Przedmiotem wynalazku jest higrometr cyfrowy do wyznaczania zawartosci wilgoci w ziarnie zbóz lub innych sproszkowanych, ziarnistych lub granu¬ lowanych materialach.Znane sa urzadzenia do szybkiego wyznaczania zawartosci wilgoci w róznych ziarnistych, sproszko¬ wanych lub granulowanych materialach, zwlaszcza w ziarnach zbóz. Dzialanie tych znanych urzadzen polega glównie na wyznaczaniu przenikalnosci die¬ lektrycznej mierzonego materialu, co uzyskuje sie przez pomiar pojemnosci komory pomiarowej napel¬ nionej badanym materialem przy napieciu zmien¬ nym wielkiej czestotliwosci.Wspomniane znane urzadzenia sa wyposazone przykladowo w zmodyfikowane generatory Colpittsa, jak na przyklad w opisie patentowym WRL nr 154 475, albo generatory Hartley'a, jak w, opisie pa¬ tentowym WRL nr 148 67(H opisie patentowym Sta¬ nów Zjednoczonych Ameryki nr 3 761810, albo mostki pomiarowe wielkiej czestotliwosci, jak w opi¬ sach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 3 691 457 i 3 566 260. Moga byc stosowane rów¬ niez inne metody pomiarowe wiekiej czestotliwosci, jak w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 3 559 052 i 3 596 176.Obwody pomiarowe, w których jest zastosowane napiecie zmienne wielkiej- czestotliwosci, generato¬ ry, mostki pomiarowe itd., zawieraja szereg elemen¬ tów skladowych, rezystory, kondensatory, tranzysto¬ ry o skupionych parametrach i z tego tez wzgledu 10 15 20 wytwarzanie, regulacja, wzorcowanie i konserwacja tego typu urzadzen jest bardzo pracochlonna. Ob¬ wody pomiarowe wielkiej czestotliwosci nie moga byc realizowane w znany sposób jako uklady scalo¬ ne i nie jest mozliwe ich zastosowanie w cyfrowych ukladach scalonych odznaczajacych sie korzystnymi wlasnosciami. Obwody pomiarowe wielkiej czestotli¬ wosci zbudowane z elementów skladowych o para¬ metrach skupionych moga byc tylko z trudem do¬ pasowywane do ukladów, w których zastosowano cyfrowa korekcje i wskazniki cyfrowe.Znane sa sposoby i uklady do szybkiego okresla¬ nia zawartosci wilgoci w ziarnach zfoóz i innych ma¬ terialach sproszkowanych, ziarnistych lub granulo¬ wanych, na przyklad w opisie patentowym RFN nr 1234 052 przedstawiono sposób oparty na wyko¬ rzystaniu przewodnosci badanego materialu, oraz inne sposoby oparte na wykorzystaniu rezonansu magnetycznego, absorpcji neutronów jak równiez rózne metody mikrofalowe. Rozwiazania te z powodu malej dokladnosci lub duzych kosztów wytwarzania nie maja wiekszego znaczenia praktycznego.Przenikalnosc dielektryczna materialu, na przyklad ziaren zbóz, zalezy nie tylko od zawartosci wilgoci, lecz takze od innych parametrów. Najwazniejsze z nich, to czestotliwosc pomiarowa, temperatura ba¬ danego materialu i ciezar wlasciwy. Prz^iffUalnosc dielektryczna zmniejsza sie z czestotliwoscia, z tem¬ peratura wykladniczo wzrasta, a zffiezarem wlasci¬ wym wzrasta w przyblizeniu liniowo. 126 529126 529 3 4 Urzadzenia o duzej dokladnosci maja uklad kom- 'pOISacJi feinaerat^ry, jak na przyklad w urzadzeniu TOarrym' z ?opisu jStanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 761810, w któfcym jako czujnik temperatury za- 5%?89WW* tprmistyr i termoelement.