Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zwijania ich powierzchni, w szczególnosci srednic zewnetrznych wyrobów jubilerskich na przyklad obraczek.Znane sa przyrzady do powiekszania i zmniejszania srednic wewnetrznych i zewnetrznych obraczek zlozone z korpusu, wewnatrz którego osadzone sa sprzezone ze soba tloczyska, miedzy którymi osadzony jest na dwóch lozyskach slizgowych miedzy pokrywa, a piasta mimosród z których górne tloczysko wyposazone jest w stozkowy trzpien, na którym osadzona jest rozprezna segmentowa tuleja zaopatrzona w dolnej czesci w pierscieniowy kolnierz. W kolnierzu i górnej czesci ukszaltowane jest podtoczenie dla osadzenia spinajacych segmenty sprezyn, przy czym rozprezna tuleja osadzona jest miedzy dystansowa podkladka a mocujaca pokrywa.Znane sa równiez przyrzady do zwijania powierzchni wyrobów jubilerskich zlozone z mimos- rodowego walca oraz odpowiednio uksztaltowanej matrycy, które mozna przesuwac na prowadni¬ cach, co umozliwia zmiane grubosci walcowanego przedmiotu, przy czym walec osadzony jest na ogól w korpusie przyrzadu na lozysku slizgowym i napedzany jest jednoramienna dzwignia.Istota przyrzadu do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zwijania ich powierzchni wedlug wynalazku jest fakt, zejego zespól do powiekszania i zmniejszania srednic oraz zespól do zawalcowywania powierzchni osadzone sa w korpusie pod katem prostym wzgledem siebie i sprzezone sa miedzy soba za pomoca mimosrodowego napedowego walka tworzacego jedna calosc z mimosrodowym walcem wspólpracujacym z matryca osadzona we wsporniku, przy czym wspornik zaopatrzony jest w walcowy czop oraz kolnierz umozliwiajace jego centryczne osadzenie w korpusie i wyposazony jest w prowadnice umozliwiajace regulowany przesuw matrycy, a ponadto mimosrodowy napedowy walek oraz mimosrodowy walec osadzone sa centry- cznie w osi poziomej przyrzadu na slizgowych lozyskach w korpusie oraz we wsporniku.Przedmiot wynalazku przedstawionyjest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zwijania ich powierzchni w przekroju wzdluz osi pionowej w widoku od przodu, fig. 2 — przyrzad w widoku z boku z czesciowym przekrojem wzdluz linii A-A na fig. 1 przez mimosrodowy walec oraz jego matryce.2 124453 Przyrzad do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zwijania ich powierzchni sklada sie z dwóch zasadniczych zespolów roboczych: zespolu 1 do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zespolu 2 do zwijania ich powierzchni sprzezonych miedzy soba za pomoca mimosrodowego napedowego walka 3, osadzonych w wspólnym korpusie 4, przy czym osie symetrii zespolów roboczych ustawione sa wzgledem siebie pod katem prostym.Zespól do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów 1 usytuowanyjest w osi pionowej przyrzadu wewnatrz korpusu 4 w którego cylindrycznym otworze 5 usytuowane sapo obu stronach mimosrodowego walka 3 tloczyska 6 i 7 polaczone miedzy soba za pomoca szpilkowych srub mocujacych spelniajacych jednoczesnie role trzpieni prowadzacych.Górne tloczysko 6 polaczone jest ze stozkowym trzpieniem 8 zaopatrzonym w rozprezna segmentowa tuleje 9 spieta na swoich koncach sprezynami 10 i 11 i mocowane jest do korpusu 4 za pomoca pokrywy 12, zas dolne tloczysko 7 zaopatrzone jest w regulowany docisk 13. Mimosro- dowy napedowy walek 3 osadzony jest w korpusie 4 na dwóch lozyskach slizgowych 14 i 15 i zaopatrzony jest w napedowa dzwignie 16 osadzona na osi 17 walka.Zespól do zwijania powierzchni 2 sklada sie z mimosrodowego walca 18 polaczonego z napedowym mimosrodowym walkiem 3 wspólpracujacego z odpowiednio uksztaltowana matryca 19 osadzona przesuwnie we wsporniku 20 na prowadnicach 21 i ustalona wkretami 26 umozliwiajac zmiane grubosci walcowanego przedmiotu 22, przy czym korpus wspornika 20 zaopatrzony jest w walcowy czop 23 oraz kolnierz 24, umozliwiajace jego centryczne osadzenie i zamocowanie za pomoca wkretów 25 w korpusie 4 przyrzadu.Dzialanie przyrzadu wedlug wynalazku jest nastepujace: zmniejszenie srednicy przedmiotu na przyklad obraczki nastepuje poprzez wciskanie jej za pomoca docisku 13 w kalibrujace otwory o odpowiedniej srednicy w jakie zaopatrzony jest wzornik 27 usytuowany na stole 28 przyrzadu, zas powiekszenie srednicy przedmiotu nastepuje po jego osadzeniu na rozpreznej tulei 9 powiekszaja¬ cej swoja srednice przesuwajacym sie do góry trzpieniem 8.Zwijanie powierzchni przedmiotu nastepuje przez jego wprowadzenie pomiedzy obracajacy sie mimosrodowy walec 18 a wzornik — matryce 19, przy czym regulowany przesuw matrycy 19 na prowadnicach wspornika 20 umozliwia zwijanie przedmiotów o róznych grubosciach i srednicach.Zaleta techniczna przyrzadu wedlug wynalazku jest jego uniwersalnosc laczaca w sobie dwie funkcje: przyrzadu do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów, oraz przyrzadu do zwijania powierzchni, przy czym zwarta budowa przyrzadu oraz fakt polaczenia mimosrodowego walka 3 napedzajacego tloczyska razem z mimosrodowym walcem 18 w jedna calosc upraszcza konstrukcje przyrzadu laczac w sobie dwie funkcje technologiczne.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zwijania ich powierzchni w szczególnosci srednic zewnetrznych wyposazony w zespól do powiekszania i zmniej¬ szania srednic osadzony w osi pionowej przyrzadu zlozony z korpusu wewnatrz którego osadzone sa sprzezone ze soba tloczyska miedzy którymi osadzony jest na lozyskach slizgowych mimosro¬ dowy walek z których górne tloczysko wyposazone jest w stozkowy trzpien na którym osadzona jest rozprezna segmentowa tuleja spieta od góry i dolu sprezynami oraz zespolu do zwijania powierzchni wyposazonego w matryce i mimosrodowy walec, znamienny tym, ze zespól (1) do powiekszania i zmniejszania srednic przedmiotów oraz zespól (2) do zwijania powierzchni osa¬ dzone sa w korpusie (4) wzgledem siebie pod katem prostym i sprzezone sa miedzy soba za pomoca mimosrodowego napedowego walka (3) tworzacego jedna calosc z mimosrodowym walcem (18) wspólpracujacym z matryca (19) osadzona we wsporniku (20). 2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wspornik (20) zaopatrzony jest w walcowy czop (23) i kolnierz (24) umozliwiajace centrycznie jego osadzenie w korpusie (4) oraz wyposazony jest w prowadnice (21) umozliwiajace regulowany przesuw matrycy (19) ustalanej wkretami (26). 3. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze napedowy mimosrodowy walek (3) oraz mimosrodowy walec (18) osadzone se centrycznie w osi poziomej przyrzadu na slizgowych lozy¬ skach (14, 15) w korpusie (4), oraz we wsporniku (20).124453 PL