Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru wydluzenia i przewezenia wlókien w stanie naprezonym, zwlaszcza podczas rozciagania.Podczas badania zmian zachodzacych we wlóknach przy ich rozciaganiu duze znaczenie ma mozliwosc uchwycenia rzeczywistego poczatku naprezania wlókna oraz wiernego odtwarzania zaleznosci miedzy sila napinajaca wlókno, a jego wydluzeniem oraz przewezeniem. Zaleznosc ta bywa odtwarzana przy wykorzystaniu czujników tensometrycznych, szczególnie tensometrów rezystancyjnych lub pojemnosciowych.Wada tensometrów rezystancyjnychjest koniecznosc stosowania kleju do naklejania tensome¬ trów na plaska sprezynke, stanowiaca wraz z tensometrami wlasciwy czujnik naprezen we wló¬ knach. Stosowanie kleju powoduje zazwyczaj pewna histereze w zwiazku z czym istnieje trudnosc z uzyskaniem powtarzalnych wyników pomiaru.Wada czujników pojemnosciowych jest przede wszystkim wplyw wilgotnosci powietrza na jego przenikalnosc dielektryczna, a zatem i na pojemnosc kondenstatora pomiarowego, a tym samym i na wyniki pomiarów naprezen we wlóknie.Przyrzad do pomiaru wydluzenia i przewezenia wlókien w stanie naprezonym wedlug wyna¬ lazku jest wyposazony w dwa czujniki indukcyjne tworzace miedzy soba szczeline, w której znajduje sie przewodzacy ekran, w postaci aluminiowej blaszki polaczony za pomoca dzwigni jednoramiennej ze swobodnym koncem sprezyny napinajacj badane wlókno. Do swobodnego konca tej sprezyny przytwierdzony jest takze jeden zacisk do mocowania wlókna, natomiast drugi zacisk jest usytuowany przesuwnie na prowadnicy, zlozonej z trzech równoleglych do siebie pretów, z których srodkowyjest nagwintowany. Prowadnica zaciskujest zamocowana dojednej ze scian bocznych korpusu przyrzadu, do której jest zamocowany przesuwny element drugiej takiej samej prowadnicy zaopatrzonej w pokretlo, umozliwiajacy powrót prowadnicy z zaciskiem w pierwotne polozenie. Nadto czujniki indukcyjne sa polaczone z mostkiem pomiarowym wraz ze wzmacniaczem, na wyjsciu którego jest przylaczony miernik, korzystnie amperomierz.W zastosowanych w przyrzadzie wedlug wynalazku, indukcyjnych czujnikach, których uzwo¬ jenia wlaczono w dwie przylegle galezie mostka pomiarowego pradu przemiennego, wystepuja2 125 863 zmiany indukcyjnosci oraz rezystancji spowodowane przemieszczaniem sie ekranu w polu magne¬ tycznym, wytworzonym w szczelinie powietrznej, utworzonej miedzy czujnikami. Te zmiany indukcyjnosci oraz rezystancji czujników powoduja zmiany napiecia na wyjsciu mostka pomiaro¬ wego, bedace miara przemieszczania sie aluminiowego ekranu i w rezultacie naprezen we wló¬ knach, gdyz ekran jest przymocowany poprzez ramie dzwigni jednoramiennej do swobodnego konca plaskiej sprezyny, przemieszczajacego sie pod wplywem jej napinania przez naprezone wlókno.Przyrzad wedlug wynalazku pozbawiony jest wad znanych czujników, przy czym charaktery¬ zuje sie duza czuloscia i stabilizacja, nawet przy bardzo malych naprezeniach wlókna.Przyrzad wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku z góry, a fig. 2 — przyrzad w widoku z boku.Przyrzad wedlug wynalazku jest wyposazony w dwa indukcyjne czujniki 1, przy czym w szczelinie powietrznej utworzonej miedzy czujnikami 