Przedmiotem wynalazku jest wysokonapieciowy izo¬ lator napowietrzny z tworzyw sztucznych przeznaczony jako izolator wiszacy lub ciegno poprzecznika izolacyjnego linii napowietrznych.Znane izolatory napowietrzne z tworzyw sztucznych wykonywane sa na bazie rdzenia — preta z wlókna ciaglego ze szkla bezalkalicznego nasyconego lepiszczem organicznym, zazwyczaj zywica epoksydowa oraz ota¬ czajacej pret szczelnie oslony z tworzywa izolacyjnego termo lub chemoutwardzalnego.Z druków ogloszeniowych RFN nr 1 490 529 i 1 515 766 znane sa izolatory z tworzyw sztucznych o rdzeniu szklo-epoksydowym, których oslona odlewana jest ze sztywnego termoutwardzalnego lanego tworzywa epo¬ ksydowego, bezposrednio na rdzeniu umieszczonym w foimie. Cecha charakterystyczna tego rozwiazania jest przewaznie rózna rozszerzalnosc liniowa materialów preta i oslony oraz rózny modul ich elastycznosci.Z tego wzgledu przy obciazeniu mechanicznym rdzenia zwykle peka bezposrednie polaczenie preta z oslona.Miejscowe pekniecia rozwijaja sie pod wplywem zmian temperatury otoczenia co prowadzi do przebicia elek¬ trycznego wzdluz szczeliny.Z opisu patentowego RFN nr 2 044 179 znany jest izolator z tworzywa sztucznego skladajacy sie z preta szklo-epoksydowego zamocowanego z obu stron w okuciach metalowych, na którym umieszczony jest pojedynczo szereg elastycznych kloszy z elastomeru silikonowego. Rozwiazanie to charakteryzuje sie praco¬ chlonna technologia wykonywania. 10 15 20 25 30 Z polskiego opisu patentowego rif 91353 znany jest napowietrzny izolator pretowy wysokiego napiecia przeznaczony zwlaszcza dó przewodu jezdnego elek¬ trycznej sieci trakcyjnej. Na rdzen z zaprasowanymi na obu koncach okuciami metalowymi nalozona jest rurowa sztywna oslona izolacyjna, zas miedzy rdzeniem a oslona; utworzona jest pierscieniowa szczelina, wypel¬ niona dylatacyjna pasta tiksotropowa. Umieszczone w tulejowych czesciach okuc konce oslony maja sciete krawedzie w plaszczyznach równoleglych powierzchni okuc, w których sa wykonane z osadzonymi rowki w nich uszczelkami, przytrzymywanymi pierscieniami zamy¬ kajacymi, uszczelnionymi dodatkowo warstwa zagesz¬ czonej pasty tiksotropowej. W rozwiazaniu tym istnieje mozliwosc szczególnie w izolatorach najwyzszych na¬ piec wyciekania pasty silikonowej w przypadku ze¬ starzenia sie uszczelek badz ich wad lub wad ich montazu co decydujaco wplywa na pogorszenie wytrzymalosci elektrycznej izolatora. Ponadto przy wykonywaniu izolatorów na napiecia powyzej 110 kV proces techno¬ logiczny prawidlowego wypelnienia szczeliny pasta tikcotropowa staje cie uciazliwy, przez co utrudnia sie proces wytwarzania izolatorów na wyzsze napiecia.Przedmiotem wynalazku jest wysokonapieciowy izolator napowietrzny z tworzyw sztucznych, zbudowany z preta wykonanego z bezalkalicznego ciaglego wlókna szkla¬ nego nasyconego zywica epoksydowa, zakonczonego metalowymi okuciami oraz z oslony umieszczonej na precie, wykonanej z tworzywa sztywnego. Istota wy¬ nalazku polega na tym, ze tulejowe 7akonczenia okuc 124 908124 908 3 zacisnietych na precie maja na zewnetrznej powierz¬ chni szereg rowków, natomiast oslona umieszczona jest na precie posrednio na dylatacyjnej tulei z tworzywa elastycznego, obejmujacej te okucia i wypelniajacej rowki. Pomiedzy dylatacyjna tuleja a pretem oraz zakonczeniami okuc znajduje sie warstwa s odka adhe- zyjnego. Ko zystne jest, gdy dylatacyjna tuleja wystaje poza krawedz oslony. Warstwa srodka adhezyjnego moze znajdowac sie takze pomiedzy oslona a dylata¬ cyjna tuleja.Izolator wedlug wynalazku