Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny bezposredniego przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i wyjsciem trójfazowym.Technika przeksztalcania, pradu przemiennego o parametrach sieciowych na prad prze¬ mienny o innych wymaganych parametrach opiera sie obecnie o znane przemienniki czestotliwosci, w tym równiez przemienniki bezposrednie o komutacji zewnetrznej, cyklokonwertory. Przemien¬ nik trójfazowym, tego typu sklada si£ z trzech oddzielnych przeksztaltników pradu stalego podwój¬ nych o dowolnym ukladzie zaworów z pradem wyrównawczym lub z blokowanymi pradami wyrównawczymi. Przez odpowiednie sterowanie kazdego przeksztaltnika, bedacego zarazem jed¬ nofazowym przemiennikiem skladowym, na wyjsciu tego przeksztalnika uzyskuje sie cyliczne zmiany wartosci sredniej i zmiany polaryzacji napiecia przeksztalconego. Podobnie jak w przeksz¬ taltniku pradu stalego, przebieg napiecia wyjsciowego powstaje z wycinków napiec sieci zasilajacej.Dominujaca skladowa sinusoidalna tego przebiegu, stanowiaca przebieg uzyteczny, przy arcusco- sinusoidalnym sterowaniu zespolu, odwzorcowuje w skali dominujaca harmoniczna napiecia sterujacego. Fazowe przemienniki skladowe wytwarzaja trzy, wzgledem siebie przesuniete o 2/3II przebiegi napieciowe. Wyjscie kazdego z przemienników skladowych moze zasilac niezaleznie kazda faze odbiornika trójfazowego. Jezeli obiornik jest skojarzony w gwiazde lub trójkat, wówczas wyjscia trzech przemienników skladowych sa skojarzone w uklad trójfazowy z zerem roboczym lub bez zera roboczego. W tym ostatnim przypadku stawia sie znacznie wieksze wymaga¬ nia ukladom sterowania.Uproszczona, znana wersje przemiennika trójfazowego, stanowi uklad zlozony, z dwóch przemienników jednofazowych skojarzonych w uklad otwartego trójkata. Stosuje sie w nich równiez znane zespoly przeksztaltnikowe, wsród nich znany jest przyklad z trójpulsowymi, jedno¬ kierunkowymi podwójnymi zespolami przeksztaltnikowymi pracujacymi z pradem wyrówna¬ wczym z dlawikami wlaczonymi miedzy obie grupy zaworów zasilany z transformatora z uzwojeniami wtórnymi polaczonymi w zygzak.Uklad elektryczny bezposredniego przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i wyjsciem trójfazowym wedlug wynalazku zlozony jest z dwu przemienników skladowych jednofa¬ zowych, polaczonych w uklad otwartego trójkata. Punkt zerowy drugiego kompletu trójfazowego2 125 661 uzwojenia wtórnego transformatora przeksztaltnikowego w pierwszym przemienniku skladowym polaczony jest z punktem zerowym trzeciego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego transfor¬ matora przeksztaltnikowego w drugim przemienniku fazowym. Odbiornik trójfazowy polaczony jest jednym zaciskiem z punktem zerowym pierwszego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego transformatora przeksztaltnikowego w pierwszym przemienniku skladowym, a drugim zaciskiem z punktami zerowymi drugiego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego transformatora przeksztaltnikowego w pierwszym przemienniku skladowym i punktem zerowym trzeciego komp¬ letu trójfazowego uzwojenia wtórnego transformatora przeksztaltnikowego w drugim przemien¬ niku skladowym oraz ma trzeci zacisk odbiornika polaczony z punktem zerowym czwartego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego transformatora przeksztaltnikowego w drugim prze¬ mienniku skladowym.Uklad wedlug wynalazku cechuje sie uproszczona, w stosunku do znanych ukladów sluzacych do tego celu, konstrukcja, a w zwiazku z tym takze uproszczonym ukladem sterowania. Ponadto mozliwe jest zestawienie ukladu przemiennika z dwóch znanych przeksztaltników pradu stalego.Wynalazek ilustruje blizej rysunek, którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy przemiennika z jednym transformatorem pieciouzwojeniowym, a fig. 2 — schemat ideowy przemiennika z dwoma transformatorami trójuzwojeniowymi.Przemiennik trójfazowy sklada sie z dwóch jednofazowych przemienników skladowych pier¬ wszego 1 i drugiego 2, przy czym w kazdy z przemienników wchodza po dwa komplety uzwojen wtórnych transformatora trójfazowego pierwszy 3 i drugi 4 w sklad pierwszego przemiennika 1 oraz trzeci 5 i czwarty 6 w sklad przemiennika drugiego 2. Wszystkie komplety uzwojen wtórnych 3, 4, 5 i 6 sa uzwojeniami wtórnymi jednego transformatora pieciouzwojeniowego 7 z kompletem uzwojen pierwotnych 8 zasilanych ze zródla zasilajacego 21 lub na fig. 2 wchodza parami komplety uzwojen 3 i 4 oraz komplety uzwojen 5 i 6 w sklad dwu oddzielnych transformatorów trójuzwoje- niowych z kompletami uzwojen pierwotnych 8, transformator pierwszy 9, z kompletem uzwojen pierwotnych 10 transformator drugi 11, zasilane ze zródla zasilajacego 21.Zespól przeksztaltnikowy kazdego przemiennika fazowego stanowia trzy zestawy przeciw- równolegle polaczonych tyrystorów 14 i 14', 15 i 15' i 16 i 16' wchodzacych w sklad przemiennika pierwszego 1 stanowiacych zespól przeksztaltnikowy 12 oraz 17 i 17', 18 i 18', 19 i 19' wchodzacych w sklad drugiego przemiennika i stanowiacych zespól przeksztaltnikowy 13. Poczatki p uzwojen fazowych kazdego kompletu uzwojen wtórnych 3, 4, 5 i 6 sa polaczone galwanicznie stanowiac punkty zerowe kazdego kompletu. Trójfazowe wyjscia przemiennika, zasilajacego odbiornik stanowia punkty zerowe pierwszego kompletu uzwojen wtórnych 3, czwartego kompletu uzwojen wtórnych 6 oraz polaczone miedzy soba punkty zerowe drugiego kompletu uzwojen wtórnych 4 i trzeciego kompletu uzwojen wtórnych 5.Dzialanie fazowych przemienników skladowych opisane jest na przykladzie przemiennika 1.Dzialanie to nie rózni sie od dzialania analogicznie zbudowanego przeksztaltnika pradu stalego.Napiecie wyjsciowe przemiennika powstaje w rezultacie laczenia za pomoca tyrystorów 14,15 i 16 i 14', 15', 16' konców k obu kompletów uzwojen pierwszego 3 i drugiego 4 wchodzacych w sklad pierwszego przeksztaltnika 1, przy czym laczone sa uzwojenia pierwsze w komplecie pierwszym 3 i drugie w komplecie drugim 4 z tyrystorami 14 badz 14' w zaleznosci od potrzebnego przeplywu kierunku pradu w odbiorniku, uzwojenie drugie w komplecie pierwszym 3 z trzecim w komplecie 4, tyrystorami 15 badz 15' w zaleznosci od wymaganego kierunku przeplywu pradu przez odbiornik, uzwojenie trzecie w komplecie pierwszym 3 z pierwszym w komplecie drugim 4 tyrystorami 16 i 16' w zaleznosci od wymaganego kierunku przeplywu pradu przez obciazenie. Taki sposób laczenia obowiazuje wówczas, jesli napiecia Ur i Ur', Us i U/, Ut i Ut' sa ze soba odpowiednio w fazie.Napiecie chwilowe doprowadzone do odbiornika odpowiada chwilowemu napieciu miedzyprze- wodowemu dwu laczonych aktualnie uzwojen fazowych kompletu pierwszego i drugiego zas napiecie przeksztalcone, sklada sie z wyników napiec miedzyprzewodowych tych polaczonych uzwojen. Impulsy bramkowe tyrystorów sa synchronizowane z napieciem miedzyprzewodowym kazdego kompletu uzwojen wtórnych.Przemiennik 2 dziala analogicznie, jak opisany przemiennik 1. Dominujace skladowe sinusoi¬ dalne napiecia wyjsciowego przemienników skladowych pierwszego 1 i drugie 2 sa przesuniete wzgledem siebie o 2/3 II.125661 3 Dominujaca skladowa napiecia miedzy punktem zerowym pierwszego kompletu uzwojen wtórnych 3 i czwartego kompletu uzwojen wtórnych 6 jest suma dominujacych skladowych sinusoidalnych przeksztaltnika pierwszego 1 i drugiego 2, stanowi wiec napiecie przesuniete w stosunku do napiec przeksztaltników skladowych pierwszego 1 i drugiego 2 o +2/3 n i -2/3 IL Zastrzezenie patentowe Uklad elektryczny bezposredniego przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i wyjsciem trójfazowym zlozony z dwóch przemienników skladowych jednofazowych polaczonych w uklad otwartego trójkata, znamienny tym, ze ma punkt zerowy drugiego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (4) transformatora przeksztaltnikowego (7) w pierwszym przemienniku skla¬ dowym (1) polaczony z punktem zerowym trzeciego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (5) transformatora przeksztaltnikowego (7) w drugim przemienniku skladowym (2) oraz ma odbiornik trójfazowy (20) polaczony jednym zaciskiem z punktem zerowym pierwszego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (3) transformatora przeksztaltnikowego (7) w pierwszym prze¬ mienniku skladowym (1), a drugi zacisk odbiornika trójfazowego (20) polaczony jest z punktami zerowymi drugiego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (4) transformatora przeksztaltni¬ kowego (7) w pierwszym przemienniku skladowym (1) z punktem zerowym trzeciego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (5) transformatora przeksztaltnikowego (7) w drugim przemien¬ niku skladowym (2) oraz ma trzeci zacisk odbiornika trójfazowego (20) polaczony z punktem zerowym czwartego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego (6) transformatora przeksztaltni¬ kowego (7) w drugim przemienniku skladowym.125661 Fig. 1 Fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL