Przedmiotem wynalazku jest analizator gazów wyko¬ rzystujacy zjawisko absorpcji promieniowania podczer¬ wonego w gazach.Znany analizator gazów zawiera komore pomiarowa, obok której z jednej strony umieszczone jest zródlo pro¬ mieniowania podczerwonego, a z przeciwnej znajduje sie detektor pneumatyczny lub detektor termiczny z fil¬ trami interferencyjnymi. Znane sa tez rozwiazania analizatorów gazów, w których stosowane sa detektory fotonowe z filtrami interferencyjnymi.Analizatory z detektorami pneumatycznymi charakre- ryzuja sie mala odpornosci na wstrzasy, duzymi rozmia¬ rami i duza masa. Detektory pneumatyczne posiadaja skopmlikowana konstrukcje mechaniczna. Do wad ich nalezy tez dlugi czas reakcji.Podstawowa wada wszystkich analizatorów z filtrami interferencyjnymi jest ich wysoki koszt. Oprócz tego filtry takie sa elementami dosc silnie absorbujacymi pro¬ mieniowanie.Istotnym zagadnieniem w analizatorach gazów jest zastosowanie odpowiedniego zródla promieniowania.Zródla termiczne zapewniajace maksimum charakterys¬ tyki widmowej w zakresie widma wykorzystywanym najczesciej w analizatorach, powinny miec temperature okolo 500—1000°K.W znanych analizatorach promieniowania stosuje sie osloniete banka szklana zródla zarowe wolframowe o temperaturze pracy okolo 2000°K, w celu uzyskania dostatecznie duzej mocy promieniowania. 10 15 20 25 30 Wada tych zródel promieniowania jest mala ich wy¬ dajnosc, co wplywa na koniecznosc stosowania zródel o duzych rozmiarach i koniecznosc stosowania wiekszych baterii lub zasilania sieciowego, co w efekcie przyczynia sie do zwiekszenia gabarytów calego urzadzenia anali¬ zatora.Analizator gazów wedlug wynalazku sklada sie z ko¬ mory pomiarowej posiadajacej na calej swej dlugosci jednakowy przekrój, poprzeczny, korzystnie kolowy.Wewnatrz komory, z przeciwnych jej stron, znajduja sie zródlo promieniowania i waskopasmowy detektor fo¬ tonowy, korzystnie o srednicach równych srednicy prze¬ kroju poprzecznego komory pomiarowej. Wewnetrzne sciany komory pomiarowej sa gladkie i charakteryzuja sie wysokim wspólczynnikiem odbicia promieniowania.Analizator gazów wedlug wynalazku posiada kon¬ strukcje znacznie prostsza w stosunku do znanych rozwiazan. Charakteryzuje sie malymi gabarytami i mala masa, a takze malym poborem mocy, umozliwiajacym zastosowanie zasilania bateryjnego. Wynika to z mozli¬ wosci zastosowania zródla o zmniejszonej mocy promie¬ niowania, z mozliwosci skrócenia komory pomiarowej ze wzgledu na wydluzenie drogi optycznej promieniowa¬ nia na skutek efektu swiatlowodowego.Ponadto miniaturyzacja analizatora wedlug wynalazku wynika z zastosowania waskopasmowego detektora fo¬ tonowego eliminujacego koniecznosc stosowania filtrów interferencyjnych.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku schematycznie 124 482124 482 3 przedstawiajacym analizator gazów w przekroju po¬ dluznym.Analizator sklada sie z komory pomiarowej 1 o kolo¬ wym przekroju poprzecznym, o sciankach wewnetrznych posiadajacych wspólczynnik odbicia promieniowania 0,99. Po przeciwnych stronach, na skrajach komory po¬ miarowej umieszczone sa zródla promieniowania 2 o mocy promieniowania P = 300 mW i waskopasmowy detektor fotonowy 3 odseparowane od przeplywajacego gazu przeslonami 4. Wielkosc srednicy zródla promienio¬ wania 2 i srednicy waskopasmowego detektora fotono¬ wego 3 sa w przyblizeniu równe srednicy przekroju kolowego komory pomiarowej 1. Odleglosc zródla pro¬ mieniowania 2 od detektora fotonowego 3 jest ponad 10-ktronie wieksza od wielkosci srednicy przekroju kolowego komory pomiarowej 1. Zródlo 2 i detektor 3 oddzielone sa od przestrzeni pomiarowej przeslonami 4 eliminujacymi wplyw ruchu powietrza w komorze po- miarowej^na temperature, zródla promieniowania i de¬ tektora. Promieniowanie pochodzace od zródla 2 zasi¬ lanego z zasilacza A dociera do detektora 3 zasilanego z zasilacza B, odbijajac sie wielokrotnie od wewnetrznych scianek komory. Natezenie promieniowania dochodza¬ cego do detektora 3 w wyniku wystepujacego efektu swiatlowodowego jest znacznie wieksze od natezenia promieniowania dochodzacego do detektora bezposred¬ nio. W wyniku efektu swiatlowodowego prawie cala moc promieniowania zródla 2 dochodzi do plaszczyzny detektora 3. 10 15 20 25 Sygnal O czestotliwosci modulacji swiatla wzmacniany jest we wzmacniaczu C i przekazywany do ukladu od¬ czytu D.Obieg substancji gazowej w komorze pomiarowej jest wymuszony za pomoca zewnetrznej pompki prze¬ ponowej.Dlugosc komory pomiarowej uzalezniona jest od wspólczynnika absorpcji badanej substancji gazowej oraz od stopnia wykorzystania efektu swiatlowodowego.Analizator gazów wedlug wynalazku przydatny jest do wykorzystania szczególnie jako sygnalizator'nadmie¬ nionego stezenia w powietrzu gazów wybuchowych i szkodliwych dla zdrowia, takich jak metan, dwutlenek wegla, tlenek wegla, Ponadto moze byc wykorzystany w medycynie do okreslania zawartosci gazów w oddechu, a takze w diagnostyce samochodowej do okreslania skladu spalin.Zastrzezenie patentowe Analizator gazów skladajacy sie z komory pomiarowej, zródla promieniowania i detektora promieniowania, znamienny tym, ze posiada komore pomiarowa (1) w postaci przewodu o stalym przekroju poprzecznym, korzystnie w ksztalcie kola i sciankach wewnetrznych o wysokim wspólczynniku odbicia swiatla, przy czym wewnatrz komory (1) na przeciwnych jej skrajach znajduja sie: waskopasmowy detektor fotonowy (3) i zródlo promieniowania (2), korzystniej o srednicach równych srednicy przekroju komory pomiarowej.LDD Z-d 2, z. 491/1400/84/27, n. 90+20 egz.Cena 100 zl PL