^.WsMia#ro*wiaz2nia opartego na zastosowaniu jako tOTJffikaT temperatury termistora jest zmiennosc charakterystyki i nieliniowosc. Poza tym przy zasto¬ sowaniu termoelementów niekorzystnie rosna koszty wytwarzania wskutek koniecznosci spelnienia wy¬ magan stawianych wzmacniaczom pomiarowym.Aby zagwarantowac powtarzalnosc pomiarów zre¬ alizowanych za pomoca znanych urzadzen, mierzo¬ ne próbki powinny miec jednakowy ciezar.Znany jest wysokoczestoliwosciowy pojemnoscio¬ wy wilgotnosciomierz z generatorem w ukladzie Hartley'a.. W urzadzeniu tym zastosowano kom¬ pensacje temperatury wyniku pomiaru. Celem za¬ pewnienia powtarzalnosci pomiarów do pomiaru po¬ bierane sa próbki o jednakowym ciezarze.Jednakze dokladnosc pomiaru, zwlaszcza przy mierzeniu wilgotnosci ziarna zbóz, na przyklad ku¬ kurydzy, nie jest zadowalajaca, gdyz zalezy od roz¬ miarów, ciezaru wlasciwego i ulozenia ziaren, umie¬ szczonych w komorze pomiarowej.Z (publikacji S.W. Epstein „Pomiary charakterystyk kondensatorów", wydawnictwo „Energia", Lenin¬ grad, 1971, str. 13—14 znany jest pojemnosciowy higrometr wielkiej czestotliwosci z generatorem w ukladzie Hartley'a. W tym urzadzeniu przewidzia¬ na jest temperaturowa kompensacja wyników po¬ miarów. Celem zapewnienia powtarzalnosci pomia¬ rów za pomoca tego przyrzadu mierzy sie próbki o jednakowym ciezarze. Wada tego znanego urza¬ dzenia jest to, ze wynik pomiaru zalezy od grubosci badanego ziarna lub innych materialów granulowa¬ nych. Poza tym uklad elektroniczny takiego urza¬ dzenia nie daje sie przystosowac tak, aby byla moz¬ liwosc jego wykonania w technologii ukladów sca¬ lonych.- Ze swiadectwa autorskiego ZSRR nr 322708, rok 1971, klasa G Oln 23/24 znane jest urzadzenie do po¬ miaru wilgotnoscia stanowiace stan techniki dla zgloszonego wynalazku, najbardziej zblizony do isto¬ ty rozwiazania wedlug wynalazku. W tym urzadze¬ niu zastosowano relaksacyjny generator sygnalu po¬ miarowego, w którego obwód, wyznaczajacy czesto¬ tliwosc sygnalu pomiarowego wlaczony jest konden- stor pomiarowy, blok sterujacy oraz miernik szero¬ kosci impulsu.Wada tego rozwiazania jest to, ze przy jego zasto¬ sowaniu uzyskuje sie mala dokladnosc pomiaru, po¬ niewaz w tyim przypadku pojemnosc kondensatora pomiarowego zalezy od temperatury i grubosci ziar¬ na badanego materialu.Przedmiotem wynalazku jest higrometr cyfrowy zawierajacy pomiarowy czujnik pojemnosci, genera¬ tor impulsowy RC sygnalu pomiarowego, w którego obwodzie, okreslajacym czestotliwosc jest wlaczony pomiarowy czujnik pojemnosci, miernik dlugosci im¬ pulsu, skladajacy sie z wlaczonych szeregowo ele¬ mentu bramkujacego, licznika impulsów, impulso¬ wego generatora sterowanego, bloku linearyzacji i wfc&aznika, bloku sterujacego,, którego wyjscia sa polaczone z wejsciami sterujacymi generatora im¬ pulsowego RC sygnalu pomiarowego, licznika i blo¬ ku linearyzacji, przy czym wyjscie generatora ste¬ rowanego jest polaczone z jednym z wejsc elementu bramkujacego. Zgodnie z wynalazkiem celem zwiek- 5 szenia dokladnosci pomiaru, higrometr zawiera dru¬ gi impulsowy generator RC sygnalu odniesienia, wzmacniacz róznicowy, wzmacniacz, przy czyim ze¬ spól pomiarowy jest wyposazony w wyjscie sygnalu odwzorowujacego temperature i wyjscie sygnalu po- io miarowego, przy czym wejscie impulsowego gene¬ ratora sygnalu odniesienia jest polaczone z blokiem sterujacym, wyjscie impulsowego generatora RC jest polaczone z wejsciem wzmacniacza róznicowego, któ- i rego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem im- 15 pulsowego generatora RC sygnalu pomiarowego, a wyjscie — z wejsciem elementu bramkujacego, wejscie sterujace impulsowego generatora sterowa¬ nego jest polaczone z wyjsciem wzmacniacza, które¬ go wejscie jest polaczone z wyjsciem czujnika cie- 20 zaru, a wyjscie temperaturowe czujnika ciezaru jest polaczone z drugim wejsciem impulsowego genera¬ tora RC sygnalu pomiarowego.Zespól pomiarowy zawiera cylinder pomiarowy do pomiaru objetosci, pomiarowy czujnik pojemnosci, 25 czujnik ciezaru i czujnik temperatury, przy czym cylinder pomiarowy wyposazony w zamykane prze¬ suwne dno jest umieszczony w .pomiarowym czujni¬ ku pojemnosci wspólosiowo z elektroda srodkowa czujnika pojemnosci, pomiarowy czujnik pojemnosci 30 jest polaczony z czujnikiem ciezaru przy czym wyjs¬ cie pomiarowego czujnika pojemosci i wyjscie czuj¬ nika temperatury sa polaczone z wejsciami impul¬ sowego generatora RC sygnalu pomiarowego, a wyj¬ scie czujnika ciezaru jest polaczone z wejsciem 35 wzmacniacza.Generator impulsowy RC sygnalu pomiarowego zawiera dwa multiwibratory, element bramkujacy, dzielnik i inwerter, przy czym pierwsze wejscie pierwszego multiwibratora jest polaczone z wyjs- 40 ciem pomiarowego czujnika pojemnosci, pierwsze wejscie drugiego multiwibratora jest polaczone z wyjsciem czujnika temperatury, drugie wejscie pierwszego multiwibratora jest polaczone z wyjsciem drugiego multiwibratora, drugie wejscie drugiego 45 multiwibratora jest polaczone z wyjsciem pierwsze¬ go multiwibratora, trzecie wejscie drugiego multiwi¬ bratora jest polaczone z wyjsciem bloku sterujacego, wyjscie pierwszego multiwibratora jest polaczone z pierwszym wejsciem elementu bramkujacego, któ- 50 rego wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem dzielnika, którego wyjscie — poprzez inwerter — jest polaczone z drugim wejsciem elementu bram¬ kujacego, a wejscie sterujace elementu bramkuja¬ cego jest polaczone z wyjsciem bloku sterujacego. 55 Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykonania w oparciu o zalaczony ry¬ sunek, na którym fig. 1 przedstawia schemat blo¬ kowy cyfrowego higrometru wedlug wynalazku, a fig. 2 — schemat blokowy generatora impulsowe- 60 go, stanowiacego czesc skladowa higrometru wedlug wynalazku.Higrometr cyfrowy wedlug wynalazku zawiera zespól pomiarowy 1 czujników, skladajacy sie z cy¬ lindra pomiarowego 2, czujnika pojemnosci 3, czuj- 65 nika ciezaru 4 i czujnika temperatury 5. \Vyjscia126 529 5 6 czujników pojemnosci 3 i temperatury 5 sa dola¬ czone do pierwszego i drugiego wejscia generatora impulsowego RC 6, a wyjscie czujnika ciezaru 4 jest dolaczone do wejscia wzmacniacza 10, którego wyjs¬ cie jest polaczone z wejsciem sterujacym generatora sterowanego 11.Wyjscie generatora impulsowego RC 6 jest dola¬ czone do pierwszego wejscia wzmaniacza róznico¬ wego 90 którego drugie wejscie jest polaczone z wyjs¬ ciem generatora 8 impulsów odniesienia, polaczone¬ go z wyjsciem bloku sterujacego 7. Wyjscie bloku sterujacego 7 jest polaczone równiez z trzecim wejs¬ ciem, sterujacym, generatora impulsowego RC 6.Wyjscie wzmacniacza róznicowego 9 jest pola¬ czone z pierwszym wejsciem elementu bramkujace¬ go 12, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjs¬ ciem generatora sterowanego 11.Do wyjscia elementu bramkujacego 12 dolaczone jest pierwsze wejscie licznika 13, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem bloku sterujacego 7, Na wyjsciu licznika 13 wlaczony jest blok lineary- zacji 14, którego wejscie sterujace jest polaczone z wyjsciem bloku sterujacego 7. Do wyjscia bloku linearyzacji 14 dolaczony jest wskaznik 15.Czujnik pojemnosci £ przedstawia soba cylinder z umieszczonym w nim wspólosiowo i odizolowa¬ nym elektrycznie pretem z kuliscie zakonczonym stozkiem co zapewnia równomierne rozmieszczenie materialu badanego.Generator 8 impulsów odniesienia wytawrza im¬ pulsy, których parametry odwzorowuja pojemnosci, mierzone przez czujnik pojemnosci 3 wypelniony materialem suchym, nie zawierajacym wilgoci. Im¬ pulsowy generator RC 6 wytwarza impulsy, odwzo¬ rowujace rzeczywiste parametry badanego materia¬ lu. W odpowiedzi na sygnal sterujacy, doprowadzany z bloku sterujacego 7 na wyjsciu wzmacniacza róz¬ nicowego 9 wytwarza sie impuls o czasie trwania proporcjonalnym do róznicy czasu trwania impulsu, uzyskiwanego na wyjsciu generatora impulsowego RC 6, a odwzorowujacego parametry rzeczywiste badanego materialu, i czasu trwania impulsu, uzys¬ kiwanego na wyjsciu impulsowego generatora RC 8 impulsów odniesienia, a odwzorowujacego parame¬ try suchego materialu. Przy tym sygnal impulsowy, doprowadzany do pierwszego wejscia wzmacniacza róznicowego 9 z wyjscia impulsowego generatora RC 6 jest skorygowany temperaturowo, przez czuj¬ nik temperatury 5.Licznik 13 zlicza tylko te impulsy z uzyskiwanych na wyjsciu generatora sterowanego 11, które miesz¬ cza sie w przedziale czasowym, zajmowanym przez impuls wytwarzany na wyjsciu wzmacniacza rózni¬ cowego 9.Przy tym czas trwania sygnalu wyjsciowego ste¬ rowanego generatora 11 jest korygowany w zalez¬ nosci od parametrów sygnalu uzyskiwanego na wyjs¬ ciu czujnika ciezaru 4, który to sygnal z kolei odv- wzorowuje zaleznosc przenikalnosci dielektrycznej — ciezar wlasciwy materialu badanego. W ten spo¬ sób zostaje skorygowana zaleznosc przenikalnosci dielektrycznej od wilgotnosci badanego materialu, która to zaleznosc poddawana jest linearyzacji przez blok linearyzacji 14.Wskaznik 15 wskazuje wartosc wilgotnosci mate¬ rialu badanego, umieszczonego w zespole pomiaro¬ wym 1.Pomiar wilgotnosci badanego materialu sproszko¬ wanego, ziarnistego lub granulowanego odbywa sie w sposób nastepujacy: Badany material jest wprowadzany do cylindra pomiarowego 2 z zamykanym dnem, co zapewnia jednakowa objetosc próbek. Po otwarciu cylindra pomiarowego 2 material pod dzialaniem sily ciezkos¬ ci dociera do czujnika pojemnosci 3. Kuliscie zakon¬ czona srodkowa elektroda czujnika pojemnosci 3 gwarantuje równomierny rozklad i zageszczenie ma¬ terialu, w pojemniku, a przez to powtarzalnosc po¬ miarów.Impuls „start" doprowadzany do wejscia bloku sterujacego 7 powoduje uruchomienie licznika 13, *Ss« nastepnie po ustabilizowaniu sie temperatury czuj¬ nika temperatury 5 uruchamiane sa generatory im¬ pulsowe 6 i 8. • Generator impulsowy 6 korzystnie sklada sie z dwóch multiwibratorów monostabilnych 16, 17 (fig. 2), tworzacych stopien generacyjny, elementu bramkujacego 18, dzielnika 19 i inwertera 20. Pierw¬ sze wejscie pierwszego multiwibratora 17 jest po¬ laczone z wyjsciem" pomiarowego czujnika pojem¬ nosci 3, pierwsze wejscie drugiego multiwibratora 16 jest polaczone z wyjsciem czujnika temperatury 5, drugie wejscie pierwszego multiwibratora 17 jest polaczone z wyjsciem drugiego multiwibratora 16, drugie wejscie drugiego multiwibratora 16 jest po¬ laczone z wyjsciem pierwszego multiwibratora 17, trzecie wejscie drugiego multiwibratora 16 jest po¬ laczone z wyjsciem bloku sterujacego 7, wyjscie pierwszego multiwibratora 17 jest polaczone z pierw¬ szym wejsciem elementu bramkujacego 18, którego wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem dziel¬ nika 19, którego wyjscie — poprzez inwerter^ 20 jest polaczone z drugim wejsciem elementu bramkuja¬ cego 18, a wejscie sterujace elementu bramkujacego 18 jest polaczone z wyjsciem bloku sterujacego 7.Stopien generacyjny, utworzony z dwóch multi- wibratorów 16, 17 monostabilnych, wytwarza impul¬ sy, których czas trwania jest proporcjonalny do po¬ jemnosci mierzonej przez czujnik pojemnosci 3, odwzorowywanej skompensowanymi temperaturowo sygnalami wyjsciowymi z czujnika pojemnosci 3 i czujnika temperatury 5, doprowadzanymi do dwóch wejsc generatora 6.Sygnal „start" ukladu sterujacego 7 uruchamia dzielnik 19 i generator na multiwibratorach, 16, 17.Wytwarza sie na skutek tego ciag impulsów o okres¬ lonym czasie trwania. Na wyjsciu dzielnika 19 sa wytwarzane impulsy, których czas trwania przemno¬ zony przez wspólczynnik podzialu jest proporcjonal¬ ny do pojemnosci mierzonej przez pomiarowy czuj¬ nik pojemnosci 3.Generator 8 impulsów odniesienia jest tak wyre¬ gulowany, ze czas trwania jego impulsu wyjsciowe¬ go jest równy czasowi trwania impulsu wytwarza¬ nego przez generator 6 impulsowy, gdy w zespole pomiarowym 1 znajduje sie material suchy, nie za¬ wierajacy wilgoci, a impuls na wyjsciu wzmacnia¬ cza róznicowego 9 jest proporcjonalny do skorygo¬ wanej wzgledem temperatury zawartosci wilgoci 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 457 126 529 8 w materiale, znajdujacym sie w zespole pomiaro¬ wym 1.Okres impulsów wytwarzanych przez sterowany generator 11 jest dobrany odpowiednio do ciezaru wlasciwego badanego materialu. Okreslenie ciezaru wlasciwego materialu, którego stala objetosc jest zapewniona za pomoca cylindra pomiarowego 2, jest realizowane za pomoca czujnika ciezaru 4.Czujnik ciezaru 4 (fig. 1) zawiera korzystnie nie¬ zrównowazony mostek, zbudowny z czterech pomia¬ rowych czujników tensometrycznych i jego napiecie wyjsciowe jest proporcjonalne «do ciezaru materialu badanego, znajdujacego sie w zespole pomiaro¬ wym 1.Sygnal wejsciowy czujnika ciezaru 4 jest wzmac¬ niany za pomoca wzmacniacza 10. Sygnal ten sta¬ nowi odwzorowanie z zaleznosci przenikalnosci dielektrycznej od ciezaru wlasciwego badanego ma¬ terialu. Sygnal wyjsciowy generatora 11, sterowa¬ nego napieciowo, jest proporcjonalny do ciezaru wlasciwego badanego materialu.Sygnal sterowanego napieciowo generatora 11 jest zliczany w przedziale czasowym odpowiadajacym czasowi trwania impulsu uzyskiwanego na wyjsciu wzmacniacza róznicowego 9. Uzyskuje sie przez to sygnal, bedacy odwzorowaniem zawartosci wilgoci w badanej próbce materialu skorygowany tempera¬ turowo i w zaleznosci od ciezaru wlasciwego.W przypadku róznych materialów, zwlaszcza zia¬ ren zbóz, zaleznosc przenikalnosci dielektrycznej od zawartosci wilgoci jest najczesciej nieliniowa, dla¬ tego tez bezposredni odczyt informacji wyjsciowych z licznika 13 bylby niekorzystny. Zaleznosc przeni¬ kalnosci dielektrycznej od izawartosci wilgoci jest linearyzowana za pomoca bloku linearyzacji 14 (fig. 1). Dzialanie tego ukladu polega na tym, ze funkcja odwrotna, do funkcji linearyzowanej poddawana jest aproksymacji przez odcinki proste.Zastrzezenia patentowe 1. Higrometr cyfrowy zawierajacy pomiarowy czujnik pojemnosci, generator impulsowy RC sygna¬ lu pomiarowego, w