Przedmiotem wynalazku jest uklad nadajnika do przesylania czestotliwosciowych sygnalów symetrycz¬ nym torem przewodowym wedlug patentu nr 106878 a zwlaszcza sygnalów telemetrycznych o bardzo niskiej czestotliwosci.Znany uklad nadajnika do przesylania czestotliwos¬ ciowych sygnalów symetrycznym torem przewodowym wedlug patentu nr 106878, ma symetryczny uklad zbudowany z pary przeciwstawnych tranzystorów p-n-p i n-p-n i przylaczony do tego ukladu wzmacniacz sy¬ gnalów czestotliwosciowych o duzym wzmocnieniu na¬ pieciowym.Symetryczny uklad dostarcza stabilizowanego napiecia zasilajacego wzmacniacz sygnalów czestotliwosciowych, a równoczesnie w takt sygnalu wyjsciowego wzmacnia¬ cza, moduluje amplitudowo prad pobierany z symetrycz¬ nego toru przewodowego, który sluzy zarówno do tran¬ smisji czestotliwosciowych sygnalów jak i do zdalnego zasilania nadajnika.Wzmacniacz sygnalów czestotliwosciowych pobiera od strony swoich zacisków zasilajacych staly prad o wartosci niezaleznej od parametrów sygnalu wejscio¬ wego oraz od zmian napiecia na zaciskach zasilajacych) a jego sygnal wyjsciowy nie zalezy od zmian napiecia na zaciskach zasilajacych. Zatem, tranzystory ukladu symetrycznego sa sterowane wylacznie od strony baz, zas wzmacniacz wylacznie od strony swoich zacisków wejsciowych, co zapewnia stabilna oraz liniowa prace nadajnika nawet przy duzej wartosci wspólczynnika wzmocnienia wzmacniacza sygnalów. 10 15 20 25 30 Ze wzgledu jednak na koniecznosc pojemnosciowego sprzezenia wyjscia wzmacniacza sygnalów z bazami tran¬ zystorów ukladu symetrycznego* uklad nadajnika nie nadaje sie do transmisji sygnalów o bardzo malej czesto¬ tliwosci* rzedu dziesiatych czesci Hz. Tymczasem w górniczych systemach zabezpieczenia przed tapa¬ niami zachodzi potrzeba transmisji tego typu sygnalów* gdyz pojawiaja sie one w sygnale wyjsciowym sejsmo¬ metrów zainstalowanych w podziemiach kopalni i mu¬ sza byc z duza wiernoscia przeslane do znajdujacej sie na powierzchni kopalni staqi odbiorczej.Istote wynalazku stanowi symetryczny modulator pradu wlaczony równolegle do symetrycznego stabili¬ zatora napiecia i zacisków liniowych ukladu. Symetrycz¬ ny modulator pradu zbudowany jest z dwóch przeciw¬ stawnych tranzystorów typu n-p-n i p-n-p, których emitory sa zwarte poprzez rezystor* a bazy polaczone galwanicznie z zaciskami wyjsciowymi wzmacniacza.Kolektory tranzystorów symetrycznego modulatora sa polaczone odpowiednio z kolektorami tranzystorów symetrycznego stabilizatora napiecia i z zaciskami linio¬ wymi.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest mozliwosc transmisji sygnalów telemetrycznych o bardzo niskiej czestotliwosci symetrycznym torem przewodowym* zw¬ laszcza sygnalów sejsmometrycznych z podziemi ko¬ palni do odbiorników umieszczonych na powierzchni.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku* na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat ideowy ukladu nadajnika* a fig. 2 — 124 861124 861 pokazuje sposób podlaczenia nadajnika w ukladzie transmisji telemetrycznej.Jak uwidoczniono na fig. 1 nadajnik sklada sie ze wzmacniacza W polaczonego z symetiycznym stabili¬ zatorem napiecia zbudowanym z dwóch tranzystorów T3, T4 polaczonych bazami poprzez diode D i majacych kolektory polaczone z bazami poprzez rezystory R3, R4.Emitery tranzystorów T3, T4 sa polaczone z wzmacnia¬ czem W. Równolegle do symetrycznego stabilizatora napiecia i zacisków liniowych e, f ukladu wlaczony jest symetryczny modulator pradu zbudowany z dwóch przeciwstawnych tranzystorów Tl, T2 typu n-p-n i p-n-p, których emitery sa zwarte poprzez rezystor Rl, a bazy sa .polaczone galwanicznie z zaciskami wyjscio¬ wymi c :d} wzinacnpftza W. Kolektory tranzystorów Tl, T2 symetrycznego; modulatora sa polaczone odpo¬ wiednio z kolektorajni tranzystorów symetrycznego stabilizatora napiecia* i z zaciskami liniowymi e, f.* Dzialanie ukladu jest nastepujace: W stanie spoczynku, gdy na wejscie a, b wzmacniacza W nie jest podawany zaden sygnal, przez symetryczny modulator pradu plynie staly prad pobierany z linii transmisyjnej poprzez zaciski liniowe e, f, którego wartosc jest okreslona przez róznice potencjalów miedzy zaciskami e, d i rezystor Rl. Róznica potencjalów pomiedzy bazami tranzystorów Tl, T2 symetrycznego modulatora pradu jest wytwa¬ rzana przez wzmacniacz W.Zasilanie wzmacniacza W odbywa sie z linii trans¬ misyjnej poprzez symetryczny stabilizator napiecia.Napiecie na wyjsciu stabilizatora napiecia jest okreslone przez diode D Zenera. Wzmacniacz W pobiera stala wartosc pradu niezaleznie od wartosci napiecia na wyjsciu symetrycznego stabilizatora napiecia oraz od parametrów wzmacnianego sygnalu. W takt zmian sygnalu na zaciskach wejsciowych a, b wzmacniacza W ulega zmianie róznica potencjalów pomiedzy jego zaciskami wyjsciowymi c, d, co wywoluje proporcjonalne zmiany pradu plynacego przez symetryczny modulator 10 15 20 25 30 35 pradu. Calkowity prad pobierany przez nadajnik jest wiec suma stalego pradu pobieranego przez wmacniacz W i zmieniajacego sie w takt sygnalu wejsciowego pradu pobieranego pizez symetryczny modulator pradu.Przez stalopradowe sprzezenie pomiedzy wzmacnia¬ czem W i symetrycznym modulatorem, nadajnik po¬ zwala na transmisje sygnalów sejsmometrycznych o do¬ wolnej czestotliwosci i ksztalcie.Fig. 2 przedstawia przyklad polaczenia nadajnika w ukladzie transmisji telemetrycznej, ze zdalnym za¬ silaniem nadajnika. Napiecie do zdalnego zasilania nadajnika jest wytwarzane przez zasilacz Z, który po¬ przez rezystory R laczy sie z linia transmisyjna T. Skla¬ dowa zmienna pradu pobieranego przez nadajnik zostaje wydzielona w postaci spadku napiecia na rezystor R i wyprowadzona do urzadzenia rejestrujacego przez pojemnosci c.Zastrzezenie patentowe Uklad nadajnika do przesylania czestotliwosciowych sygnalów symetrycznym torem przewodowym, zwlasz¬ cza sygnalów o bardzo niskiej czestotliwosci, skladajacy sie z wzmacniacza polaczonego z symetrycznym sta¬ bilizatorem napiecia zbudowanym z dwóch tranzystorów polaczonych bazami poprzez diode i majacych kole¬ ktory polaczone z bazami poprzez rezystory, wedlug patentu nr 106878, znamienny tym, ze równolegle do zacisków liniowych (e, f) oraz do symetrycznego stabilizatora napiecia jest wlaczony symetryczny mo¬ dulator pradu zbudowany z dwóch przeciwstawnych tranzystorów (Tl, T2) typu n-p-n i p-n-p, których emitery sa zawarte poprzez rezystor (Rl), a bazy sa polaczone galwanicznie z zaciskami wyjsciowymi (c, d) wzmacniacza (W), natomiast kolektory sa polaczone odpowiednio z kolektorami tranzystorów (T3, T4) symetrycznego stabilizatora napiecia i z zaciskami linio¬ wymi (c, £). s* • ^^r Fig 4 N r JL Fic. 2 LI*D Z-d 2, fe. ftll/1400/84/46, n. 90+2({ egz.Cena 100 zl PL