Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru od¬ leglosci dalmierzami elektromagmetycznymi wszel¬ kiego typu takich jak: mikrofalowy, elektrooptyoz- ny czy laserowy w podstawowych i szczególowych sieciach geodezyjnych oraz w innych zagadnieniach przy zalozeniu uzyskania maksymalnej dokladnos¬ ci pomiaru tej odleglosci.Znany powszechnie, sposób wykonywania pomia¬ rów odleglosci dalmierzem elektromagnetycznym sklada sie z dwóch etapów. W pierwszym z nich wykonuje sie pomiar odleglosci urzadzeniem elek¬ tronicznym dalmierza dla ustalonych z góry war¬ tosci elementów meteorologicznych. W drugim eta¬ pie pomiar aktualnych elementów meteorologicz¬ nych tj. temperatury termometru suchego, tempe¬ ratury termometru zwilzonego i cisnienia powie¬ trza lub temperatury termometru suchego, wilgot¬ nosci wzglednej i cisnienia powietrza wykonuje sie na koncach mierzonej linii w bliskim sasiedztwie dalmierza. Nastepnie oblicza sie srednie arytme¬ tyczne w/w elementów meteorologicznych i wed¬ lug znanych wzorów empirycznych ustala wspól¬ czynnik zalamania powietrza wzdluz linii dla za¬ kresu swietlnego lub mikrofalowego oraz ostate¬ czna odleglosc mierzona dalmierzem.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do ustalenia punktów pomiaru oraz do pomiaru ele- mentów meteorologicznych, linie pomiarowa dzieli sie na strefy w przyblizeniu o jednakowym pokry¬ ciu i przewidywanym jednolitym wplywie na roz- 10 15 20 25 30 klad elementów meteorologicznych w strefie. Na¬ stepnie ustala sie punkty pomiaru elementów me¬ teorologicznych w miejscach najbardziej reprezen¬ tatywnych dla danej strefy z meteorologicznego punktu widzenia i lezacych w przyblizeniu na li¬ nii pomiarowej. Po ustaleniu punktów pomiaro¬ wych dokonuje sie pomiaru tych elementów jed¬ noczesnie we wszystkich punktach lacznie z po¬ miarem odleglosci dalmierzem elektromagnetycz¬ nym. Nastepnie po okresleniu reprezentatywnych wartosci elementów meteorologicznych oblicza sie aktualne wartosci wspólczynników zalamania po¬ wietrza oddzielnie dla kazdej strefy oraz odpowia¬ dajace im odleglosci. iSposób wedlug wynalazku podnosi w sposób istot¬ ny dokladnosc pomiaru odleglosci dalmierzem ele¬ ktromagnetycznym, eliminujac systematyczne bledy powstale przy jej pomiarze.Sposób wedlug wynalazku zostanie blizej wyja¬ sniony na podstawie rysunku, który przedstawia schemat linii pomiarowej.Dla przeznaczonej do pomiaru dlugosci linii AB wykonuje sie profil podluzny na podstawie mapy topograficznej. Na profil ten dodatkowo nanosi sie granice duzych masywów lesnych z podaniem sred¬ niej wysokosci drzewostanu, zbiorników wodnych, obszarów pól uprawnych, zakladów przemyslo¬ wych, granic miast itp. elementów pokrycia ma¬ jacych wplyw na rozklad elementów meteorologi¬ cznych: temperatury termometru suchego t, tem- 124 754124 754 peratury termometru zwilzonego t' i cisnienia po¬ wietrza p lub temperatury termometru suchego t, wilgotnosci wzglednej f i cisnienia powietrza p wzdluz linii AB. Elementy pokrycia weryfiku¬ je sie podczas wywiadu terenowego i dokonuje po¬ dzialu linii AB na stlrefy I, II, III o jednakowym pokryciu i przewidywanym jednolitym wplywie na rozklad elementów meteorologicznych w kazdej streifte.1 Nastepnie dla -kazdej strefy I, II, III ustala sie punkty pomiaru 1, 2, 3 elementów meteorolo¬ gicznych w taki sposób, aby rezultaty tych po¬ miarów byly mozliwie w najwyzszym stopniu re¬ prezentatywne dla kazdej ze stref I, II, III oraz okresla sie wysokosc hi, hg, h3 punktów 1, 2, 3 ponad powierzchnie ziemi.Pomiar elementów (meteorologicznych t, t', p lub t, f, p wykonuje sie jednoczesnie w punktach 1, 2, 3 lezacych w przyblizeniu na linii AB wypusz¬ czajac na wysokosci hi, h2, h3 sondy balonowe z urzadzeniami termistorowymi pozwalajacymi na automatyczny pomiar i przekazanie na ziemie war¬ tosci elementów meteorologicznych. Rezultaty po¬ miaru elementów meteorologicznych rejestruje sie jak najczesciej, równolegle w czasie trwania po¬ miaru dlugosci linii AB dalmierzem elektroma¬ gnetycznym, jak równiez przez pewien czas przed i po pomiarze tejze odleglosci. Za reprezentatyw¬ na wartosc elementu meteorologicznego przyjmu¬ je sie wartosc sredniej arytmetycznej ze wszyst¬ kich charakterystycznych wyznaczen tego elemen¬ tu w trakcie trwania pomiaru odleglosci. W przy¬ padku stwierdzenia przejscia frontu meteorologicz¬ nego w czasie trwania pomiaru odleglosci, pomiar powtarza sie w innym terminie.Zakladajac, ze elementy meteorologiczne t, t', p lub t, f, p okreslone w poszczególnych punktach sa reprezentatywne dla odpowiednich stref I, II, III, oblicza sie aktualna wartosc wspólczynnika za¬ lamania powietrza ni, 112, 113 zgodnie ze znanymi wzorami empirycznymi, oddzielnie dla kazdej stre¬ fy. W oparciu o uzyskane w ten sposób aktualne wartosci wspólczynnika zalamania powietrza ni, n2, ns oraz odleglosci doi, d<2 dos spelniajace wa¬ runek doi + d02 "*" ^os = Dc ODlicza sie odpowiada¬ jace im odleglosci dla kazdej strefy I, II, III.Obliczenie dlugosci D odcinka AB z wykorzy¬ staniem sposobu wedlug wynalazku wykonuje sie zgodnie z nastepujaca ogólna zaleznoscia: 10 15 20 25 30 35 40 45 m=i , ^ D=DC+ y dom | —— 1 ) ¦m=l x 7 gdzie: D0 — odleglosc zmierzona dalmierzem elektro¬ magnetycznym dla przyjetej wartosci wspólczynnika zalamania powietrza n©, n0 — wartosc wspólczynnika zalamania powie¬ trza dla zadanych z góry wartosci elemen¬ tów meteorologicznych, dom —dlugosc poszczególnej strefy z uwzglednie¬ niem przyjetej wartosci wspólczynnika za¬ lamania powietrza n0, nm — aktualna wartosc wspólczynnika zalama¬ nia powietrza dla poszczególnej strefy.Przy obliczaniu odleglosci D winien byc zacho¬ wany warunek: m = 1 dom — Do m = 1 Zastrzezenie patentowe \ Sposób pomiaru odleglosci dalmierzem elektro¬ magnetycznym, w którym na podstawie zmierzonych i obliczonych wielkosci oblicza sie wedlug empiry¬ cznego wzoru ostateczna odleglosc mierzona dalmie¬ rzem, znamienny tym, ze do ustalenia punktów po¬ miaru oraz do pomiar u elementów meteorologicz¬ nych linie pomiarowa dzieli sie na strefy o jedna¬ kowym pokryciu i przewidywanym jednolitym wplywie na rozklad elementów meteorologicznych w strefie, nastepnie ustala sie punkty pomiaru ele¬ mentów meteorologicznych w miejscach najbardziej reprezentatywnych dla danej strefy i lezacych w przyblizeniu na linii pomiarowej, po czym dokonuje sie pomiaru tych elementów jednoczesnie we wszy¬ stkich punktach lacznie z pomiarem odleglosci dalmierzem elektromagnetycznym i oblicza aktual¬ ne wartosci wspólczynników zalamania powietrza oddzielnie dla kazdej strefy oraz odpowiadajace im odleglosci.124 754 PL