Przedmiotem wynalazku jest uklad do cyfrowej rejestracji usrednionych przebiegów czasowych, zwlaszcza mocy, znajdujacy zastosowanie szczególnie do sporzadzania uporzadkowanych wykresów obciazen glównych odbiorców elektrycznych.Stan techniki. Z artykulu: G. Marat, M. Goracy: Statystyczny miernik wahan i odchylenia napiecia, Gospodarka paliwami i energia nr 7/79 str. 26,27, znany jest uklad, który ma blok wejsciowy, blok klasyfikacji odchylen wahania, czlon sterujaco-czasowy, czlon zliczania impulsów i indykacji oraz uklad napiec odniesienia. W bloku wejsciowym znajduje sie przetwornik wartosci skutecznej napiecia oraz uklad porównywania napiec z napieciem wzorcowym. Blok klasyfikacji zbudowany jest w oparciu o zespól komparatorów okienkowych, których napiecia sa tak dobrane, ze strefy zadzialania stykaja sie ze soba. Blok ten zawiera ponadto uklad rózniczkujacy polaczny z blokiem wejsciowym oraz wyjsciem z wejsciem jednego z komparatorów, który ma na wyjsciu bramke logiczna polaczona poprzez dwa klucze z zespolem bramek logicznych wchodzacych w sklad bloku zliczania impulsów, skladajacego sie ponadto z zespolu liczników, których wyjscia polaczone sa z blokiem indykacji. Z blokiem zliczania polaczony jest blok sterujaco-czasowy, zawierajacy uklad zegarowy i licznik impulsów calkowitego czasu pomiaru oraz klucz, których wyjscia polaczone sa poprzez uklad bramek z tym blokiem.Sygnal wyjsciowy z bloku porównywania napiec podawanyjest do bloku klasyfikacji odchyle¬ nia wahan. Na wejscia bramek w bloku zliczania impulsów podawane sa sygnaly wyjsciowe z komparatorów, zalezne od amplitudy zmian napiecia mierzonego; sygnal wyjsciowy z jednego z komparatorów, zalezny od predkosci zmian napiecia mierzonego oraz impulsy zegarowe z bloku sterujaco-czasowego. Impulsy te sa zliczane przez dany licznik, gdy na wszystkie wejscia bramki odpowiadajacej temu licznikowi podawane sa jednoczesnie sygnaly odpowiadajace jedynce logi¬ cznej. Liczniki licza sumaryczny czas trwania okreslonej zmiany napiecia o okreslonej amplitudzie.Impuls wyjsciowy z bloku sterujaco-czasowego nadawany w momencie przepelnienia licznika czasu trwania pomiaru decyduje o zatrzymaniu licznika.Miernik umozliwia pomiar i indykacje rozkladu statystycznego odchylen napiecia w dobra¬ nych, np. jednosekundowych okresach próbkowania i zastepuje woltomierz piszacy, a wyniki2 125 301 uzyskane z jego pomiarów nadaja sie bezposrednio do oceny jakosci napiecia bez dodatkowych obliczen statystyczno-matematycznych. Przyrzad ten ma skomplikowana budowe, co obniza jego niezawodnosc, zwlaszcza w trudnych warunkach otoczenia. Nadaje sie on jednak do badan tylko jednego przebiegu.Istota wynalazku. Wedlug wynalazku uklad do cyfrowej rejestracji usrednionych porzebiegów czasowych* zwlaszcza mocy, jest wyposazony w czlon podstawy czasu i urzadzenia do rejestracji i przetwarzania wyników pomiarów. Istota wynalazku polega na tym, ze w kazdym torze pomiaro¬ wym jest przetwornik wielkosci mierzonej na standardowy sygnal pradowy oraz polaczony z nim czlon usredniajacy, przy czym uklad ma woltomierzcyfrowy sterowany cyklicznie programatorem, utworzonym z dwóch zespolów elementów dwustanowych o dobranych przesunieciach czasowych miedzy soba w zespole oraz para danego toru pomiarowego. Wyjscie czlonu usredniajacego polaczone jest poprzez element dwustanowy pierwszego zespolu z sygnalowym wejsciem woltomie¬ rza cyfrowego. Wejscie sterujace odczytem cyfrowego woltomierza polaczone jest z elementami dwustanowymi drugiego zespolu. Ostatnia para elementów dwustanowych, zwiazana jest z torem pomiarowym, polaczonym ze zródlem sygnalu zerowego.Uklad wedlug wynalazku pozwala na wyznaczanie histogramów dowolnych wielkosci fizy¬ cznych w dowolnej liczbie torów pomiarowych, np. mocy czynnej, biernej, napiecia, natezenia pradu, temperatury, cisnienia itp., poniewaz ma na wejsciu w kazdym torze przetworniki o wyjsciu pradowym oraz taki uklad programowania i pomiaru, który pozwala na pomiar usrednionej wartosci sygnalu wejsciowego w zadanym czasie usredniania i zarazem rejestracje, przez wydruk lub perforacje tasmy, wszystkich przebiegów w sposób ciagly, co pozwala nastepnie na wyznacza¬ nie histogramów. Uklad zapewnia mozliwosc wspólpracy z maszyna cyfrowa, a co za tym idzie pozwala na znaczne rozszerzenie sposobów dalszego opracowywania uzyskanych wyników.Dokladnosc pomiaru wyznaczona jest dokladnoscia przetwornika i usredniajacego czlonu, gdyz uchyb wprowadzany przez woltomierz cyfrowy jest pomijalnie maly.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym jest pokazany schemat blokowo-ideowy ukladu.Przyklad wykonania. Przykladowy uklad przeznaczony jest do rejestracji dwóch przebiegów mocy czynnej. Kazdy tor pomiarowy ma na wejsciu przetwornik Pi, P2 mocy czynnej na standar¬ dowa wartosc natezenia pradu stalego. Wyjscia przetworników Pi i P2 polaczone sa z wejsciami usredniajacych czlonów Ii i I2. W ukladzie znajduje sie cyfrowy woltomierz V sterowany cyklicznie programatorem PR. Programatorem PRjest elektromechaniczny przekaznik napedzany silnikiem synchronicznym Mi mocy ulamkowej, w obwodzie którego znajduje sie zwiemy zestyk m stero¬ wany przez drugi taki sam silnik M2, o przekladni dobranej stosownie do zalozonego cyklu pracy, uzaleznionego od wybranego okresu usredniania mocy i liczby torów pomiarowych. Z przekladnia silnika Mi sprzezone sa osie krzywek wspólpracujacych z dwoma zespolami Zi i Zn zestyków zwiernych. Pierwszy zespól Zi sklada sie z zestyków Ki, K2, K3. Poprzez zestyki Ki i K2dolaczone sa do sygnalowego wejscia cyfrowego woltomierza V wyjscia usredniajacych czlonów Ii i I2. Wejscieto jest ponadto polaczone poprzez zestyk K3 z masa ukladu. Drugi zespól Zn sklada sie z zestyków K4, K5, i Kó polaczonych z tym wejsciem woltomierza V, które steruje jego odczytem. Wyjscie woltomie¬ rza V polaczone jest z przetwornikiem kodu PK, a do wyjsc przetwornika PK przylaczony jest perforator tasmy PT oraz drukarka D. Krzywki zestyków sa tak dobrane i ustawione,ze pomiedzy zwarciem zestyków stanowiacym pare w torze pomiarowym Ki i K4albo K2 i K5, a takze pomiedzy para zestyków K3 i Kó uplywa czas zadany parametrami woltomierza V, zas pomiedzy kolejnym zwarciem zestyków Ki, K2 i K3, a takze samo K4, K5 i Kó w zespolach Zi i Zn uplywa czas uzalezniony od okresu usredniania mocy.Rejestracja usrednionych przebiegów mocy czynnej w czasie przebiega nastepujaco. Silnik M2 zwiera okresowo zestyk m i uruchamia silnik Mi programatora PR na czas cyklu pracy. Programa¬ tor PR powoduje kolejne zwieranie zestyków Ki, K4, K2, K5, K3 i Kó. Nastepuje polaczenie pier¬ wszego toru pomiarowego zawierajacego przyrzady Pi Ii zestykiem Ki z wejsciem woltomierza V oraz za pomoca zestyku K4 przekazanie cyfrowego sygnalu wyjsciowego woltomierza V do prze¬ twornika kodu PK i w konsekwencji wydruk wyniku pomiaru usrednionej mocy na drukarce D i wydziurkowanie tasmy perforatora PT. Z kolei zestyk K2 laczy drugi tor pomiarowy zawierajacy przyrzady P2 i I2 z woltomierzem V a zestyk K5 powoduje przekazanie wyniku. Po wydrukowaniu i125 301 3 wydziurkowaniu drugiego usrednionego przebiegu mocy nastepuje zwarcie zestyku K3 i podanie na sygnalowe wejscie woltomierza V wartosci zerowej napiecia i przekazanie za pomoca zwarcia zestyku Kó tego wyniku na drukarke D i tasme perforatora PT, dla oznaczenia zakonczeniajednego cyklu pracy i umozliwienia identyfikacji wyników pomiarów. Uzyskane wyniki z drukarki D i tasmy perforatora PT w dalszej obróbce pozwalaja na uzyskanie histogramów obciazen danych odbiorców mocy oraz umozliwiaja inna obróbke za pomoca np. maszyny cyfrowej.Zastrzezenie patentowe Uklad do cyfrowej rejestracji usrednionych przebiegów czasowych, zwlaszcza mocy, wyposa¬ zony w czlon podstawy czasu i urzadzenia do rejestracji lub przetwarzania wyników pomiarów, znamienny tym, ze ma w kazdym torze pomiarowym przetwornik (Pi, P2) wielkosci mierzonej na standardowy sygnal pradowy i polaczony z nim usredniajacy czlon (Ii, I2) orazjest wyposazony w cyfrowy woltomierz (V) sterowany cyklicznie programatorem (PR) utworzonym z dwóch zespolów (Zi, , Zn) elementów dwustanowych o dobranych przesunieciach czasowych pomiedzy soba w zespole (Zi i Zn) oraz para danego toru pomiarowego, przy czym wyjscie usredniajacego czlonu (I1I2) polaczone jest poprzez dwustanowy element (Ki, K2) pierwszego zespolu (Zi) z sygnalowym wejsciem cyfrowego woltomierza (V) ,a wejscie sterujace odczytam cyfrowego woltomierza (V) polaczone jest z dwustanowymi elementami (K4, K5, Ks) drugiego zespolu (Zn), natomiast ostatnia para dwustanowych elementów (K3, Kó) znajduje sie w torze polaczonym ze zródlem sygnalu zerowego. PL