1 jest umieszczony przewodzacy ekran 2, w postaci aluminiowej blaszki polaczony za pomoca dzwigni 3, ze swobodnym koncem sprezyny 4 napinajacej badane wlókno. Na swobodnym koncu sprezyny 4 jest takze umieszczonyjeden zacisk 5 do mocowania badanego wlókna, natomiast drugi zacisk 6 do mocowania wlókna jest usytuo¬ wany przesuwnie na prowadnicy 7 zlozonej z trzech równoleglych do siebie pretów, z których srodkowy jest nagwintowany. Prety te sa zamocowane do jednej z bocznych scian 8 przyrzadu, do której jest takze zamocowany przesuwny element identycznej prowadnicy 9 zaopatrzonej w pokret¬ lo 10, umozliwiajacy powrót prowadnicy 7 wraz z zaciskiem 6 w pierwotne polozenie, a tym samym przesuw badanego fragmentu wlókna w pole obserwacji. Prowadnica 9 jest wyposazona w rame 11 w postaci ceownika, do mocowania przyrzadu do lawy optycznej wyposazonej w mikroskop, lub laser umozliwiajacych dokonanie pomiaru przewezenia wlókna w stanie naprezonym. W przyrza¬ dzie wedlug wynalazku indukcyjne czujniki 1 sa polaczone z mostkiem pomiarowym wraz ze wzmacniaczem 12, na wyjsciu którego zalaczony jest amperomierz 13 wyskalowany w jednostkach sily.Po zamocowaniu konców badanego wlókna w uchwytach 5 i 6 i przemieszczeniu uchwytu 6 na prowadnicy 7 nastepuje naprezenie wlókna, które z kolei powoduje nieznaczne przemieszczenie swobodnego konca plaskiej sprezyny 4 oraz polaczonego z nia ekranu 2. Przemieszczenie ekranu 2 w szczelinie powietrznej miedzy czujnikami 1 powoduje zmiane rozkladu pola magnetycznego oraz zwiazana z nim zmiane indukcyjnosci i rezystancji czujników 1, powstala w wyniku pradów wirowych w ekranie 2. Zmiany te powoduja z kolei zmiane napiecia na wyjsciu mostka pomiaro¬ wego 12, które jest miara przesuniecia ekranu 2 w szczelinie miedzy czujnikami, a tym samym naprezen we wlóknie.Przyrzad wedlug wynalazku zamocowany na lawie optycznej w zestawie dyfrakcyjnym zezwala na zbadanie technika dyfrakcyjna przewezenia w funkcji sily napinajacej wlókno.Zastrzezenie patentowe Przyrzad do pomiaru wydluzenia i przewezenia wlókien w stanie naprezonym, znamienny tym, ze jest wyposazony w dwa indukcyjne czujniki (1), polaczone z miernikiem (13) za posrednictwem mostka pomiarowego wraz ze wzmacniaczem (12), przy czym w szczelinie powietrznej utworzonej miedzy indukcyjnymi czujnikami (1) znajduje sie przewodzacy ekran (2) w postaci aluminiowej blaszki, który jest polaczony za pomoca jednoramiennej dzwigni (3), ze swobodnym koncem sprezyny (4) napinajacej badane wlókno, nadto na swobodnym koncu sprezyny (4) jest umie¬ szczony jeden zacisk (5) do mocowania wlókna, natomiast drugi zacisk (6) do mocowania wlókna jest usytuowany przesuwnie na prowadnicy (7), zlozonej z trzech równoleglych do siebie pretów, z których srodkowy jest nagwintowany, przy czym prowadnica (7) jest zamocowana do jednej ze scian bocznych (8) korpusu przyrzadu, do której jest zamocowany przesuwny element drugiej takiej samej prowadnicy (9) wyposazonej w ramke do mocowania przyrzadu do lawy optycznej.125863 W irar TT I i SiU f I l I \fp , i U l i V I Il I 6. 7 fig. f125863 JL, HL • rrni i'i i.t ii i,i 8 ni fig.2 40 ± 3. 5. 7 \ ~m snn \r H Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL