Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny optycznej i akustycznej sygnalizacji zakló¬ cen w pracy i stanów awaryjnych urzadzen elektrycznych, majacy zastosowanie, zwlaszcza w górniczych urzadzeniach wyciagowych.Uklady sygnalizacji optycznej i akustycznej realizowane wedlug znanych sposobów, miedzy innymi, uklad przedstawiony w polskim opisie patentowym nr 85 332 w technice przekaznikowej lub pólprzewodnikowej z wykorzystaniem elementów scalonych, maja sygnalizacje optyczna i akustyczna uszkodzen jednakowa dla wszystkich zaistnialych uszkodzen kontrolowanego urzadze¬ nia, bez wyróznienia tego, które pierwsze zadzialalo, wzglednie sygnalizacje sygnalem optycznym i akustycznym drazniacym. Przyjecie awarii uniemozliwia odtworzenie jej przebiegu i wskazanie wlasciwej przyczyny jej zaistnienia.Wynalazek polega na tym, ze uklad optycznej i akustycznej sygnalizacji zaklócen urzadzen elektrycznych ma dwa rodzaje podzespolów elektronicznych, których struktura wewnetrzna uzale¬ zniona jest od sposobu sygnalizacji i przetwarzania danych dotyczacych jakosci wystepujacej awarii urzadzenia oraz waznosci zabezpieczanego urzadzenia dla dzialania calosci urzadzenia, przy czym ilosc tych podzespolów, wystepujaca w ukladzie optycznej i akustycznej sygnalizacji, jest dowolna, a ponadto uklad ma jeden podzespól centralny. Struktura wewnetrzna podzespolów zalezy od tego, czy wystepujace uszkodzenie urzadzenia kontrolowanego powoduje wylaczenie calosci urzadzenia — podzespól pierwszego rodzaju, czy tylko uszkodzenie elementu — podzespól drugiego rodzaju.Istota wynalazku jest to, ze podzespól pierwszego rodzaju posiada siedem wejsc i siedem odpowiadajacych im wyjsc glównych oraz wejscia i wyjscia pomocnicze sluzace do poprawnosci dzialania ukladu oraz elementy pamieci i wybiórczosci tego pierwszego zaklócenia, które spowodo¬ walo wylaczenie calosci urzadzenia kontrolowanego, a które wyróznione zostaje sygnalem opty¬ cznym pulsacyjnym o okreslonej czestotliwosci przez okreslony czas wyrózniajacy go w stosunku do sygnalu optycznego ciaglego dla nastepujacych zabezpieczen, które nie byly juz pierwszymi,2 124 537 a takze to, ze istnieje mozliwosc identyfikacji dowolna ilosc razy tego pierwszego zabezpieczenia, które spowodowalo wylaczenie urzadzenia, do chwili usuniecia tejze awarii.Uklad sygnalizacji optycznej i akustycznej zaklócen urzadzen elektrycznych charakteryzuje sie tym, ze wyjscie zanegowane przerzutnika wejsciowego pamieci dla stanów sygnalizacji wylaczaja¬ cych urzadzenie polaczone jest z wejsciem wielowejsciowego elementu NIE—I wybiórczosci pier¬ wszego sygnalu, a wyjscie tego elementu, poprzez element NIE—I wzmocnienia sygnalu sprzezenia zwrotnego, polaczone jest z wejsciem negujacym elementu NIE—I uprawnienia wybiórczosci pierwszego sygnalu, które drugie wejscie negujace polaczone jest z wyjsciem prostym przerzutnika wejsciowego pamieci dla stanów sygnalizacji wylaczajacych urzadzenie oraz wejsciem przelaczaja¬ cym *R przerzutnika wybiórczosci pierwszego sygnalu. Wejscie przelaczajace STtego przerzutnika polaczone jest z wyjsciem elementu NIE—I uprawnienia wybiórczosci pierwszego sygnalu, którego wyjscie proste polaczone jest z wejsciem negujacym elementu NIE—I blokady sygnalu zegarowego, którego drugie wejscie negujace polaczone jest z ukladem generacji sygnalu zegarowego o okreslo¬ nej czestotliwosci i czasie trwania i z mozliwoscia powtórnego wywolania sygnalu zegarowego przy pomocy przycisku niestabilnego. Wyjscie tego elementu polaczone jest z wejsciem negujacym elementu NIE—I uprawnienia sygnalu zegarowego, którego drugie wejscie negujace polaczonejest z wyjsciem prostym przerzutnika wejsciowego pamieci dla stanów sygnalizacji wylaczajacych urzadzenie, a którego wyjscie polaczone jest z ukladem kontroli dzialania i wzmocnienia sygnaliza¬ tora optycznego.Zastosowane elementy pamieci umozliwiaja rejestracje zadzialania zabezpieczen nawet dla uszkodzen o charakterze przemijajacym, które moga miecjednak wplyw na dalsza poprawna prace urzadzenia.Dzieki zastosowaniu do budowy ukladu elementów bezstykowych, pólprzewodnikowych scalonych oraz dzieki modulowej konstrukcji w montazu ukladu mozna zastosowac technologie obwodów drukowanych. Uklad wedlug wynalazku ma znacznie mniejsze wymiary niz uklady znane i latwo mozna zwiekszyc w nim ilosc rejestrowanych sygnalów.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku w postaci schematu blokowego.Wyjscia stykowe zabezpieczen ochronnych urzadzen polaczone sa z wejsciami elementów separujacych 1, których zadaniem jest ochrona ukladów logicznych przed przedostaniem sie awaryjnym napiec mogacych je uszkodzic. Wyjscia elementów separujacych 1 polaczone sa z wejsciami przerzutników wejsciowych pamieci dla stanów sygnalizacji nie wylaczajacych urzadze¬ nie 2 lub z wejsciami przerzutników pamieci dla stanów sygnalizacji wylaczajacych urzadzenie 3.Drugie wejscia przerzutników pamieci 2 i 3 polaczone sa z przyciskiem kasowania sygnalu optycznego 4 po zaniku pobudzenia. Dla torów sygnalizacji dzialania zabezpieczen nie powoduja¬ cych wylaczenie urzadzenia, wyjscia przerzutników pamieci 2 polaczone sa z wejsciami elementów NIE—I kontroli dzialania sygnalizatora 6, których wyjscia polaczone sa z sygnalizatorami opty¬ cznymi 5. Na drugie wejscia elementów 6 podaje sie przyciskiem 19 sygnal kontrolujacy prawidlo¬ wosc dzialania sygnalizatorów optycznych 5.Drugie wyjscia przerzutników pamieci 2 polaczone sa zwejsciami uniwibratorów zaklócen nie wylaczajacych urzadzenie 9, których wyjscia polaczone sa z wejsciami wielowejsciowego elementu NIE—I sygnalizatora akustycznego 10, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem przerzutnika pamieci dzialania 7 sygnalizatora akustycznego 8. Kazde pobudzenie przerzutnika pamieci 2 powoduje wywolanie sygnalu akustycznego.Dla torów sygnalizacji dzialania zabezpieczen powodujacych wylaczenie urzadzenia wyjscia przerzutników pamieci 3 polaczone sa z wejsciami elementów NIE—I uprawnienia sygnalu zegaro¬ wego 11, których drugie wejscie polaczone jest z wyjsciem elementu NIE—I blokady sygnalu zegarowego 12, na którym jezeli jest to pierwsze pobudzone zabezpieczenie, pojawia sie sygnal pulsujacy, co w konsekwencji realizuje pulsowanie swiatla sygnalizatora optycznego, którego struktura jest identyczna jak w ukladzie poprzednim, oraz z wejsciami elementów NIE—I upraw¬ nienia wybiórczosci pierwszego sygnalu 16. Elementy te przepuszczaja sygnal tylko w przypadku braku na drugich wejsciach sygnalu blokady pojawiajacego sie natychmiast po zadzialaniu pier¬ wszego zabezpieczenia. Na wyjsciu elementów 16 pojawiaja sie wiec krótkotrwale sygnaly tylko w przypadku jezeli znajduja sie one w torze pierwszego pobudzonego zabezpieczenia. Wyjscia124 537 3 elementów 16 polaczone sa z przerzutnikami wybiórczosci pierwszego sygnalu 15, których wejscia kasujace polaczone sa z wyjsciami przerzutników pamieci 3, przez co uzyskuje sie samoczynne kasowanie tej pamieci po skasowaniu pamieci 3.Wyjscia przerzutników 15 polaczone sa z wejsciami elementów 12, których drugie wejscia polaczone sa z wyjsciem elementu NIE—I blokady generatora 14, którego wejscia zwiazane sa z ukladem generacji impulsów przez okreslony czas. W ten sposób zapewnia sie, ze pulsowanie sygnalizatora optycznego moze nastapic tylko w przypadku pierwszego pobudzonego zabezpiecze¬ nia powodujacego wylaczenie urzadzenia.Drugie wyjscia przerzutników pamieci 3 polaczone sa z wejsciami wielowejsciowego elementu NIE—I wybiórczosci pierwszego sygnalu 20. Wyjscie tego elementu polaczonejest poprzez element negacji 17 z wejsciami elementu NIE—I uprawnienia wybiórczosci pierwszego sygnalu 16. blokujac mozliwosc pobudzenia przerzutnika 15 przy zadzialaniu kolejnych zabezpieczen, z wejsciem uniwibratora 18, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem elementu 10 dzieki czemu wylaczenie urzadzenia jest sygnalizowane akustycznie oraz z wejsciem uniwibratora 21. Wyjscie uniwibratora 21, polaczone jest z wejsciem elementu 14, którego drugie wejscie polaczone jest z wyjsciem generatora sygnalu zegarowego 13. Wyjscie elementu 14 polaczone jest z wejsciami elementów 12.W przypadku zadzialania pierwszego zabezpieczenia na wyjsciu uniwibratora 21 pojawia sie kilkunastosekundowy sygnal, umozliwiajac sterowanie elementów 12 sygnalem wyjsciowym gene¬ ratora 13, a wiece i pulsowanie w tym czasie swiatla okreslonego sygnalizatora.Jezeli w tym czasie, obsluga nie zidentyfikuje zabezpieczenia bedacego bezposrednia przy¬ czyna wylaczenia, to moze ona wywolac ponowny impuls na wyjsciu uniwibratora 21, sygnalem podanym na jego dodatkowe wejscie przyciskiem 22, którego zadzialanie powoduje rów noczesnie kasowanie przerzutnika pamieci 7 sygnalizatora akustycznego 8.Uklad wedlug wynalazku moze byc zastosowany takze do innych urzadzen, w których wymagana jest kontrola dzialania wielu podzespolów ukladu.Zastrzezenie patentowe Uklad elektroniczny sygnalizacji optycznej i akustycznej zaklócen urzadzen elektrycznych, posiadajacy strukture blokowa, spelniajaca w sposób okreslony zalozone zadania, wykorzystujacy znane uklady wejsciowe sygnalów w postaci elementów separujacych oraz uklady wyjsciowe w postaci elementów wzmacniajacych i sygnalizatorów optycznych, a takze uklady czasowe i genera¬ tor sygnalu o okreslonym przebiegu, znamienny tym, ze wyjscie zanegowane przerzutnika wejscio¬ wego pamieci dla stanów sygnalizacji wylaczajacych urzadzenie (3) polaczone jest z wejsciem wielowejsciowego elementu NIE—I wybiórczosci pierwszego sygnalu (20), a wyjscie tego elementu, poprzez element NIE—I wzmocnienia sygnalu sprzezenia zwrotnego (17) polaczone, jest z wejs¬ ciem negujacym elementu NIE—I uprawnienia wybiórczosci pierwszego sygnalu (16), którego drugie wejscie negujace polaczone jest z wyjsciem prostym przerzutnika wejsciowego (3) oraz wejsciem przelaczajacym R przerzutnika wybiórczosci pierwszego sygnalu (15), którego wejscie przelaczajace S polaczone jest z wyjsciem elementu NIE—I uprawnienia wybiórczosci pierwszego sygnalu (16), a którego wyjscie proste polaczone jest z wejsciem negujacym elementu NIE—I blokady sygnalu zegarowego (12), którego drugie wejscie negujace polaczone jest z ukladem generacji sygnalu zegarowego o okreslonej czestotliwosci i czasie trwania z mozliwoscia powtór¬ nego wywolania sygnalu zegarowego przy pomocy przycisku kasowania sygnalu akustycznego (22), natomiast wyjscie jego polaczone jest z wejsciem negujacym elementu NIE—I uprawnienia sygnalu zegarowego (11), którego drugie wejscie negujace polaczone jest z wyjsciem prostym przerzutnika wejsciowego (3), a którego wyjscie polaczone jest z ukladem kontroli dzialania i wzmocnienia sygnalizatora optycznego (5).124537 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL