Przedmiotem wynalazku jest elastyczny lacznik rur instalacyjnych prze¬ znaczony do laczenia rur przesylajacych plyny (ciecze, gazy) pod zmniejszonym lub zwiekszonym cisnieniem.Stan techniki. Przesylania plynów dokonuje sie za posrednictwem instalacji rurowych. Instala¬ cje te sa wykonywane z metali, tworzyw sztucznych, szkla itp. materialów. Laczenia poszczegól¬ nych elementów instalacji dokonuje sie za pomoca uchwytów kolnierzowych, ksztaltek gwintowanych (mufek, nypli, srubunków, trójników), spawu, kleju itp. Celem dokonania laczenia instalacji rurowych nalezy wykonac szereg czaso- i pracochlonnych czynnosci z uzyciem stosun¬ kowo drogich narzedzi i armatury. Równiez uciazliwe jest usuwanie ewentualnych uszkodzen instalacji.Wszystkie te czynnosci naleza do specjalistycznych i wymagaja obslugi przez osoby wykwalifi¬ kowane. Instalacje laczone dotychczasowymi sposobami posiadaja polaczenia sztywne, co naraza je na czeste powstawanie nieszczelnosci szczególnie przy polaczeniach kolnierzowych w przy¬ padku, gdy wystepuja ugiecia obiektu w którym dana instalacja pracuje np. na barkach wodnych.Istota wynalazku. Elastyczny lacznik rur wedlug wynalazku sklada sie z pierscieniowej elasty¬ cznej uszczelki oraz mufki i pierscienia dociskowego wykonanych ze sztywnego tworzywa.Uszczelke naklada sie na konce laczonych rur w taki sposób, ze konce te sa od siebie oddzielone tylko wypustami uszczelki usytuowanymi promieniowo na obwodzie wewnetrznej powierzchni uszczelki w srodkujej dlugosci. Uszczelka, posiadajac mniejsza srednice wewnetrzna od zewnetrz¬ nej srednicy rury, przylega szczelnie do oczyszczonej powierzchni rury (w przypadku laczenia rur posiadajacych na koncach nierównosci, mozna dodatkowo stosowac substancje uszczelniajace poprzez nakladanie ich na konce tych powierzchni np. tawot). We wnetrzu uszczelki, na calym jej obwodzie, znajduje sie szczelina ograniczona wewnetrzna, zewnetrzna i bocznymi sciankami uszczelki. Do szczeliny tej dostaje sie przesylany instalacja plyn otworami usytuowanymi obwo- dowo miedzy wypustami uszczelki w jej wewnetrznej powierzchni. Z zewnetrznej strony uszczelka jest ograniczona mufka (posiadajaca zjednego konca pierscien staly, którego srednica wewnetrzna jest dopasowana do srednicy zewnetrznej rury) oraz pierscieniem dociskowym nakladanym na drugi koniec mufki, ryglowanym za pomoca odpowiednich zaczepów i wyciec. Przy zwiekszonym cisnieniu przesylanego instalacja plynu, plyn ten wypelniajac szczeline wywiera na wewnetrzna2 126 374 scianke uszczelki od strony szczeliny cisnienie równowazace cisnienie plynu dzialajace miedzy wewnetrzna scianka uszczelki a zewnetrzna powierzchnia rury.Takirozklad cisnien daje gwarancje szczelnosci polaczenia.Jednolita uszczelke wykonuje sie z elastycznego tworzywa za pomoca odpowiednio skon¬ struowanej matrycy.Laczenie rur za pomoca laczników wedlug wynalazku, nie wymaga uzywania stosunkowo drogiego sprzetu (gwintownic, spawarek itp.), ksztaltek i kwalifikacji specjalistycznych osób dokonujacych laczenia. Eliminuje ona równiez koniecznosc wykonywania czaso- i pracochlonnych czynnosci wykonywanych dotychczas metodami klasycznymi. Samo polaczenie jest elastyczne i zachowuje szczelnosc przy wygieciach instalacji, co nabiera dodatkowego znaczenia w przypad¬ kach, gdy pracujacy rurociag jest zainstalowany w obiekcie ulegajacym odksztalceniom np. na barkach wodnych.Lacznik rur wedlug wynalazku zastepuje takie dotychczas stosowane sposoby laczenia jak: gwintowe (laczenia za pomoca mufek, srubunków, trójników itp.), kolnierzowe, spawane, klejowe.Miejsca zmiany kierunku instalacji (kolanka) wymagaja zamocowania do obiektu stosowa¬ nymi uchwytami, które zabezpieczaja instalacje przed „rozchodzeniem sie" w przypadku, gdy pracuje ona pod wysokim lub podwyzszonym cisnieniem.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, którego fig. 1 pokazuje lacznik w widoku ogólnym, w rzucie bocznym — fig. 2.Przekrój poprzeczny w plaszczyznie A-A przedstawiono na fig. 3, przekrój podluzny w plaszczy¬ znach B-B pokazuje fig. 4. Widok ogólny mufki przedstawiono na fig. 5, pierscienia dociskowego i— fig. 6. Przekrój poprzeczny pierscienia w plaszczyznach C-C przedstawiono na fig. 7. Przekrój podluzny matrycy do wyrobu uszczelek przedstawiono na fig. 8.Przyklad wykonania wynalazku. Lacznik rur sklada sie z nastepujacych elementów:wykonanej z elastycznego tworzywa uszczelki 1 nakladanej na konce laczonych rur 2, mufki 3 wykonanej ze szytwnego tworzywa, nasuwanej na uszczelke 1, pierscienia dociskowego 4 ryglowanego na otwar¬ tym koncu mufki 3 za pomoca odpowiednich zazebien 5 i otworów 6 znajdujacych sie na mufce i na pierscieniu.We wnetrzu uszczelki 1 znajduje sie szczelina 7 posiadajaca ujscie do wnetrza laczonych rur 8 usytuowanymi w wypustach 9 uczczelki.Matryca do wyrobu uszczelek pokazana w przekroju podluznym na fig. 8 sklada sie z nastepu¬ jacych czesci: obudowy cylindrycznej 10 z dnem 11 i z nagwintowanym otworem 12 wywierconym centrycznie w dnie, elementu dolnego 13 jednolitego, skladajacego sie z gwintowanego walca zwezo¬ nego 14 sluzacego do zamocowania calego elementu 13 w obudowie 10, pierscienia 15, walca 16 oraz walca waskiego 17 zakonczonego gwintem, elementu srodkowego skladajacego sie z czesci cylindrycznej 18 i pierscienia 19 posiadajacego otwór centryczny sluzacy do nalozenia elementu na walec waski 17. Pierscien 19 posiada otwory odpowietrzajace 20 i zgrubienia 21 sluzace do odpowiedniego wyformowania otworów 8 w wypustach 9 uszczelki 1, elementu górnego 22 posiadajacego walec zwezony i otwór centryczny sluzacy do nakladania tego elementu na walec waski 17, wieka 23 posiadajacego otwory odpowietrzajace 24 i otwór centryczny sluzacy do nakladania wieka na walec waski 17. Wieko dociskane jest nakretka badz za pomoca specjalnego dociskacza.Gume- w stanie stopionym podaje sie do podgrzanej matrycy przy zamontowanej obudowie cylindrycznej 10 z elementem dolnym 13. Nastepnie kolejno naklada sie element srodkowy, górny 22 i wieko 23.Zastrzezenie patentowe Elastyczny lacznik rur skladajacy sie z elastycznej jednolitej uszczelki oraz mufki i pierscienia dociskowego, ograniczajacych odksztalcenia uszczelki na zewnatrz, znamienny tym, ze we wnetrzu uszczelki (1) znajduje sie szczelina (7), posiadajaca kanalikowe polaczenia (8) z przestrzenia przewodu rury (2), zapewniajace doplyw przeplywajacego gazu lub cieczy, które wywieraja cisnie¬ nie na wewnetrzna scianke uszczelki, gwarantuja szczelnosc polaczenia.126374 % i Fig. I ff^\£* WSlBWMBiSiJBS \?V126 374 fig. 5 fig 6 fig. 8 tWtf&tf l/H/49. 21 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL