Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do oznaczania wlasciwosci kapilarnych materialów porowatych,zwlaszcza nasiakliwosci i szybkosci nasycenia kapilarnego materialów obiektów zabytkowych.Znany i stosowanyjest przyrzad do oznaczania skutecznosci hydrofobizacji elewacji. Przyrzad stanowi kalibrowana rurke szklana w ksztalcie litery „L" zakonczona u góry lejkiem. Dolna czesc rurki zakonczona jest plaskim okraglym kolnierzem sluzacym do przyklejania jej odpowiednim klejem do badanego materialu.Istotna wada stosowanego przyrzadu jest zmiana cisnienia wody wnikajacej do kapilar, co utrudnia interpretacje wyników pomiaru wlasciwosci badanego materialu. Zmiennosc cisnienia spowodowana jest tym, ze w poczatkowej fazie woda wnika w badany material pod cisnieniem atmosferycznym zwiekszonym o cisnienie slupa wody w rurce, a w miare jego zmniejszania sie maleje do cisnienia atmosferycznego w koncowej fazie. Ponadto klopotliwe jest przyklejanie przyrzadu do badanego materialu, wymagajace stosowania kleju o specyficznych wlasnosciach, trudnych do uzyskania. Stosowany do tego celu klej nie moze wnikac do powierzchniowych porów badanego materialu, pozostawiac plam i zabrudzen, musi byc latwy do usuniecia po zakonczeniu badania oraz odporny na dzialanie wody.Przedmiot wynalazku sklada sie zjednostronnie zamknietej rurki, zwlaszcza przezroczystej, w której otwartym koncu osadzony jest korek z materialu porowatego o otwartych porach, korzyst¬ nie pianki poliuretanowej. Rurka ma ksztalt korzystnie litery „L", której dluzsze ramie jest zamkniete i wyposazone w podzialke objetosciowa. Korek stanowi dwustronny zawór zapobiega¬ jacy swobodnemu wyciekaniu cieczy z rurki oraz umozliwiajej przenikanie do badanego materialu z chwila zetkniecia sie z nim.Porowaty material o otwartych porach, korzystnie pianka poliuretanowa, stanowi czynnik przewodzacy i nie wplywa na szybkosc wyplywu cieczy z rurki, gdyz jest ona zalezna wylacznie od wlasciwosci kapilarnych badanego materialu. Mozliwe jest to dlatego, ze w trakcie pomiaru w miejsce cieczy wyplywajacej z rurki, zasysane jest w wyniku wytworzonego podcisnienia powietrze utrzymujace uklad w ciaglej równowadze cisnieniowej.2 125504 Istotna zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest mozliwosc oznaczania wlasciwosci kapilar¬ nych materialów porowatych, takichjak piaskowiec, wapienie itp., bez koniecznosci pobierania ich próbek, co ma kapitalne znaczenie przy konserwacji obiektów zabytkowych.Przyrzad jest prosty w konstrukcji i latwy w obsludze. Pozwala on na prowadzenie nieniszcza¬ cych badan w takich samych warunkach, a przez to uzyskanie obiektywnych i porównywalnych ze soba wyników. Ponadto przyrzad wedlug wynalazku umozliwia znaczne skrócenie pracochlon¬ nosci oznaczenia charakterystycznej dla danego materialu porowatego nasiakliwosci objetosciowej i szybkosci nasycenia kapilarnego w kazdych warunkach terenowych.Przedmiot wynalazku jest blizej uwidoczniony w przykladzie jego wykonania na rysunku przedstawiajacym pólwidok-pólprzekrój przyrzadu.Jak uwidoczniono na rysunku przyrzad sklada sie z szklanej kalibrowanej rurki 1 w ksztalcie litery „Lu, w której otwartym koncu osadzony jest korek 2 z pianki poliuretanowej o otwartych porach. Dluzsze ramie 3 rurki 1 jest zamkniete i wyposazone w podzialke objetosciowa 4 wyskalo- wana w cm3.Przyrzad mocuje sie w ten sposób, ze na powierzchni badanego materialu, bezposrednio powyzej miejsca pomiaru nakleja sie kawalek plastra opatrunkowego. Nastepnie do plastra mocuje sie za pomoca dwóch stalowych szpilek przeciety pierscien gumowy, w którym umieszcza sie przyrzad korkiem 2 do badanego materialu.Wlasciwosci kapilarne materialów porowatych oznacza sie w ten sposób, ze rurke 1 calkowicie wypelniona ciecza przyklada sie korkiem 2 do badanego materialu i mocuje, a nastepnie mierzy co najmniej jedna srednice powstalej plamy i/lub czas wnikania okreslonej ilosci cieczy. Jako ciecz stosuje sie wode lub rozpuszczalniki organiczne jak benzyna lakowa, toluen, ksylen, alkohol metylowy i etylowy. Celem oznaczenia nasiakliwosci objetosciowej okresla sie objetosc materialu nasycona dana iloscia cieczy, która oblicza sie na podstawie pomiaru co najmniej jednej srednicy plamy.W przypadku oznaczania nasiakliwosci jednorodnych materialów porowatych, mierzy sie jedna srednice plamy zakladajac, ze ciecz wyplywajaca punktowo z przyrzadu wnika kapilarnie we wszystkich kierunkach z jednakowa predkoscia i nasyca jego partie wewnetrzne tworzac pólkule.Natomiast przy oznaczaniu nasiakliwosci niejednorodnych materialów porowatych jak kamienie naturalne, nalezy dokonac pomiaru co najmniej dwóch srednic powstalej plamy i na ich podstawie oblicza sie objetosc materialu nasyconego.Nasiakliwosc objetosciowa oznacza sie ze stosunku objetosci zaabsorbowanej cieczy, odczyty¬ wanej na skali przyrzadu i objetosci materialu nasyconego. Podczas pomiaru nasiakliwosci nie uzyskuje sie calkowitego wypelnienia kapilar, dlatego tez dla oznaczenia calkowitej nasiakliwosci objetosciowej nalezy stosowac wspólczynniki charakterystyczne dla danego materialu i stosowanej cieczy. Szybkosc nasycenia kapilarnego stanowi objetosc zaabsorbowanej cieczy odczytywanej na skali przyrzadu w funkcji czasu.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do oznaczania wlasciwosci kapilarnych materialów porowatych, znamienny tym, ze sklada sie z jednostronnie zamknietej rurki (1), zwlaszcza przezroczystej, w której otwartym koncu osadzony jest korek (2) z materialu porowatego o otwartych porach, korzystnie pianki poliuretanowej. 2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rurka (1) ma ksztalt korzystnie litery „L", której dluzsze ramie (3) jest zamkniete i wyposazone w podzialke objetosciowa (4).125504 M (-.2 3 4 5 6 i a PL