Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych aminokwasów. Zwiazki te sa inhibitorami enzymu przeksztalcajacego angiotensyne i sa przydatne w leczeniu nadcisnienia. Enzym prze¬ ksztalcajacy angiotensyne (hydrolaza peptydylodwu- peptydowa), okreslany w dalszej czesci opisu symbolem ACE, jest waznym czynnikiem w fizjologii nadcisnie¬ nia. Enzym ten przeksztalca dziesieciopeptyd angio¬ tensyne I, o sekwencji AspArgValTyrIleHisProPheHis, Leu, w osmiopeptyd angiotensyne II, przez odszcze- pienie dwupeptydu HisLeu z koncowa grupa karbo¬ ksylowa. W opisie zastosowano nastepujace oznacze¬ nia skrótowe.Ala — L-alanina Arg —. L-arginina Asp — kwas L-asparaginowy < GJu — kwas piro-L-glutaminowy Gly — glicyna Hip — kwas hipurowy (benzoilo-glicyna) His — L-histydyna He — L-izoleucyna I*eu — L-leucyna Phe — L-fenyloalanina Pro — L-prolina APro — L-3,4-dehydroprolina 25 Ser ¦— L-seryna Trp — L-tryptofan Tyr — L-tyrozyna Val — L-walina ACE — enzym przeksztalcajacy angiotensyne 30 10 15 20 2 Hepes — kwas N-2-hydroksyetylopiperazyno-N'-2- -etanosulfonowy Angiotensyna I powstaje w wyniku dzialania enzy¬ mu reniny, endopeptydazy znajdowanej w nerkach* innych tkankach i osoczu, na a-2 globuline osocza.Pewne peptydy znajdowane we krwi oddzialuja na rej cisnienie. Jeden z nich, angiotensyna II, jest silnym czynnikiem podwyzszajacym cisnienie krwi.Bradykinina, dziewieciopeptyd o sekwencji ArgPro ProGlyPheSerProPheArg jest silnym czynnikiem ob¬ nizajacym cisnienie krwi.Opiócz bezposredniego podwyzszania cisnienia, an¬ giotensyna II stymuluje wydzielanie aldosteronu, któ¬ ry podwyzsza cisnienie krwi przez powodowanie re¬ tencji pozakomórkowej soli i plynów. Angiotensyna II jest znajdowana w mierzalnych ilosciach we krwi lu¬ dzi o normalnym cisnieniu. W stezeniu zwiekszonym wystepuje we krwi paqentów z nadcisnieniem ner¬ kowym.Poziom czynnosci ACE zwykle przewyzsza, zarówno u ludzi z cisnieniem normalnym, jak i u ludzi z nad¬ cisnieniem, poziom potrzebny do utrzymania obserwo¬ wanego poziomu angiotensyny II. U pacjentów z nad¬ cisnieniem znaczne obnizenie cisnienia krwi uzyskuje sie przez podawanie inhibitorów ACE (Gavras, I. i wspólpracownicy, New Engl. J. Med. 291,(817/1974).ACE jest peptydylodwupeptydowa hydrolaza. En¬ zym ten katalizuje hydrolize przedostatniego wiaza¬ nia peptydowego przy weglowym koncu lancucha, róznych acylowanych trójpeptydów i wiekszych po- 124 828124 828 ii .Ci cw lipeptydów posiadajacych^ niezablokowana grupe a- PA-^¥ofeyI^wa:^ wynikt 3zSK5S $CB fflSt^uje hydrohtyczne*rozerwanie przedostatniego wiazania pep- tydowego przy Harboksylowym koncu lancucha, da- rjoac-jako produktfr reakqi* dwupeptyd i czesc pozosta- Reaktywnosc enzymu imienia sie w zaleznosci od rodzaju substratu. Przynajmniej jeden typ wiazania PMM liaairó(M^fl|^drolizie W ogóle. Pozorfia.itatt Mfchifc!- lis*JlCm) znycnia sie w zaleznosci od fodkafli Iftwbstrd- tu, nawet o trfka rzedówj wielkglcL_, £i _i0 ^ Ogólna dyskusje o kinetycznych parametrach reak¬ cji katalizowanej przez eniymy przedstawil A. L< ger w „Biochemistry" worth Publishers, Inc., York, 1970 strony 153—J57.Wiele peptydów, którfc sa znanymi inhibitorami enzymatycznego przeksztalcenia an*&t«ta£ny l c,w angiotensyne II, dziala ni zasadzie wytwarzania sub- stratów o nizszej wartosci Rm U2 angiotensyna T.Takie peptydy sa bardziej wlasciwie okreslane jako kompetytywne substraty.Przyklady kompetytywnych substratów obejmuja bradykinine i peptyd BPC^^anyjc^ni^£O20 #5) z jadu wezy, które maja sekwenqe Pro.Ondetti i wspólpracownicy w opisie patentowym, StanSw ZJe~3n. Ameryki nf 3532337 wykazali, tt1tt2= ne syntetyczne pochodne peptydowe sa inhibitorami ACE.Rola ACE w fmnt^G iw^sM^,', c^afeffifi pobudzala badania nad inhibitorami enzymów, które moga dzialac jako leki przeciwnadcisnieniowe. Patrz, na przyklad, opisy patentowe St. Zjedn. Ameryki nr nr 3§9,161$* 3941575, 405§511 i 4053651. wysoKo MLuTetSm^ni m^nbfroretn, w^yft&zufócym wy4- soka aktywnosc biologiczni i$ 'cMM&n podaniu, feWfc-^llTO cMa jako' S$ 14^Bi- ujiwmlm* ^& OnWti'elS8 $w1Aó%* vt ofMSt iatentewffil Sfcflów aerfH .dirv''4dlWII"'f'%tii&ek # liftfltórze W'nS^V.^,:^ftArfH^Vi ws^racWri£ w -,tl»olfienffil?^ i»T*W4 tt&f)ora #ife Sk 5n^ftPI8d 1 wsr^a^WWtew w^le*fc* Inhibitor SQ 14 225 wedluf S&AtófBK irlc^#9*4* ~ wailK? J^'t^^;*^-f»«L *I*4osc f^I mporpniciwniKtiw # fij^ izniW mtnh Wmtm H^Wzrie 5^%y zSmarncrwanfi cEBHRBma Bnzyftfti ¦ jesli, wszystkie aw* ""¦-¦ Y- tenrólne «vnniki wplywatfSg M . ... e; ni ttfljltr p!ozHHB*!l 'ol^finiki cztmeV'"TH uam? *l|§' uz^MHHft ¦ '-**'r,Tfl™cL-jfflto^aBiiJflifctar ulata. ¦ym samym UKtaTUiC" przy pOirne.''iflozflft' na- a HtCLIHilbyyn %pqw4IMlW. h 15 20 25 30 35 40 i % * * Patrz, na przyklad, wartdsci ^ . pfZeT Ctishmana r:W: i wspól|ra4o%A&ow W V^pe- rictfiju** ^g» ,:}ft32 ^1973) oraz przez F.E. Dorrea i wspólpracowników w „Bi<^chim, Kiot)hys. Acta, 429, 220 (19?$.Sposób dzialania SQ l4 225 opiera sie na modelu aktywnego, centrum enzymu ACE, analogicznie jak w yfz^stkkil i&pia thafiego pokrewnego enzymu, karboksypeptydazy A. Prfeypuszcza sie, ze aktywne jfcedtiutit ni* fitrpne k^ttodowa wiazaca koncowa gru- ge, karboksylowa subntratu oraz „kieszen" lub „szcze- licup" zdolna do zwiazania aminokwasu z weglowego konca lancucha peptydu i; pozwala szczególnie mocno wiazac heterocykliczna ^iiscien kodc^wcj reszty pro- uno^#&lo*mT l&imn* wystepuje ioWre*z«y przed¬ ostatniego aminokwasu, a publikowane cLne s^feftuja raczej scisle wymagania jsteryczne, poniewaz postac P inhibitora byla zasadniczo bardziej snie dziala¬ jaca niz jej stereóizomer lub analog 3-metylowy oraz analog! nleftóflSlflWlonc.Grupa tiolowa, która prawdopodobnie jest zwiaza¬ na w centrum aktywnym blisko centrum katalitycz- nego, prryrmweaakut odffTwa centfa^HTj role w pro¬ cesie inaktywacji enzymu poprzez zwiazanie z ato- '^eM c|&u, tt6A llolti ffi&m ic swego zasad- iiifcze5& wplywu aa katalityczna aktywnosc.Podstawniki grupy tiolowej, takie jak grupa mety- ltJWff 1trb grupy S-aeetylowe, zasadniczo zmniejszaja sile inhibitora. Patrz, D.W. Cushman i wspólpracow¬ nicy, „Biochemistry", praca cytowana wyzej./Ea^fift fra^owadzonfi in yttro nad mechaniz¬ mem, zgodnie z która'SQ HiS5 i jego analogi inhibi- tuja ACE, sa utrudnione przez nietrwalosc tych zwiaz¬ ków w warunkach otoczenia. Na przyklad, stwierdzo¬ no, ze swiezo przygotowany wodny roztwór o steze- nftfc asTftfzyMtój 1 ntg/ml «Q 14 Z25, o W5|alp<«i j)H d*ok 8s Sttij^iic imacie miriej.akt3fwiiy;io poao^t^- Wtenlfe go w CB&sit tak któtkim iak 30 mitiH,t i spadek *Xtfwnmi 2xtfte&n 4hdej m czasie pozostawiania fmwbtb H» dltfisuy flkres. Przypn^zjCM sie^ *e ten A^tfe* akiywtiosef Jeet spowoilowjuAr gównie dimecy- *&m &a 14-2^ zdcholb^a popriiez. koncowe srnjiy ftóW#e, xa« twbli^cy sie rfwusMffczek jest nieaktywny rjttfe fitefit** ftó»w¥» *&* grapa tioUw4 jttftt wyr ^5W Mfcl^rwlla i nldte tatws* toycutlenipnir^ RofeACJ *^ Mw8tfdw^ ttfkUlj jak sWronowa lub swlfotjcnko- wl,1 iSOze t& t%$ spadku aktywnosci wodnych roztworów -.$&'.» VM j£$5 w czasie ich przechowywania. Ta; .atladlk aktywno&i jest w pewnej czesci konsekwencji itednej lub wpoej takich reakcji utleniani* da^at^ch sblfira lub sulfetle- nek, które nie s4 tflfc «ktit^crde ial: hihtbitory. .Dostepne ostatnio wyniki klinfcany^h prób SA 14 225 k^£H^ „Captopril" sugeruja, ze prodtótf ttó i^t dostat¬ nie trwaly w warunkach nornudpycir-Ai zoladka i j«- lit u wiekszosci paqentów i jest skutebznym inhi^^f- rem ACE po podaniu doustni* edti*k -nie- jest je&j9f|e jasnym, czy moga istniec pacjaitl 4tal których ^S$l 14 225 jest zasadnMtf atotkvjvfot&. Ze wzjtHgu na wysoka reaktywnosc wolnej #£npy 'tielowej, ,5ft 14225 moze latwo tworzyc jwfató rm«lzaaych 4^" siarczków w surowicy, z fewndrrtefwymi bialki^fi, peptydami lub innymi substatfC^Eói zawierajaWfti womr*«W'ttabw* W wi«Alac1i fr«mqa«ych #j«h1*4ttt i ladku luz* jeUtochj a pesudto moga zachodzic reakcje tweszeala zie dimeru lub utleniajacej degradacji.Mieszane dwusiarczki x bialkiem moga wykazywac ee&f M&ftmaM l rzeszywiscie czasami klinicznie obaer* wuje wc alergiczne reakcje. Patrz, Ge*tas i wspólpra¬ cownicy w „Kaw Engiand J.Med. 298,991 (1978).Dwusiarczki i produkty utleniajacej degradacji $Q 14 225, -MU takie powstaja, przypuszczalnie beda nieaktywne jake inhibitory.Skuteczna dawka SQ 14225 moze zmieniac sie w -zaleznosci od warunków podawania i indywidua!- nyeh warunków danego pacjenta. Ponadto, u pewnej niewielkiej liczby pacjentów, moga wystapic niepo¬ zadane .afekty uboczne i utrzymanie skutecznego steze¬ nia inhibitora w fiick moz* byc trudne do koatrolo- waaia.Zwiazki $tfk**trowe sa zsii« ii*o wysoce reaktyw¬ ne ze wagtedu na fetwo ulegajace hydrolizie -zcfitipfh. koarene giusy Mtiowa 4aja»* grupy ttobwe i grupy karboksyiowa, Tiok*9try czesto stosowej* sa jajka aktywne, posrednie poefeftdftft tft^w* przy gcyto- waniu w lagodaycfc warunkaeh Takff grupy, jgk np, oeetylotio. wymieniono jako «rupy blo&njaje* w cy¬ towanych opiach patenfowifcb Qtt4e^i,age i wspftr pracowników, Przypuszcza sje, zt tioloflstrjf zeyftejni- ja w biosyntezie cyklicznych peptydów, takiej^ jak tyrocydyna lub **gawcydyfla $, Pal#. F. Lipmanj* w ^cpun** Oitm R«s. 6, #1 (1^7^).Zwiazki spokrewniono z SQ H225 ujawniane zos¬ taly przei ^detti'ego i w$p$lprac^w&jilrów w 0B*9»eh patentowych S%, Zjedn, Amm&m nr 404638°, 4052SU? 4053*51, 4113715 i 415434P.Jntecesujace wlasciwosci posiadaja analogi $Q 14 %2% w fcteyck piwioczloaowy picricicii bn^pcykU^zny prcjjny zastapiony jest cztero- lul sz^ioc^pnpwyw pjcjscienjein, Nie ujawaipno inbiWtujacej mocy tyci analpgi&w ^okpewAionycb z SQ 14 23?.Stwierdzono, ze zstapienie J*rpcoliny P-proU^a powoduje drastyczne zmniejszenie mpcy jnjwbittu^pej 3-merkaptopropionyloaminokwasów (Cufi^map D.W. i wspólpracownicy, praca cytowana wyzej).Ponadto ostatnie badania na4 3Q .14 225 ujawnily inne mozliwe problemy. Wystepujace u Judzi efekty iiboczne dzialania preparatu 5Q 14 225 powoduja goraczke i rumienie (patrz praca Gayras'a i wspj5Jnra,- cowników, cytowana w czesci poswieconej omówieniu stapu wiedzy w tej dziedzinie).Hoorntze i wspólpracownicy w Thc Lancet 1, 1212— 1214 (1980) opisali funkcjonowanie nerkowych biopsji u 13 pacjentów poddawanych dzialaniu preparatu SQ 14 225. We wszystkich biopsjach wykazano obec¬ nosc immunologicznych kompleksów wzdluz podsta¬ wowej Jtfony klebków nerwowych, jakkolwiek 9 spo¬ sród 13 pacjentów nie wykazywalo objawpw choro¬ bowych w czasie wykonywania biopsji. Autorzy ci ^Wrócjli ponadto uwage, na podobienstwo stwierdzo¬ nych przez nich zmian ze spowodowanymi przez jnny lek z. wolna grupa tiolowa, D-penicyJamiae.Obecnie otrzymano now£ inhibitory ACC, ltfóce nie powoduja niekorzystnych efektów jak znane inhi¬ bitory opisane powyzej. Sa to zwiazki o ogólnym wzo¬ rze 1, w Jtfóryrn R oznacza rodnik formylowy, ape- tylowy, p/opionylowy, butyrylowy, fenylóacetyjowy, feayjpnropipuylowy, Jbejjzojfoppc, c^klópentylo^artony- lowy, Ill-rz.-butoksykarbonylowy, cyklópentylokarbo- 4 aylovL-lizylowy, pirorL*glutamyle-L-lizylowy, L-lizy- lowy, L-arginylewy luk pire-L-glutamylowy, A ozna¬ cza rodnik L-fenyleaianylewy, glieylowy, L-aleny- lowy, L-tryptofilowy, L-tyrozylowy, L-izoleucylowy, 5 L-hiatydylowy, lub L^walftowy, &&f ezym grupa a- -amiaewa wymienionych rod&Hiów uwiazana jest z podstawnikiem R wiazaniem amidowym, ^ oznacza atom wodoru lub rodnfte metylowy, Rj oznacza ugru¬ powanie L-proliay, L-3,4-dehydropro4iny, D,L-S,4- 10 -dehydroproliny, L-3-hydroksyproHny, L-4-hydroksy- proliny lub kwasu L-tiazolidynekarboksylowege-4, przy czym grupa iminowa wyrtieniojpfeh ugmpowan zwia^- aana jeat z sasiednia gr«pa -€(=&)-* wiawmiem imU- dowym, a n oznacza liczbe 0 lub 1, przy ezym gdy 15 gdy n=0 wówozfts R± oznaeza rodnik metylowy.Sposób wytwarzania zwiazków o ogólnym wzorze 1 polega na tym, ze zw4azek o ogólnym wzorze 2, w którym R3 oznacza rodnik aeet54owy, a R* ma wyzej podane znacatnie, poddaje *if reakcji z aminokwasem 20 ^ ugrupowaniu R2 majacym wyzej podane znaczenie, ottsymujac zwiazek o ogólnym wzorze 3, w którym odszczepia sie rodnik R3 a otrzymany zwiazek o ogól¬ nym wzorze 4, w którym Rr i R2 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem R-A, w 25 kt^r^m R i A maja wyzej podane znaczenie.Reakcje zwiazku O wzorze 2 z aminokwasem o ugru¬ powaniu R2 korzystnie prowadzi sie w obecnosci 1,1'- -kartonykwfcruimidftzolu lub dw^cykloheksylokarbór dwuimidu, a reakeje zwiazku o wzorze 4 ze zwiazkiem 30 o wzorze R-A korzyttzfie prowadzi «ie w obecnosci lj^kfllbenylodwuiraidazolu.JCorzyscme w pierwszym etapie procesu stosuje sie aminokwas o ugrupowaniu R, z zabezpieczona gfupa karboksyiewa, a grupe zabezpieczajaca usuwa eie w 35 aastepnymettpiepreceiu.W przypadku wytwawania H^-l^(W-4»an2oiU^L* ¦^e»yloaianyleCioVsiropionyW»L-pp«4lny, kwas 3-ace^ tytotiopropioaowy poddaje sie reakcji z estzem Ulwra.- -butylowym L-proliny otrzymujac ^scee lH-rz.*bujy- czepia m ffnuPC **e*rt&wa i grupe ej$fj| m^rz-rbuly^ 1*M POaUaje m mfcH z ^^^o^f«^yl^iani«*.W pr^KP«4k» w^wftrzai^ WfrfrW^lw&o&fr-LT 45 -fenyloalanylotio)-2-D-metylopropionylo] -L-prolirjgr, kwga S^ceffdtf^^D^ne^i^ri^^^ sie cej&cjj z naro» lJl**u-b&viv¥ym jU^toiifty* <$$»* mmm m&f Ulr*$."bwkwY 3^ceiyi<^io^^-mptri^ wop^ylo-LrpfoJiily, w teteym ^dagcaupia sie g«lpe 50 a^yloz#a i grupe eati;u JJLk&, PL PL PL PL PL PL PL PL