Przedmiotem wynalazku jest uklad do zmniej¬ szania lub likwidacji przepiec na tyrystorach w ukladach o komutacji wymuszonej z rezonansowym przeladowaniem kondensatora komutacyjnego np. w przerywaczach pradu stalego i falownikach nie¬ zaleznych.Znane sa z literatury: Jerzy Lucinski „Uklady tyrystorowe", WNT Warszawa, 1972, str. 119—127 uklady do tlumienia przepiec na tyrystorach. Prze¬ piecia sa tlumione przez galezie szeregowe, sklada¬ jace sie z rezystancji oraz pojemnosci, dolaczone równolegle do tyrystora lub przez tlumiki z elemen¬ tami nieliniowymi takimi jak stosy selenowe, krzemowe diody lawinowe itp.Stosowane obecnie uklady przeciwprzepieciowe wymagaja chronienia kazdego tyrystora asobnym ukladem. Ilosc niezbednych ukladów tlumiacych za¬ lezy od ilosci tyrystorów, przy czym uklady tlumia¬ ce z elementami nieliniowymi sa dosc kosztowne.Wedlug wynalazku uklad do zmniejszania lub likwidacji przepiec na tyrystorach w ukladach o komutacji wymuszonej, zawierajacy szeregowy obwód tlumiaacy skladajacy sie z rezystancji i po¬ jemnosci, polega na tym, ze szeregowy obwód tlu¬ miacy, w sklad którego wchodza rezystor oraz kon¬ densator, jest przylaczony równolegle do obwodu komutacyjnego, skladajacego sde z polaczonych sze¬ regowo kondensatora komutacyjnego oraz induk- cyjnosci komutacyjnej.W innym rozwiazaniu wedlug wynalazku uklad 10 15 20 25 40 do zmniejszania lub likwidacji przepiec na tyry¬ storach w ukladach o komutacji wymuszonej, za¬ wierajacy szeregowy obwód tlumiacy skladajacy sie z rezystancji i pojemnosci polega na tym, ze sze¬ regowy obwód tlumiacy, skladajacy sie z rezystora i kondensatora dolaczony jest równolegle tylko do indukcyjnosci komutacyjnej.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest mozliwosc zastosowania go do budowy ukladów tyrystorowych o komutacji wymuszonej, w których mozna lepiej wykorzystac napieciowo tyrystory — obecnie zale¬ cany dobór tyrystorów wymaga czesto stosowania tyrystorów na wyzsze napiecie, bardziej kosztow¬ nych. Poza tym zastosowanie ukladu wedlug wy¬ nalazku umozliwia wyeliminowania ukladów tlumia¬ cych napiecie na indywidualnych tyrystorach. Do¬ datkowa zaleta jest stosowanie tanich elementów rezystorów i kondensatorów bez koniecznosci sto¬ sowania kosztowniejszych elementów nieliniowych oraz sumaryczne zmniejszenie mocy zainstalowa¬ nych elementów przeciwprzepieciowych. Ponadto zastosowanie ukladu wedlug wynalazku zmniejsza znacznie zaklócenia radioelektryczne generowane przez uklad.Przedmiot wynalazku zostal blizej objasniony na podstawie przykladowych ukladów przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu z obwodem tlumiacym przylaczonym równo¬ legle do obwodu komutacyjnego, natomiast fig. 2 -schemat ukladu z obwodem tlumiacym przylaczo- 124 135124 135 3 4 nym równolegle tylko do indukcyjnosci komutacyj¬ nej. W--ukladzie—waedlufi wynalazku przedstawionym n& Aigr 1.anody tyrystorów pierwszego TL i drugiego T* sa polaczone z dcfdatnim biegunem zródla zasi¬ lania +Uz poprzez uzwojenie dzielone transforma¬ tora Tf. przeciwnie równolegle do tyrystorów pierw- stega Tr*oraz drugiego T2 wlaczone sa diody pierw¬ sza Di i druga D2. Pomiedzy anody tyrystorów pierwszego Tt i drugiego T2 wlaczony jest szerego¬ wy obwód rezonansowy skladajacy sie z kondensa¬ tora komutacyjnego Ck oraz indukcyjnosci komu¬ tacyjnej Lk. Równolegle do tego obwodu jest przy¬ laczony szeregowy obwód zmniejszajacy przepiecia, w którego sklad wchodzi reyzstor R oraz konden¬ sator C.Analogicznie jak w ukladzie wedlug fig. 1, w drugim ukladzie wedlug fig. 2 szeregowy obwód tlumiacy przepiecia, skladajacy sie z rezystora R oraz kondensatora C jest przylaczony równolegle do indukcyjnosci komutacyjnej Lk.W chwili wyzwolenia tyrystora pierwszego Ti kondensator okmutacyjny Ck, dzieki dzialaniu auto- transformatorowemu uzwojenia transformatora I laduje sie do napiecia okolo 2 Uz. Przy wyzwoleniu tyrystora drugiego Ts nastepuje wylaczenie pojem¬ nosciowe tyrystora pierwszego Ti. Kondensator ko¬ mutacyjny Ck przeladowuje sie rezonansowo w ob¬ wodzie: kondensator komutacyjny Ck, tyrystor dru¬ gi Ta, indukcyjnosc komutacyjna Lk, dioda pier¬ wsza Dx do napiecia o przeciwnym kierunku.Przepiecia generowane w ukladzie w chwili ko¬ mutacji sa tlumione przez polaczone szeregowo re¬ zystor R oraz kondensator C, tworzace obwód tlu¬ miacy przylaczony równolegle do obwodu komuta¬ cyjnego, skladajacego sie z kondensatora komuta¬ cyjnego Ck i indukcyjnosci komutacyjnej Lk.W innym rozwiazaniu ukladu wedlug wynalazku przepiecia sa tlumione przez szeregowy obwód tlu¬ miacy, skladajacy sie z rezystora R i kondensatora C, przylaczony równolegle do indukcyjnosci komu¬ tacyjnej Lk, która jest glównym zródlem przepiec.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do zmniejszania lub likwidacji przepiec na tyrystorach w ukladach o komutacji wymuszo¬ nej, zawierajacy szeregowy obwód tlumiacy skla¬ dajacy sie z rezystancji i pojemnosci, znamienny tym, ze szeregowy obwód tlumiacy w sklad którego wchodza rezystor (R) oraz kondensator (C) jest przy¬ laczony równolegle do obwodu komutacyjnego, skladajacego sie z polaczonych szeregowo konden¬ satora komutacyjnego (Ck) oraz indukcyjnosci ko¬ mutacyjnej (Lk). 2. Uklad do zmniejszania lub likwidacji przepiec na tyrystorach w ukladach o komutacji wymuszo¬ nej, zawierajacy szeregowy obwód tlumiacy skla¬ dajacy sie z rezystancji i pojemnosci, znamienny tym, ze szeregowy obwód tlumiacy skladajacy sie z rezystora (R) oraz kondensatora (C) dolaczony jest równolegle do indukcyjnosci komutacyjnej (Lk). 10 15 2C 25124 135 T +4» DA A prwvvw^ R C -ULnrwN—l—l Cic U -£^ T«Y- A D2 -l*i f3.1 + M, T 1 r c ' A o, LQ.2 f'3 PL