Przedmiotem wynalazku jest tobogan skladany, przeznaczony do trans¬ portu poszkodowanych po osniezonych stokach.Stan techniki. Ze stosowania znanyjest tobogan utworzony z podluznej duraluminiowej lódki, w srodku ewentualnie dzielonej w celu uzyskania mozliwosci zlozenia go na czas transportu. Spód lódki jest wyposazony w prowadnice w postaci podluznej wypuklosci. Obrzeze lódkijest natomiast usztywnione przez prostopadle do krawedzi wykonane rowki. Z przodu i z tylu lódka ma sztywno i zarazem rozlacznie przymocowane po dwa drazki sterownicze, wykonane z rury aluminiowej, skierowane ku górze i rozstawione pod pewnym katem wzgledem siebie. Wnetrze lódki wyposa¬ zone jest w elementy amortyzujace w postaci np. podkladki z gabki lub elastycznej pianki poliureta¬ nowej, w nieprzemakalna plachte i wiazadla sluzace do okrycia i przymocowania rannego.Tobogan ten przydatny jest przede wszystkim do transportu poszkodowanych przy pomocy kolejek linowych, a wiec nadaje sie szczególnie do uzytku na stokach przywyciagowych. Ze wzgledu na duzy ciezar i wymiary nastrecza trudnosci w transporcie do poszkodowanego na dalsze odleg¬ losci, zas ze wzgledu na praktycznie znikoma amortyzacje wymaga uciazliwego obchodzenia sie z nim podczas transportu rannego, którego nalezy chronic od uderzen i wstrzasów podczas jazdy.Tobogan ten wymaga obslugi przez dwóch raowników.Innym znanym ze stosowania toboganem sa drewniane sanki z siatka, na której umocowany jest materac z gabki. Tobogan ten wyposazony jest z przodu w dwa drewniane drazki prowadzace orazw linke asekuracyjna z tylu. Na wyposazeniu znajduja sie równiez wiazadla i ewentualnie nieprzemakalne okrycie.Toboganten jest ciezki i ma slaba zwrotnosc, w zwiazku z czym charakteryzuje sie podobnymi niedogodnosciami jak tobogan w formie lódki.Istota wynalazku. Przedmiotem wynalazku jest tobogan skladany przeznaczony do transportu poszkodowanych po osniezonych stokach, wyposazony w elementy jezdne, sterujace, amortyzu¬ jace, mocujace i zabezpieczajace przed czynnikami atmosferycznymi. Istota wynalazku polega na tym, ze tobogan utworzony jest z dzielonej ramy wykonanej z rurek z lekkiego tworzywa, z pary dowolnych zjazdowych nart, z dwóch par dowolnych kijów narciarskich oraz z prowadnicy do mocowania kijów i zarazem stabilizacji nart, a nastepnie ze sprezynujacej podpórki pod glowe i2 125 696 sprezynujaco-amortyzujacego worka na poszkodowanego, obu napietych na ramie oraz z pasów i tasm. W sklad ramy wchodza przynajmniej trzy czesci, z których dwie podstawowe sa soba polaczone na zawiasach z mozliwoscia wychylenia o okolo 180° i przynajmniej dwie, podstawowa i skrajna sa ze soba polaczone suwliwie z mozliwoscia wsuniecia jednej w druga. Podstawowa czesc srodkowa ramy ma regulowane uchwyty przystosowane do mocowania z wiazaniami narciarskimi.Prowadnica jest wyposazona w dwie nasadki do przytwierdzania na dziobach nart, obrotowo zamocowane do sztywnej podpórki, do której sa przymocowane ponadto uchwyty na kije.Tobogan wedlug wynalazku charakteryzuje sie wieloma cechami dodatnimi i przedstawia rozwiazanie nie wymagajace obslugi az przez dwóch ratowników, latwe w transporcie i przechowy¬ waniu. Rozwiazanie to pozwala na praktyczne wykorzystanie sprzetu narciarskiego; nart i kijów poszkodowanego i kijów ratownika. Stanowi konstrukcje przemyslona, w której skladana rama moze miec maksymalnie obciazony ciezar i gabaryty, dzieki czemu nadaje sie do noszenia przez jedna osobe, bez nadmiernego przeciazenia. Czas potrzebny na rozlozenie i przygotowanie tobo¬ ganu do akcji wynosi okolo 10 minut. Próby przeprowadzone na stokach górskich wykazaly, ze podczas zwozenia ze znaczna predkoscia symulanta o masie okolo 80 kg, tobogan zachowywal sie dosc stabilnie i wykazywal dosc duzy komfort jazdy, ze wzgledu na duza amortyzacje pod glowa i cialem zwozonego. Sterownosc toboganu jest dobra, dodatkowo kije narciarskie umieszczone w prowadnicy stanowia urzadzenie nadajace sie do wyhamowania. Sumujac nalezy podkreslic, ze tobogan wedlug wynalazku jest wygodny, latwy w transporcie, montazu i demontazu i spelnia w calej rozciaglosci swoje przeznaczenie, co go predestynuje do szerokiego stosowania w miejscach typowo górskich i trudno dostepnych.