowe 1. Odwracarka lnu lodygowego, zawierajaca uklad zbierajacy oraz tasme bez konca, zna¬ mienna tym, ze za ukladem zbierajacym (2)jest usytuowany wznoszacy sie przenosnik zaciskowy (3, 4), który konczy sie powyzej pionowej sciany srubowej (7), wzdluz której jest prowadzona tasma (8) bez konca. 2. Odwracarka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze tasma (8) bez koncajest prowadzona od dolnego bebna napedowego (9) poprzez tylny beben pomocniczy (10) i tylny, górny beben nape¬ dzany (11), odwzorowujac tor sciany srubowej (7) pomiedzy tylnym, górnym bebnem napedzanym (12), a od tego dolnego bebna napedzanego (12) tasma (8) jest prowadzona poprzez przedni beben pomocniczy (13) i górny, przedni beben (14) do dolnego bebna napedowego (9), odwzorowujac tor sciany srubowej (7) pomiedzy górnym, przednim bebnem (14) i dolnym bebnem napedowym (9).FIG.1 PL