którego obwodzie, okreslajacym czestotliwosc jest wlaczony pomiarowy czujnik po¬ jemnosci, miernik dlugosci impulsu, skladajacy sie z wlaczonych szeregowo elementu bramkujacego, licznika impulsów, impulsowego generatora stero¬ wanego, bloku linearyzacji i wskaznika, bloku ste¬ rujacego, którego wyjscia sa polaczone z wejsciami sterujacymi generatora impulsowego RC sygnalu po¬ miarowego, licznika i bloku linearyzacji, przy czym wyjscie generatora sterowanego jest polaczone z jed¬ nym z wejsc elementu bramkujacego, znamienny tym, ze celem zwiekszenia dokladnosci pomiaru, za¬ wiera drugi impulsowy generator JRC (8) sygnalu odniesienia, wzmacniacz róznicowy (9), wizmacniacz (10), przy czym zespól pomiarowy (1) jest wyposa¬ zony w wyjscie sygnalu odwzorowujacego tempera- 5 ture i wyjscie sygnalu pomiarowego, przy czym wejscie impulsowego generatora (8) sygnalu odnie¬ sienia jest polaczone z blokiem sterujacym (7), wyjs¬ cie impulsowego generatora RC (8) jest polaczone z wejsciem wzmacniacza róznicowego (9), którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem impulso¬ wego generatora RC (6) sygnalu pomiarowego, a wyjscie — z wejsciem elementu bramkujacego (12), wejscie sterujace impulsowego generatora ste¬ rowanego (11) jest polaczone z wyjsciem wzmacnia¬ cza (10), którego wejscie jest polaczone z wyjsciem czujnika ciezaru (4), a wyjscie temperaturowe czuj¬ nika ciezaru (4) jest polaczone % drugim wejsciem impulsowego generatora RC (6) isygnalu pomiaro- *wego. 2. Higrometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zespól pomiarowy (1) zawiera cylinder pomiaro¬ wy (2) do pomiaru objetosci, pomiarowy czujnik po¬ jemnosci (3), czujnik ciezaru (4) i czujnik tempera¬ tury (5), przy czym cylinder pomiarowy (2) wypo¬ sazony w zamykane przesuwne dno jest umieszczony w pomiarowym czujniku pojemnosci (3), wspólosio¬ wo z elektroda srodkowa czujnika^pojemnosci (3), pomiarowy czujnik pojemnosci (3) jest polaczony z czujnikiem ciezaru (4), przy czym wyjscie pomia¬ rowego czujnika pojemnosci (3) i wyjscie czujnika temperatury (5) sa polaczone z wejsciami impulso¬ wego generatora RC (6) sygnalu pomiarowego, a wyjscie czujnika ciezaru (4) jest polaczone z wejs¬ ciem wzmacniacza (10). 3. Higrometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze generator impulsowy RC (6) sygnalu pomiarowe¬ go zawiera dwa multiwibratory (16, 17), element bramkujacy (18), dzielnik (19) i inwerter (20), przy czym pierwsze wejscie pierwszego multiwibratora (17) jest polaczone z wyjsciem pomiarowego czuj¬ nika pojemnosci (3), pierwsze wejscie drugiego mul¬ tiwibratora (16) jest polaczone z wyjsciem czujnika temperatury (5), drugie wejscie pierwszego multi¬ wibratora (17) jest polaczone z wyjsciem drugiego multiwibratora (16), drugie wejscie drugiego multi¬ wibratora (16) jest polaczone z wyjsciem pierwszego multiwibratora (17), trzecie _wejscie drugiego multi¬ wibratora (16) jest polaczone z wyjsciem bloku ste¬ rujacego (7), wyjscie pierwszego multiwibratora (17) jest polaczone z pierwszym wejsciem elementu bramkujacego (18), którego wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem dzielnika (19), którego wyjs¬ cie — poprzez inwerter (20) jest polaczone z drugim wejsciem elementu bramkujacego (18), a wejscie sterujace elementu bramkujacego (18) jest polaczo¬ ne z wyjsciem bloku sterujacego (7). 15 20 25 30 35 40 45 50126 529 F ¥T v 12 I 13 10 11 Fig./ j