Przedmiotem wynalazku jest silnik hydrauliczny wielobiegowy o postaci wielotloczkowego silnika promieniowego z nieruchoma obudowa.Znane sa silniki hydrauliczne o regulowanej predkosci obrotowej w sposób stopniowy lub ciagly, na przyklad z patentu francuskiego nr 2098 853, w których zmiane predkosci obrotowej uzyskuje sie przez zmiane polozenia katowego tulei sterujacej. Na skutek tego zmienia sie czynna dlugosc okien sterujacych. W silnikach hydraulicznych o stopniowo regulowanej predkosci obro¬ towej, znanych na przyklad z patentu francuskiego nr 1460 752, dla kazdego biegu przewidziana jest inna dlugosc okien sterujacych. Wadatego rozwiazania konstrukcyjnegojest stosunkowo maly zakres regulacji predkosci obrotowej, ograniczony techniczna mozliwoscia wydluzenia okien sterujacych i duzymi stratami objetosciowymi w rozrzadzie silnika. Wymagaja one zasilania z duzym nadmiarem czynnika roboczego.Celem wynalazkujest uzyskanie konstrukcji silnika hydraulicznego o kilku biegach majacego prosty uklad rozrzadu.Silnik hydrauliczny wielobiegowy wedlug wynalazku, ma tuleje sterujaca osadzona wspól- srodkowo i obrotowo na czopie, która ma grupy nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych i grupy nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych, polaczonych gru¬ pami podluznych kanalów wewnetrznych, wykonanych w jej sciance oraz ma przelotowe otwory promieniowe, rozmieszczone na jej obwodzie, pomiedzy nieprzelotowymi otworami promienio¬ wymi zewnetrznymi, polozonymi w co najmniej jednej plaszczyznie prostopadlej do osi wzdluznej tulei sterujacej. Nieprzelotowe otwory promieniowe wewnetrzne sa usytuowane w kilku plaszczy¬ znach równoleglych do siebie i prostopadlych do osi wzdluznej tulei sterujacej. W tych samych plaszczyznach znajduja sie otwory promieniowe wykonane wczopie, stanowiace wyloty badz wloty podluznych kanalów o róznej dlugosci, wykonanych w czopie.Ponadto, czop w plaszczyznach grup nieprzelotowych otworów promieniowych wewne¬ trznych i w plaszczyznie przelotowych otworów promieniowych, ma na swojej powierzchni zewne-2 125 535 trznej kanaly pierscieniowe, a kazdy z nich jest uszczelniony pierscieniami uszczelniajacymi osa¬ dzonymi na czopie, które opieraja sie o powierzchnie wewnetrzna tulei sterujacej. Srednica zewnetrzna tulei sterujacej jest obrotowo pasowana w tulei wirnika, na odcinku krótszym od jej dlugosci. Jedno czolo tulei sterujacej jest polaczone rozdzielnie kolkiem z tarcza, majaca element usytuowany promieniowo w kierunku srodka tarczy, w którego wycieciu osadzony jest czop mimosrodowej sruby, usytuowanej prostopadle do tarczy, a osadzonej w czopie.Silnik hydrauliczny wedlug wynalazku, ma minimalne straty cieczy roboczej na kazdym biegu, a to sprawia, ze napelnienie cylindrów, nie wymaga nadmiaru cieczy roboczej. Napelnienie cylind¬ rów odbywa sie na calej dlugosci skoku tloka, a to pozwala na uzyskanie równomiernego biegu silnika przy niskich predkosciach obrotowych oraz na uzyskanie duzego momentu obrotowego.Ponadto urzadzenie ustawcze tulei sterujacej wzgledem polozenia krzywki, po jej zamontowaniu w silniku, umozliwia latwa jego regulacje z zewnatrz silnika.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia silnik hydrauliczny w przekroju osiowym w plaszczyznie pionowej, fig. 2 — silnik w przekroju osiowym w plaszczyznie poziomej, a fig. 3 przedstawia urzadzenie ustawcze tulei sterujacej w przekroju poprzecznym czopa.Silnik hydrauliczny wielobiegowy, ma nieruchoma obudowe 1 i wirnik 2, w którym znajduja sie promieniowo rozmieszczone cylindry 3. Na czopie 4 jest wspólsrodkowo i obrotowo osadzona tuleja sterujaca 5, która jest równiez wspólsrodkowo osadzona wzgledem wirnika 2. Tuleja sterujaca 5 ma grupy nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 6, 7, 8 i grupy nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 9,10, 11, które sa ze soba odpowiednio polaczone grupami przedluzonych kanalów 12, 13, 14, wykonanych w sciance tulei sterujacej 5.Pomiedzy nieprzelotowymi otworami promieniowymi zewnetrznymi 9,10,11, znajduja sie przelo¬ towe otwory promieniowe 15.Grupy nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 6, 7, 8, usytuowane sa w plaszczyznach równoleglych do siebie i prostopadlych do osi wzdluznej tulei sterujacej 5, a ich osie znajduja sie w plaszczyznach otworów promieniowych 16, 17, 18 stanowiacych odpowiednio wyloty badz wloty podluznych kanalów 19, 20, 21 o róznych dlugosciach wykonanych w czopie 4, przy czym w plaszczyznie przelotowych otworów promieniowych 15, znajduje sie otwór promie¬ niowy 22 wykonany w czopie 4, stanowiacy wlot badz wylot podluznego kanalu 23, wykonanego równiez w czopie 4. W plaszczyznach otworów promieniowych 16, 17, 18 i 22 na czopie 4, wykonane sa podtoczenia pierscieniowe 24, 25, 26 i 27, a kazde z nich jest uszczelnione pierscie¬ niami uszczelniajacymi 28 osadzonymi na czopie 4, zabezpieczonymi przed osiowym przesuwem, pierscieniami osadczymi 29.Na wewnetrznej powierzchni tulei sterujacej 5 w plaszczyznach grup nieprzelotowych otwo¬ rów promieniowych wewnetrznych 6, 7,8 i przelotowych otworów promieniowych 15wykonane sa podtoczenia pierscieniowe 30, 31, 32 i 33, które wraz z podtoczeniami pierscieniowymi 24, 25, 26 i 27 i pierscieniami uszczelniajacymi 28, tworza szczelne kanaly pierscieniowe 34,35,36 i 37. Tuleja sterujaca 5 na srednicy zewnetrznej jest pasowana obrotowo w tulei 38 wirnika 2, na odcinku mniejszym od polowy jej dlugosci. Jedno czolo tulei sterujacej 5, jest polaczone kolkiem 39 z tarcza 40. Tarcza 40 polaczona jest kolkami 41 z elementem 42 usytuowanym promieniowo, w kierunku srodka tarczy, który posiada podluzne wyciecie 43. W wycieciu 43 osadzonyjest walcowy czop 44 mimosrodowej sruby 45, która ustawiona jest prostopadle do tarczy 40 w otworze wykonanym w czopie 4, w którym ponadto wykonane jest wyciecie 46 prostopadle do jego osi, a w które wchodzi element 42. Mimosrodowa sruba 45 ustalona jest przeciwnakretka 47 po ustawieniu tulei sterujacej 5 wzgledem krzywki 48.Pierwszy bieg silnika, to jest bieg najwolniejszy, uzyskuje sie przez zasilanie ciecza robocza podluznych kanalów 19 i 21, przy czym przez te kanaly przeplywa caly wydatek pompy zasilajacej.Ciecz robocza z podluznego kanalu 19 przeplywa przez otwór promieniowy 16, kanal pierscie¬ niowy 34, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 6, grupe podluznych kanalów 12 i grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 9, do przestrzeni roboczej wiekszej grupy cylindrów 3 i równiez ciecz robocza z podluznego kanalu 21 przeplywa przez otwór promieniowy 18, kanal pierscieniowy 36, grupe nieprzelotowych otworów promienio¬ wych wewnetrznych 8, grupe podluznych kanalów 14 i grupe nieprzelotowych otworów promienio¬ wych zewnetrznych 11, do przestrzeni roboczej mniejszej grupy cylindrów 3.125535 3 Po wykonaniu pracy, ciecz robocza z wiekszej grupy cylindrów 3, wyplywa przez grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 10, grupe podluznych kanalów 13, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 7, kanal pierscieniowy 35 i otwór pro¬ mieniowy 17 do podluznego kanalu 20, a ciecz robocza z mniejszej grupy cylindrów 3 wyplywa przez przelotowe otwory promieniowe 15, kanal pierscieniowy 37 i otwór promieniowy 22 do podluznego kanalu 23.Drugi bieg silnika, to jest bieg sredni, uzyskuje sie przez zasilanie ciecza robocza podluznego kanalu 19, przy czym przez ten kanal przeplywa caly wydatek pompy zasilajacej. Ciecz robocza z podluznego kanalu 19 przeplywa przez otwór promieniowy 16, kanal pierscieniowy 34, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 6, grupe podluznych kanalów 12 i grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 9, do przestrzeni roboczej wiekszej grupy cylindrów 3.Po wykonaniu pracy ciecz robocza z wiekszej grupy cylindrów 3, wyplywa przez grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 10, grupe podluznych kanalów 13, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 7, kanal pierscieniowy 35 i otwór pro¬ mieniowy 17, do podluznego kanalu 20. Równoczesnie, do podluznego kanalu 21, doprowadza sie ciecz pod niskim cisnieniem, która przeplywa przez otwór promieniowy 18, kanal pierscieniowy 36, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 8, grupe podluznych kanalów 14 i grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 11 do mniejszej grupy cylindrów 3, która to ciecz poprzez tloki utrzymuje elementy toczne zespolów tlokowych w kontakcie z krzywka 48, przy czym ciecz ta, jest odprowadzana z mniejszej grupy cylindrów 3, przez przelotowe otwory promieniowe 15, kanal pierscieniowy 37 i otwór promieniowy 22 do podluznego kanalu 23.Trzecibieg silnika, to jest bieg szybki, uzyskuje sie przez zasilanie ciecza robocza podluznego kanalu 21, przy czym przez ten kanal przeplywa caly wydatek pompy zasilajacej. Ciecz robocza z podluznego kanalu 21 przeplywa przez otwór promieniowy 18, kanal pierscieniowy 36, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 8, grupe podluznych kanalów 14 i grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych 11, do przestrzeni roboczej mniejszej grupy cylindrów 3.Po wykonaniu pracy, ciecz robocza z mniejszej grupy cylindrów 3, wyplywa przez przelotowe otwory promieniowe 15, kanal pierscieniowy 37 i otwórpromieniowy 22 do podluznego kanalu 23.Równoczesnie, do podluznego kanalu 19, doprowadza sie ciecz pod niskim cisnieniem, która przeplywa przez otwór promieniowy 16, kanal pierscieniowy 34, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych 6, grupe podluznych kanalów 12 i grupe nieprzelotowych otworów zewnetrznych 9 do wiekszej grupy cylindrów 3, która to ciecz, poprzez tloki utrzymuje elementy toczne zespolów tlokowych w kontakcie z krzywka 48, przy czym ciecz ta, jest odprowadzana z wiekszej grupy cylindrów 3 poprzez grupe nieprzelotowych otworów promieniowych zewne¬ trznych 10, grupe podluznych kanalów 13, grupe nieprzelotowych otworów promieniowych we¬ wnetrznych 7, kanal pierscieniowy 35 i otwór promieniowy 17 do podluznego kanalu 20.Ustawienie tulei sterujacej 5 wzgledem profilu krzywki 48, silnika, uzyskuje sie przez pokrecenie mimosrodowa sruba 45, co powoduje katowe przemieszczanie sie walcowego czopa 44, który katowo przemieszcza element 42 wraz z tarcza 40 i tuleja sterujaca 5.Zastrzezenia patentowe 1. Silnik hydrauliczny wielobiegowy z nieruchoma obudowa, majacy tuleje sterujaca osa¬ dzona wspólsrodkowo na czopie posiadajacym kanaly doprowadzajace ciecz robocza do cylindrów wirnika, osadzonego wspólsrodkowo na czopie i majacy urzadzenie ustawcze tulei sterujacej, dostepne z zewnatrz silnika, znamienny tym, ze tuleja sterujaca (5) ma grupy nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych (6,7 i 8) i grupy nieprzelotowych otworów promieniowych zewnetrznych (9,10 i 11), polaczone grupami podluznych kanalów (12,13 i 14) równoleglych do osi wzdluznej tulei sterujacej (5), wykonanych w jej sciance, oraz ma przelotowe otwory promieniowe (15), rozmieszczone na obwodzie tulei sterujacej (5) pomiedzy nieprzelotowymi otworami promie¬ niowymi zewnetrznymi (9,10 i 11), przy czym kazda grupa nieprzelotowych otworów promienio-4 125 535 wych wewnetrznych (6, 7 i 8) usytuowana jest w plaszczyznach równoleglych do siebie i prostopad¬ lych do osi wzdluznej tulei sterujacej (5), a ich osie znajduja sie w plaszczyznach otworów promieniowych (16, 17, 18 i 22) wykonanych w czopie (4) i stanowiacych wyloty badz wloty kanalów (19, 20, 21 i 23) o róznej dlugosci, wykonanych w czopie (4), a ponadto kazda grupa nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych (6, 7 i 8) i przelotowe otwory promie¬ niowe (15) sa od siebie oddzielone pierscieniami uszczelniajacymi 28 osadzonymi na czopie (4) i opierajacymi sie o powierzchnie wewnetrzna tulei sterujacej (5). 2. Silnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czop (4) w plaszczyznach grup nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych (6, 7 i 8) i przelotowych otworów promieniowych (15), ma na swojej powierzchni zewnetrznej podtoczenia pierscieniowe (24,25,26 i 27), a tuleja sterujaca (5), w plaszczyznach grup nieprzelotowych otworów promieniowych wewnetrznych (6, 7 i 8), i przelo¬ towych otworów promieniowych (15) ma podtoczenia pierscieniowe (30, 31, 32 i 33), które wraz z kanalami pierscieniowymi (24, 25, 26 i 27) i pierscieniami uszczelniajacymi (28) tworza kanaly pierscieniowe (34, 35, 36 i 37). 3. Silnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tuleja sterujaca (5) na srednicy zewnetrznej jest obrotowo pasowana w tulei (38) wirnika (2) na odcinku mniejszym od jej dlugosci. 4. Silnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jedno czolo tulei sterujacej (5) polaczone jest kolkiem (39) z tarcza (40), która ma element (42) usytuowany promieniowo w kierunku srodka tarczy (40) i polaczony z nia rozlacznie kolkami (41), który to element (42) ma podluzne wyciecie (43), a w nim osadzony jest walcowy czop (44) mimosrodowej sruby (45) usytuowanej prostopadle do tarczy (40) osadzonej na czopie (4), przy czym element (42) wchodzi w wyciecie (46) wykonane w czopie (4) prostopadle do jego osi.FIG.1125535 26^28. LL FIG.2 A-A 39 i.0 FIG 3 PL