Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do szybkiego rozlaczania ciegien, majacych postac lancuchów lub lin, stosowanych szczególnie w budownictwie okretowym, do kotwiczenia statków lub ich holowania, albo tez ich cumowania do nabrzeza.W znanych i najczesciej dotychczas stosowanych rozwiazaniach technicznych rozlaczanie obciazonego ciegna nastepuje samoczynnie, wskutek zniszczenia w tym ciegnie zastosowanego elementu podatnego, w postaci np. ogniwa, którego wytrzymalosc dorazna na rozrywanie okresla jednoczesnie wartosc obciazenia przy jakim rozlaczenie do nastepuje. Winnych znanych rozwiaza¬ niach technicznych szybkie, lecz niesamoczynne rozlaczenie ciegna, np. lancucha kotwicznego nastepuje na skutek uruchomienia przez obsluge zwalniaka klinowego, w którym klin osadzony jest w obsadzie i jednoczesnie przetkany jest przez ostatnie ogniwo lancucha kotwicznego.W obu przedstawionych grupach, znanych rozwiazan technicznych, kazda z tych grup rozwia¬ zan obarczona jest wlasciwymi im niekorzystnymi cechami, które ograniczaja ich stosowanie do scisle okreslonych warunków. Urzadzenia szybkorozlaczne z elementem podatnym maja na skutek niejednorodnosci materialów duzy rozrzut wartosci wytrzymalosci doraznej na rozrywanie.Cechuja sie wiec one w konsekwencji duzym rozrzutem rzeczywistej wartosci obciazenia rozlacza¬ jacego ciegno, w stosunku dojej wartosci nominalnej, a przy niewielkich przekroczeniach nominal¬ nego obciazenia rozlaczajacego nie daja pewnosci zadzialania. Urzadzenia tego typu nie daja takze pewnosci zachowania swoich nie zmienionych wlasnosci wytrzymalosciowych przy wielokrotnym poddawaniu ich obciazeniom.Grupa druga zwalniaków szybkorozlacznych powoduje rozlaczenie ciegna po przesterowaniu poszczególnych elementów zwalniaka przez obsluge i uwolnieniu w ten sposób koncówki ciegna polaczonej dotychczas z kadlubem statku. Skutkiem stosowania tego typu rozwiazan jest wpraw¬ dzie szybkie przerwanie wiezi statku, np. z lezaca na dnie kotwica, lecz wówczas tracony jest bezpowrotnie caly odcinek lancucha kotwicznego.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie zastosowane w przenoszacym obciazenie ciegnie jest zestawione z dwóch zasadniczych czesci w postaci korpusu i glowicy ze soba polaczo¬ nych, które wzgledem siebie maja dwa stopnie swobody ruchu, liniowego i obrotowego o jednej i2 126224 scisle okreslonej sekwencji kolejnego nastepowania. Glowica jest wzgledem korpusu urzadzenia przesuwna liniowo, sprezyscie i proporcjonalnie do wielkosci obciazenia, a po osiagnieciu i przekroczeniu krancowego punktu maksymalnego przesuwu liniowego i samoczynnym zwolnieniu blokady ruchu obrotowego, glowica ta w nastepnym stopniu swobody jest ruchoma obrotowo na gwincie niesamohamowanym.Podstawowy dodatni efekt techniczny urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze juz przy niewielkim przekroczeniu nominalnego obciazenia roboczego nastepuje rozlaczenie obciazo¬ nego ciegna i w rezultacie uwolnienie statku z jednoczesna eliminacja zagrozenia wypadkowego.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono urzadzenie do szybkiego rozlaczania ciegien w przekroju osiowym. Urzadzenie to sklada sie z glowicy 1, blokady obrotu 2, trzpienia 3 zakonczonego gwintem niesamohamownym, sprezyny 4, korpusu 5, tarczy dociskowej 6, pierscienia 7 oraz wpustu 8 blokujacego obrót. Pod wplywem obciazenia rozciagajacego sila P sprezyna 4 zostaje scisnieta miedzy tarcza dociskowa 6 a korpusem 5. Poprzez polaczenie gwintowe pomiedzy glowica 1 a trzpieniem 3 przenoszone jest obciazenie sila P, które wywoluje w polaczeniu gwintowym moment skrecajacy. Blokada 2 obrotu uniemozliwia obrót glowicy 1 wzgledem korpusu 5, az do momentu ugiecia sie sprezyny o wartosc ugiecia wieksza od fi. Po przekroczeniu tego ugiecia moment skrecajacy wywolany w polaczeniu gwintowym obciazeniem sily P powoduje wykrecenie sie glowicy 1 i rozlaczenie polaczenia.Wielkosc ugiecia fi ustalona poprzez odpowiednie dobranie sprezyny 4 pozwala na dokladne okreslenie wartosci obciazenia sily P, rozlaczajacego polaczenie.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do szybkiego rozlaczania ciegien zwlaszcza lancuchów kotwicznych lub cum, wlaczone szeregowo w przenoszace obciazenie ciegno, znamienny tym, ze zestawione jest z dwóch zasadniczych czesci w postaci korpusu (5) i glowicy (1) ze soba polaczonych, które wzgledem siebie maja dwa stopnie swobody ruchu, liniowego i obrotowego o jednej i scisle okreslonej sekwencji kolejnego nastepowania.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL