Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpieczenia silników pradu przemiennego przed praca jednofazowa.Dotychczasowe znane uklady zabezpieczajace silniki trójfazowe przed skutkamizaniku pradu w dowolnej fazie, które w charakterze czujników przeplywu pradu w przewodach zasilajacych wykorzystuja transformatory pradowo-napieciowe, maja zlozona budowe i czesto znaczne gabaryty.Znany z polskiego zgloszenia patentowego nr P-216472 uklad zabezpieczenia silników elek¬ trycznych pradu przemiennego od pracy niepelnofazowej wyposazony jest w czlon pomiarowy zbudowany z trzech pradowo-napieciowych transformatorów, uzwojenia wtórne których sa skoja¬ rzone w otwarty trójkat. Napiecie wyjsciowe otwartego trójkata podawane jest, poprzez prostow¬ nik, na czlon wykonawczy, który wplywa na stan samoczynnego lacznika zainstalowanego w obwodzie zasilania zabezpieczanego silnika.Uklad wedlug zgloszenia patentowego nr P-2 ] 6 472 z uwagi na pobór energii przez przekaznik elektromagnetyczny z czlonu pomiarowego wymaga stosowania transformatorów pradowo* napieciowych o stosunkowo duzych gabarytach.Uklad zabezpieczenia wedlug wynalazku wyposazony jest w trzy transformatory pradowo- napieciowe, których uzwojenia pierwotne sa szeregowo polaczone z uzwojeniami stojana silnika pradu przemiennego. Uzwojenia wtórne tych transformatorów, bedac skojarzone w otwarty trójkat, sa polaczone z jednofazowym prostownikiem. Na wyjsciu tego prostownika, przez rezy¬ stor, wlaczone sa dioda stabilizacyjna, kondensator oraz obwód baza-emiter tranzystora. Szere¬ gowo polaczone uzwojenia przekaznika elektromagnetycznego, rezystor oraz obwód kolektor- emiter tranzystora sa wlaczone na wyjsciu drugiego prostownika jednofazowego. Anoda diody stabilizacyjnej, druga okladzina kondensatora, koncówkauzwojen skojarzonych w otwarty trójkat i emiter tranzystora tworza wspólny punkt polaczenia galwanicznego.Uklad zabezpieczenia wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta budowa, niezawodnoscia i skutecznoscia dzialania, niemozliwoscia na odksztalcenia przebiegów pradów plynacych w sieci zasilajacej zabezpieczony silnik.Przedmiot wynalazku przedstawionyjest w przykladzie wykonania na rysunku uwidaczniaja-* cym uklad schematycznie.2 125713 Uklad zabezpieczenia wedlug wynalazku zawiera trzy transformatory TR pradowo- napieciowe, prostowniki jednofazowe Di, D2, kondensator Ci, tranzystor T, przekaznik elektro¬ magnetyczny 1P, diode stabilizacyjna DZ, rezystory Ri, R2, R* stycznik S, przyciski Z i W oraz bezpieczniki Bi. Uzwojenia pierwotne transformatorów TR sa szeregowo polaczone z uzwojeniami stojana silnika M pradu przemiennego. Uzwojenia wtórne tych transformatorów sa skojarzone w otwarty trójkat i lacza sie przez prostownikjednofazowy Di i rezystor Ri raz z dioda stabilizacyjna DZ, drugi raz z kondensatorem Ci, trzeci raz; poprzez rezystor R2 z obwodem baza-emiter tranzystora T. Uzwojenie przekaznika elektromagnetycznego 1Pjest w szereg polaczone z rezysto¬ rem R* i obwodem kolektor-emiter tranzystora T, a calosc tak skojarzona zasilana jest z prostow¬ nika jednofazowego D2. Przycisk Z, bedac skojarzony równolegle ze stykiem zwiernym lPi przekaznika elektromagnetycznego 1P, laczy sie szeregowo z przyciskiem W oraz uzwojeniem stycznika S, którego styki glówne zamykaja obwód silnika M, a tak utworzony obwód sterowania wlaczony jest poprzez bezpieczniki Bi do sieci zasilajacej. Anoda diody stabilizacyjnej DZ, druga okladzina kondensatora C, koncówka uzwojen skojarzonych w otwarty trójkat i emiter tranzy¬ stora T tworza wspólny punkt polaczenia galwanicznego.Przy symetrycznym zasilaniu silnika prady plynace w uzwojeniach pierwotnych transformato¬ rów TR pradowo-napieciowych spowoduja zaindukowanie sily elektromotorycznej (sem) w ich uzwojeniach wtórnych. Przy skojarzeniu uzwojen wtórnych w otwarty trójkat wypadkowa sem sil elektromotorycznych tworzacych symetryczne uklady trójfazowe jest równa zeru. Przerwa obwodu jednego z przewodów fazowych sieci zasilajacej wymusza sytuacje, w której prady plynace przez pozostale przewody sa sobie równe pod wzgledem modulów ale przesuniete w fazie o 180° i dlatego sumaryczna sem na zaciskach otwartego trójkata bedzie równa zeru. Rozróznienie stanu awaryjnego od pracy normalnej jest wiec niemozliwe przy wykorzystaniu sem tworzacych uklady symetryczne. Warunkiem koniecznym poprawnego dzialania zabezpieczenia jest stan nasycenia rdzeni transformatorów TR pradowo-napieciowych. Wówczas w uzwojeniach wtórnych tych transformatorów, podczas symetrycznego zasilania silnika, beda indukowac sie odksztalcone sem zawierajace w sobie nieparzyste wyzsze harmoniczne, a w tym o krotnosci podzielonej przez trzy.Cecha tych ostatnich jest przesuniecie fazowe równe zeru i dlatego sumaryczna sem uzwojen wtórnych nie bedzie równa zeru.Jezeli wystapi przerwa obwodu jednej z faz napiecia zasilajacego wówczas, jak wspomniano wyzej, sem indukowane w pozostalych dwóch uzwojeniach wtórnych transformatorów, bedac przesuniete o 180° dla wszystkich wyzszych harmonicznych dadza w sumie wartosc zerowa. W ten sposób zabezpieczenie jednoznacznie odróznia prace symetryczna silnika od stanu zasilania jednofazowego.Przy symetrycznym zasilaniu silnika wartosc napiecia przylozonego do obwodu emiter-baza jest tak dobrana, aby tranzystor T zostal wprowadzony w stan nasycenia. Wówczas w obwodzie cewki przekaznika elektromagnetycznego 1P poplynie prad wywolujacjego zadzialanie i zamknie¬ cie sie styku zwiernego lPi. Umozliwia to bezzaklóceniowa prace silnika M.Przy powstaniu przerwy obwodu jednej z faz sieci zasilajacej zabezpieczany silnik M napiecie przylozone miedzy baza i emiterem tranzystora T staje sie równe zeru i tranzystor ten przechodzi w stan nieprzewodzenia. Przestaje wówczas dzialac przekaznik elektromagnetyczny 1P, otwiera sie styk lPi i obwód stycznika S, co spowoduje odlaczenie silnika od niesprawnej sieci zasilajacej.Uklad wedlug wynalazku moze znalezc szerokie zastosowanie przy zabezpieczaniu wszelkiego rodzaju odbiorników trójfazowych przed skutkami pracy jednofazowej. Szczególna przydatnosc uklad moze miec przy zabezpieczaniu trójfazowych silników pradu przemiennego.Zastrzezenie patentowe Uklad zabezpieczenia silników pradu przemiennego przed praca jednofazowa zawierajacy prostowniki, kondensator, rezystory, przekaznik elektromagnetyczny, tranzystor, przyciski ste¬ rownicze, bezpieczniki, styczniki, diode stabilizacyjna, trzy transformatory pradowo-napieciowe uzwojenia pierwotne których sa szeregowo wlaczone do sieci zasilajacej zabezpieczany silnik, zas ich uzwojenia wtórne bedac skojarzone w otwarty trójkat lacza sie poprzez rezystor z prostownikiem125 713 3 jednofazowym, natomiast drugi prostownik jednofazowy na swoim wyjsciu posiada szeregowo polaczone rezystor, uzwojenie przekaznika elektromagnetycznego oraz obwód kolektor-emiter tranzystora, zas w obw odzie szeregowym utworzonym z uzwojenia stycznika i przycisku wylaczaja¬ cego jest wlaczony przycisk zalaczajacy, który jest zbocznikowany stykiem zwiernym powyzszego przekaznika elektromagnetycznego, znamienny tym, ze katoda prostownika jednofazowego (Di) laczy sie poprzez rezystor (Ri) raz z katoda diody stabilizacyjnej (DZ), drugi raz zjedna z okladzin kondensatora (Ci) i trzeci raz, poprzez rezystor (R2) z baza tranzystora (T), natomiast anoda diody stabilizacyjnej (DZ), druga okladzina kondensatora(Ci), jedna z koncówek uzwojen skojarzonych w otwarty trójkat oraz emiter tranzystora (T) tworza wspólny punkt polaczenia galwanicznego. PL