PL124944B1 - Liquid-crystalline composition,especially for medical thermography - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mieszanina cieklokrys¬ taliczna przeznaczona do wizualizacji pól temperatur i sredniej temperatury ciala w diagnostyce medycznej.Wystepujace w cholesterolowych cieklych kryszta¬ lach zjawisko selektywnego odbicia swiatla zalezne od temperatury jest wykorzystywane od pewnego czasu do budowy termometrów klinicznych o zakresie 36— —42 °C, termometrów na inne zakresy temperatur oraz sporzadzania map termicznych duzych powierzchni ciala.Dla zapewnienia odpowiedniej rozdzielczosci ter¬ mometrów cieklokrystalicznych, mieszanine podstawowa domieszkuje sie czynnikiem inertnym to jest zwiazkiem chemicznym, który przesuwa zakres temperatury selek¬ tywnego odbicia nie naruszajac parametrów odpowiedzi barwnej na przyklad olejem parafinowym.Doboru mieszaniny podstawowej dokonuje sie biorac pod uwage trwalosc chemiczna i fotochemiczna, para¬ metry odpowiedzi barwnej oraz sposób kapsulkowania, jesli ciekly krysztal jest izolowany od otoczenia.Z reguly mieszanina podstawowa oparta jest na oleino- weglanie lub oleinianie cholesterolu, zas zadane para¬ metry odpowiedzi barwnej zapewnia odpowiednia zawartosc na przyklad chlorku i nonanianu cholesterolu lub innych estrów cholesterolu.Ponadto mieszanina moze byc domieszkowana sub¬ stancjami stabilizujacymi na przyklad wobec promie¬ niowania UV, wypelniaczami itp.Przykladem mieszaniny tego typu jest uklad opisany w patencie USA nr 2 815 172, gdzie wykorzystano 10 20 25 30 oleinian lub oleinoweglan domieszkowany nematycznym cieklym krysztalem z grupy estrów i olejem parafino¬ wym. Uzycie czynnika inertnego umozliwia oznaczenie temperatury przez odczyt wybranej barwy na przyklad niebieskiej lub zielonej dla mieszaniny o danym za¬ kresie selektywnego odbicia.Celem wynalazku jest uzyskanie mieszanin cieklo¬ krystalicznych umozliwiajacych zbudowanie termometru zwlaszcza klinicznego o rozdzielnosci co najmniej 0,2 °C, duzej trwalosci i korzystnych parametrów od¬ powiedzi barwnej.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto w ten sposób, ze mieszanine podstawowa stanowi dowolna kompozycja cieklokrystalicznych estrów cholesterolu wykazujaca selektywne odbicie swiatla w zakresie widzialnym.Kompozycja moze zawierac takie domieszki niecieklo- krystaliczne (jak np. cytowana mieszanina z patentu USA nr 2 815 172). Mieszanina znamienna jest tym, ze zawiera co najmniej jeden zwiazek z grupy azoksy- zwiazków jako modyfikator inertny o wzorze ogólnym: Ri-< 3 N = N gdzie: Rt i R2 — rodniki alkilowe, arylowe, alko- ksylowe, aryloksylowe, cyjanowe, nitrowe itp. Pozadane jest aby co na]mnie) jedna grupa koncowa R miala charakter polarny. Zawartosc azoksyzwiazku w mie¬ szaninie moze wynosic do 30% wagowych. Sklad mie¬ szaniny bazowe), a zatem jej parametry termooptyczne zaleza od celu konkretnego zastosowania. 124 944124 944 Zwiazki tego typu ponadto wydatnie poprawiaja parametry optyczne odppwiedzi barwnej zwlaszcza w zakresie czerwonej czesci widma (m.in. jaskrawosc).JedncxzeilUfc.mo^a one stabilizowac mieszaniny wzgle¬ dem twmie^owania jLNJ. j Mieszanine wedlug wyfealazku sporzadza sie przez rozpuszczenie odwazek stadników w rozpuszczalniku skladajacym sie z- heksanu, benzenu i chloroformu w stoWiku 5:3j1 o s6lBni|i czystosci cz.d.a.Pjzykjagy wykonania wynalazku: P r z y k l a d I. 32 próbki mieszaniny podstawowej o skladzie: oleinoweglan cholesterylu — 38% pelargonian cholesterylu — 55 % sebacynian cholesterylu — 7% domieszkowano azoksyzwiazkiem: 4,4,-pentyloksycyjar noazoksybenzenem w ilosci od 6,2 do 12% wagowych uzyskujac mieszaniny podrywajace zakres 35^-42°C o rozdzielczosci 0,2°C.P r z y k l a d U. 27 próbek mieszaniny podstawowej o skladzie: oleinian cholesterolu t- 8Q$ chlorek cholesterylu — 20% domieszkowano azoksyzwiazkiem: 4i4^ffif?^4*9lf!F^ azoksybenzenem, m {MA gg IQA & 33,2% wa^owygl* 10 15 30 25 uzyskujac mieszaniny pokrywajace zakres 35,8 do 41 ?C o rozdzielczosci 0,2 °C.Przyklad III. 46 próbek mieszaniny podstawowe) o skladzie: oleinian cholesterylu — 92% benzoesan c^plpsterylu — 8% domieszkowano azoksyzwiazkiem: 4,4'-butylpmetoksy- azp^syhenzenem w ilosci pc\ 0 (mieszanina podstawowa) do 5% uzyskujac mieszaniny pokrywajace zakres 24,5+33,5 °C o rozdzielczosci 0,2°C.Mieszaniny wedlug wynalazku mozna odpowiednio preparowac, na przyklad mikrokapsulkowac lub roz¬ praszac w polimerach, dzieki czemu uzyskuja one postac dogodna do zastosowania ich na przyklad w termografii medycznej.Zastrzezenje patentowe Mieszanina cieklokrystaliczna zwlaszcza do termo- grafii medycznej zawierajaca kompozycje estrów cho¬ lesterolu, znamienna tym, £e zawiera jako modyfikar tor co najmniej jeden zwiazek z grupy azoksyzwiazków o wzorze przedstawionym na rysunku w którym Rj i Ra oznaczaja rodniki alkilowe, arylowe, alkoksylowe, »f?}9tef}9W^ FW«HWW6» ^9W6 W itefc* do 30% wa¬ gowych.R^-KSHJ-N-^-R T fi «l LDD Z-d 2, z. 711/1400/84/13, n. 85+20 egz.Cena 100 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenje patentowe Mieszanina cieklokrystaliczna zwlaszcza do termo- grafii medycznej zawierajaca kompozycje estrów cho¬ lesterolu, znamienna tym, £e zawiera jako modyfikar tor co najmniej jeden zwiazek z grupy azoksyzwiazków o wzorze przedstawionym na rysunku w którym Rj i Ra oznaczaja rodniki alkilowe, arylowe, alkoksylowe, »f?}9tef}9W^ FW«HWW6» ^9W6 W itefc* do 30% wa¬ gowych. R^-KSHJ-N-^-R T fi «l LDD Z-d 2, z. 711/1400/84/13, n. 85+20 egz. Cena 100 zl PL