charakteryzuje sie ko¬ rzystnym polaczeniem preta szklo-epoksydowego z oslona za posrednictwem dylatacyjnej tulei, która poddaje sie i dopasowuje do wydluzen preta, dzieki czemu izolator, pomimo sztywnej oslony, wykazuje przy przewidzianym obciazeniu mechanicznym i zmia¬ nach temperatury otoczenia trwalosc i odpornosc na uszkodzenia. Izolator ten nadaje sie szczególnie do pracy w warunkach, gdzie dzialaja glówne sily rozcia¬ gajace. Z tego powoda jest on szczególnie przydatny do stosowani? jako izolator liniowy wiszacy wysokiego napiecia albo jako ciegno poprzecznika lub innej kon¬ strukcji izolacyjnej, zwlaszcza przy zamocowaniu prze¬ gubowym, co odciaza go od wszelkich sil zginajacych.Polaczenie oslony z pretem i okuciem zapewnia calko¬ wita szczelnosc wnetrza izolatora, bez koniecznosci uzywania dodatkowych srodków, np. pasty tiksotro- powej, jak to bylo nieodzowne w jednym ze znanych izolatorów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia izolator czesciowo w widoku z boku a czesciowo w prze¬ kroju wzdluznym, zas fig. 2 fragmei t izolatora w prze¬ kroju wzdluznym.Przykladowe rozwiazanie zgodnie z wynalazkiem przed¬ stawia vie nastepujaco. Na precie 1 wykonanym z bez- alkalicznego wlókna szklanego nasyconego zywica epoksydowa zacisniete sa z obu stron tulejowe okucia 2 wykonane z zeliwa bialego, zakonczone uchem 3.Konce tulejowych czesci okuc 2 maja na zewnetrznej powierzchni obwodowe wykonane rowki 4. Na precie 1 odlana jest dylatacyjna tuleja 5 z kauczuku silikonowego, 4 obejmujaca okucia 2 i wypelniajaca rowki 4. Na dylata¬ cyjnej tulei 5 odlana jest sztywna oslona 6 z lanego tworzywa epoksydowego. Powierzchnia preta 1 i konce okuc 2 pod dylatacyjna tuleja 5 pokryte sa warstwa 7 5 srodka adhezyjnego z grupy alkoksysilanów. Dylatacyjna tuleja 5 wystaje poza krawedz oslony 6. Pomiedzy oslona 6 a dylatacyjna tuleja 5 znajduje sie takze warstwa 7 srodka adhezyjnego z grupy alkoksysilanów.Izolator wedlug wynalazku wytwarza sie w sposób 10 nastepijacy. Na przyciety na zadana dlugosc pret 1 nasuwa sie z obu stron tulejowe konce okuc 2 i zaciska z sila 100—120 ton. Pret 1 oraz konce okuc 2 wraz z rowkami 4 pokrywa sie warstwa 7 srodka adhezyjnego* a nastepnie nanosi dylatacyjna tuleje 5 grubosci kilku 15 milimetrów. Nastepnie wytworzona tuleje 5 pokrywa sie warstwa 7 srodka adhezyjnego, naklada forme dzielo¬ na, wykorzystujac zgrubienia tulei 5 do uszczelnienia formy i odlewa sie sztywna oslone 6 z lanego tworzywa epoksydowego. 20 Zastrzezenia patentowe 1. Wysokonapieciowy izolator napowietrzny z two¬ rzyw sztucznych, zbudowany z preta wykonanego 25 z bezalkalicznego ciaglego wlókna szklanego nasyconego zywica epoksydowa, zakonczonego metalowymi oku¬ ciami oraz z oslony umieszczonej na precie, wykonanej z tworzywa sztywnego, znamienny tym, ze tulejowe zakonczenia okuc (2) zacisnietych na precie (1) maja 30 na zewnetrznej powierzchni szereg rowków (4), nato¬ miast oslona (6) umieszczona jest na precie (1) po¬ srednio na dylatacyjnej tulei (5) z tworzywa elasty¬ cznego, obejmujacej te okucia (2) i wypelniajacej rowki (4), zas pomiedzy dylatacyjna tuleja (5) a pretem 35 (1) oraz zakonczeniami okuc (2) znajduje sie warstwa (7) srodka adhezyjnego. 2. Wysokonapieciowy izolator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dylatacyjna tuleja (5) wystaje poza krawedz oslony (6). 40 3. Wysokonapieciowy izolator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pomiedzy oslona (6) a dylatacyjna tuleja (5) znajduje sie warstwa (7) srodka adhezyjnego-124 i i Fig. 1. Fig. 2. PL