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rame toboganu w widoku z góry, fig. 2—w widoku z boku, fig. 3—prowadnice w widoku z boku z pionowo ustawiona podpórka, fig. 4—worek z pasami mocujacymi w widoku z góry, a fig. 5—w widoku z boku, fig. 6—tobogan kompletny w widoku z boku, fig. 7—rame w stanie zlozonym, fig. 8—zlozona rame wraz z workiem na rannego, a fig. 9—zlozona rame z dodatkowym wyposazeniem w postaci worka plecakowego.Przyklad realizacji. Przykladowe rozwiazanie toboganu zgodnie z wynalazkiem przedstawia sie nastepujaco. Rama toboganu, zbudowana z rurek aluminiowych, sklada sie z czterech czesci, w tym z podstawowej srodkowej czesci 1 utworzonej z dwóch równolegle usytuowanych wzgledem siebie rurek, zakonczonych z obu stron mocujacymi tulejami 2, wyposazonymi w urzadzenia z^padkowo-sprezynowe. Rurki zamocowane sa za pomoca suwliwie na nich osadzonych przegu¬ bowych laczy 3, na dwóch uchwytach 4, przeznaczonych do mocowania ramy z wiazaniami narciarskimi. Kazdy uchwyt 4 utworzony z rurek jest uformowany w postaci zamknietej figury geometrycznej podobnej do zdeformowanej ósemki, o dlugosci przewyzszajacej rozstawienie rurek srodkowej czesci 1 ramy. Oba uchwyty 4 sa ze soba polaczone srubowymi ciegnami 5, polaczonymi napinajaca nakretka 6 i usytuowanymi równolegle do rurek podstawowej czesci 1 ramy.Uchwyty u dolu maja koncówki 7,8 imitujace nosek i piete buta narciarskiego. W srodkowapodstawowa czesc 1 ramy wsunieta jest tylna czesc 9 ramy, majaca ksztalt zamknietej z zewnatrz podwójnej litery H.Na tylna czesc 9 ramy napieta jest sprezynujaca podpórka 10 na glowe, wykonana z pasów tekstylnych, wyposazonych w mocujace tasmy dla przytwierdzenia ramion poszkodowanego do ramy.Z drugiej strony do srodkowej podstawowej czesci 1 ramy przymocowana jest na zawiasach druga podstawowa czesc 11 ramy majaca ksztalt litery H, w która wsunieta jest przednia czesc 12 ramy, majaca ksztalt zblizony do litery C, z wzmocnieniem za pomoca spinajacej rurki, ponadto polaczonej krótkimi odcinkami rurek z zewnetrznym ramieniem. Prowadnica 13 do mocowania kijów i stabilizacji nart ma dwie nasadki 14 do nakladania na dzioby nart, skladajace sie z obejmy 15, uchwytu 16 na mocujace tasmy i tulei 17, w której jest zamocowane obrotowo ramie 18 wygiete z rurki i zamocowane równiez obrotowo do podpórki 19. Podpórka 19 jest szkieletem wykonanym z rurek, do którego przymocowane sa dwie profilowane plytki, zas do nich przytwierdzone sa uchwyty 20 na kije, majace ksztalt podwójnego korytka. Prowadnica 13 jest wyposazona w cztery kólka 21 do zakleszczania w uchwytach 20 kijów narciarskich. Worek 22 na poszkodowanego sklada sia z czesci zasadniczej wykonanej z nieprzemakalnej tkaniny, zamykanej na zamek blyska¬ wiczny i kaptura 23. Worek 22 ma w srodku amortyzujaca warstwe 24 z pianki poliuretanowej, wysunieta na zewnatrz pod kaptur 23. Worek 22 wyposazony jest w trzy sciagajace pasy 25,125696 3 przeznaczone do mocowania rannego do ramy, zas w stanie zlozonym toboganu, do zwiniecia worka 22 i przymocowania go do tej ramy. Od spodu, worek 22 i kaptur 23 maja kieszenie 26, sluzace do wsuniecia na tylna czesc 9 i przednia czesc 12 ramy.Na wyposazeniu worka sa równiez zawleczki do blokowania czesci 11 i 12 ramy.Praktyczne jest wykonanie elementów o nastepujacych wymiarach: Dlugosc ramy bez wysuniecia — 180 cm Dlugosc ramy z wysunieciem calkowitym — 200 cm Szerokoscramy — 37 cm Wysokosc ramy zlozonej do transportu — 60 cm Grubosc zlozonejramy — 20 cm Wysokosc ramy calkowicie rozlozonej w stosunku do wiazan narciarskich — 16-20 cm Rozstawienienart — 64 cm Zakres regulacji nakretka — 22-37 cm Srednica worka po zrolowaniu — 20-25 cm Objasnienie stosowania. W celu transportu na plecach ratownika, rame sklada sie, wsuwajac maksymalnie przednia czesc 12 w podstawowa czesc 11 i uklada równolegle do srodkowej podsta¬ wowej czesci 1, wykonujac obrót o 180°, dzieki zawiasom.Tylnaczesc 9 wymontowuje sie, ciegna 5 wraz z nakretkami 6 wyjmuje sie z uchwytów 4, które sie odchyla i uklada równolegle do czesci 1.Wymontowane elementy sklada sie równiez równolegle. Pomiedzy czesci 1 a czesci 11 wklada sie prowadnice 13. Wszystko razem spina sie wjedna calosc za pomoca tasm, stanowiacych wyposaze¬ nie. Pomiedzy poprzeczne rurki ramy wklada sie zrolowany worek 22 z kapturem 23 i amortyzujaca warstwe 24 i mocuje pasami i tasmami do zlozonej ramy. Do zlozonej ramy mozna ewentualnie przytwierdzic jeszcze worek plecakowy, w razie potrzeby.Utworzenie toboganu zdatnego do transportu poszkodowanego odbywa sie przez rozlozenie czesci ramy, polaczenie ich ze soba i ustalenie polozenia czesci 1, 9 i 11 za pomoca tulei 2. Dalszy montaz polega na odgieciu uchwytów 4, wkreceniu ciegien 5 i nakretek 6 oraz umocowaniu koncówek 7 i 8 w wiazaniach nart, przy regulacji rozstawienia za pomoca napinajacej nakretki 6. Z kolei na ramie uklada sie worek 22 i kaptur 23 na amortyzujacej warstwie 24, przy czym kieszenie 26 nasuwa sie najpierw na tylna czesc 9 ramy a potem na przednia czesc 12 i maksymalnie wysuwa czesc 12 z czesci 11, powodujac silne naciagniecie worka 22 i napiecie go na ramie, po czym obie czesci 11 i 12 blokuje sie wzgledem siebie zawleczkami. Nastepnie do prowadnicy 13 wsuwa sie w uchwyty 20 kije narciarskie, uprzednio pozbawione talerzyków, stabilizuje ich polozenie kólkami 21 i ostatecznie mocuje przez sciagniecie tasmami. Na czubki nart nasuwa sie obejmy 15 nasadek 14 i blokuje za pomoca tasm przez polaczenie z wiazaniami nart oraz polaczenie miedzy soba. Tak przygotowany tobogan gotowy jest do transportu rannego.Zastrzezenie patentowe Tobogan skladany, przeznaczony do transportu poszkodowanych po osniezonych stokach, wyposazony w elementy jezdne, sterujace, amortyzujace, mocujace i zabezpieczajace przed czynni¬ kami atmosferycznymi, znamienny tym, ze jest utworzony z dzielonej ramy wykonanej z rurek z lekkiego tworzywa, z pary dowolnych nart zjazdowych, z dwóch par dowolnych kijów narciarskich oraz z prowadnicy (13) do mocowania kijów i zarazem stabilizacji nart, a nastepnie ze sprezynujacej podpórki (10) pod glowe i sprezynujaco-amortyzujacego worka (22) na poszkodowanego, obu napietych na ramie oraz z pasów i tasm, przy czym w sklad ramy wchodza przynajmniej trzy czesci (1, 9, 11, 12), z których dwie podstawowe czesci (1, 11) sa ze soba polaczone na zawiasach i przynajmniej dwie czesci (1, 9 lub 11,12) sa ze soba polaczone suwliwie, natomiast podstawowa srodkowa czesc (1) ramy ma regulowane uchwyty (4) przystosowane do mocowania z wiazaniami narciarskimi, zas prowadnica (13) wyposazona jest w dwie nasadki (14) do przytwierdzania na dziobach nart, obrotowo zamocowane do sztywnej podpórki (19), do której sa przymocowane ponadto uchwyty (20) na kije.Fig.3.125696 23 21 22 25 i^i H r^i V Fig.U.L Z / [25 \££ \2J 22/ Fig. 5.125696 Fig.7.Fig.8 Fig. 9.Pncownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL