Przedmiotem wynalazku jest sposób dzielenia na czesci zuzytych opon pojazdów trakcyjnych, umozliwiajacy utylizacje materialów opon. Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia do dzielenia opon na czesci przydatne do dalszego przetwarzania.Przygotowanie opon pojazdów samochodowych do ponownego wykorzystania gumy w prze¬ mysle chemicznym polega przede wszystkim na oddzieleniu elementów metalowych a nastepnie na rozdrabnianiu opon pozbawionych metalowego wzmocnienia. Dotychczasowe metody dzielenia na czesci zuzytych lub uszkodzonych opon przewiduje wycinanie stalowych drutów wzmacniaja¬ cych konstrukcje opony lacznie z guma, znajdujaca sie wokól tych drutów. Nastepna czynnoscia jest ciecie pozostalej czesci opony na drobne kawalki. Dotychczas stosowanym urzadzeniem do dzielenia opon na czesci jest zespól maszyn, skladajacy sie z nozyc krazkowych do wycinania drutówki oraz zestaw pil lub nozy do ciecia czesci gumowej opony.Zasadnicza niedogodnoscia obecnie stosowanej metody i zespolu urzadzen jest brak mozli¬ wosci dzielenia opon lacznie z metalowym zbrojeniem. Wada ta staje sie szczególnie wazna wobec szybkiego wprowadzenia do konstrukcji opon metalowych siatek w miejsce kordunaturalnego lub z tworzyw sztucznych.Celem wynalazku jest dzielenie opon na czesci bez uprzedniego usuwania metalowych elemen¬ tów zbrojenia oraz proste urzadzenie, w którym realizowany bedzie ten podzial. Zagadnieniem technicznym do osiagniecia tego celujest opracowanie nowej metody orau skonstruowanie specjal¬ nej maszyny.Sposób dzielenia wedlug wynalazku polega na obciazeniu opon naprezeniami zginajacymi i jednoczesnie rozciagajacymi w przekrojach promieniowych tych opon. Opony poddaje sie napreze¬ niom znacznie przekraczajacym dorazna wytrzymalosc na rozciaganie opon, lacznie z elementami wzmocnienia. Opony poddaje sie naprezeniom jednoczesnie w kilku promieniowych przekrojach, co powoduje podzial opon na czesci w postaci wycinków pierscienia.Natomiast urzadzenie do dzielenia na czesci opon ma obudowe, w której na wspólnej geome¬ trycznej osi osadzone sa dwie tarcze: stala i przesuwna. Pomiedzy tarczami umieszczonajest opona.Tarczete zwrócone sa do siebie powierzchniami czolowymi, na których wykonane sa wystepy, przy2 126316 / ; czym wystepy jednej tarczy mijaja sie z wystepami tarczy drugiej, tworzac palisade wystepów.Odleglosc pomiedzy wystepami przeciwnych tarcz tj. szerokosc wolnej przestrzeni wynosi co najmniej 0.002 m. Wystepy tarcz, w widoku od czola, maja ksztalt wycinków jednego pierscienia.Tarcza przesuwna osadzona jest na tloczysku silownika na czynnik cisnieniowy a ten wbudowany jest w obudowe urzadzenia. Urzadzenie do dzielenia opon moze byc posadowione na podwoziu kolow\m i wówczas czynnosci robocze wykonywane sa na skladowisku zuzytych opon.Zasadnicza korzyscia stosowania sposobu, wedlug wynalazku, jest znaczne uproszczenie czynnosci podzialu opon oraz umozliwienie dokonywania tego podzialu opon lacznie z metalo¬ wymi wzmocnieniami. Urzadzenie do wykonywania tej metody jest prosta i zwarta konstrukcja, która jest odporna na zuzywanie sie czesci roboczych. Mozliwosc kawalkowania opon w miejscu ich skladowania, przy zastosowaniu urzadzenia na podwoziu kolowym, znacznie ulatwia transport wstepnie podzielonych opon do zakladu utylizacyjnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania oraz na rysunku, na którym schematycznie przedstawiono urzadzenie do dzielenia opon posadowione na podwoziu kolowym, w widoku z boku.Zuzyta lub uszkodzona opone opiera sie powierzchnia boczna na czterech podporach, rozsta¬ wionych pierscieniowo na obwodzie boku opony. Z drugiej strony bok opony obciazony jest elementem w postaci czterech sztywnych wystepów, równiez pierscieniowo rozstawionych na obwodzie górnego boku opony. Podpory i wystepy z obu stron opony rozstawione sa na przemian tak,aby nacisk przekazywany byl na czesci niepodparte opony.Przez zwiekszenie obciazenia zbliza sie podpory do wystepów a to wytwarza w materiale opony naprezenia zginajace i rozciagajace w tych zwlaszcza miejscach, w których krawedzie podpór i wystepów znajduja sie blisko siebie.Zwiekszajac obciazenie przekracza sie naprezenie o wielkosci doraznej wytrzymalosci opony na rozciaganie w 8 przekrojach jednoczesnie a w wyniku tego uzyskuje sie podzial opony na 8 prawie jednakowych czesci. Podzial opony dokonuje sie lacznie z kordem i metalowym zbrojeniem.Przedstawione na rysunku urzadzenie posiada sztywna obudowe 1 w ksztalcie korytka, w której osadzone sa na wspólnej poziomej osi geometrycznej A dwie tarcze: stala 2 i przesuwna 3.Tarcze2 i 3 zwrócone sa do siebie powierzchniami czolowymi 4. Na powierzchniach tych tarcze 2 i 3 maja po cztery pierscieniowe wystepy 5, które na obu tarczach 2 i 3 rozstawione sa przemiennie. Po dosunieciu tarczy przesuwnej 3 do tarczy stalej 2 powstaje palisada osmiu wystepów 5, przy czym odleglosc bocznych plaszczyzn wystepów 5 od siebie wynosi 0,003 m. Tarczaprzesuwna 3 osadzona jest w obudowie 1 poprzez tloczysko silownika hydraulicznego 6 wbudowanego w obudowe urzadzenia. Silownik hydrauliczny 6 polaczonyjest przewodami cisnieniowymi 7 z rozdzielaczem 8 i agregatem pompowym 9. Calosc urzadzenia zamocowana jest na podwoziu kolowym 10.Opone przeznaczona do podzielenia umieszcza sie pionowo pomiedzy tarczami 2 i 3. Po uruchomieniu silownika hydraulicznego 6 tarcza przesuwna 3 zbliza sie do tarczy stalej 2, nato¬ miast wystepy 5 wsuwaja sie w miejsca wolne. Opona jest poczatkowo sciskana a nastepnie rozrywana w osmiu promieniowych przekrojach. Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wyko¬ nywane w ukladzie poziomym, pionowym lub pochylym, takze jako stacjonarne lub przejezdne.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób dzielenia na czesci zuzytych opon pojazdów trakcyjnych, umozliwiajacy utylizacje materialów opon, znamienny tym, ze opony poddaje sie naprezeniom zginajacym i jednoczesnie rozciagajacym o wielkosci znacznie przekraczajacej dorazna wytrzymalosc na rozciaganie obwo¬ dowe opon. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze opony poddaje sie naprezeniom zginajacym i rozciagajacym jednoczesnie w kilku promieniowych przekrojach. 3. Urzadzenie do dzielenia na czesci opon, zawierajace obudowe z osadzonymi w niej elemen¬ tami roboczymi, znamienne tym, ze matarcze stala (2) i tarcze przesuwna (3), osadzone w obudowie (1) na wspólnej geometrycznej osi (A) oraz ma silownik (6) na czynnik cisnieniowy, wymuszajacy ruchy tarczy przesuwnej (3), przy czym tarcze (2 i 3) zwrócone sa do siebie powierzchniami czolowymi (4), na których wykonane sa wystepy (5) przesuniete wzgledem siebie tak, aby wystepy126316 * (5) jednej tarczy (2) mijaly sie z wystepami (5) drugiej tarczy (3), tworzac po dosunieciu tarc? (2 i 3) do siebie wspólna palisade. 4. Urzadzenie wedl u»g zastrz. 1, znamienne tym, te wystepy (5) tarcz (2 i 3), w widoku od czola, maja ksztalt wycinków wspólnego pierscienia. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3t znamienne tym, ze pomiedzy wystepami (5) przeciwnych tarcz (2 i 3) jest przestrzen wolna o szerokosci nie mniejszej niz 0,002 m. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obudowa (i) posadowiona jest na podwoziu kolowym (10). ** PL