Przy elektrycznie napedzanych przasni¬ cach obraczkowych regulowanie liczby ob¬ rotów odpowiednio do ruchu lawy obracz¬ kowej odbywalo sie dotychczas w ten spo¬ sób, ze od regulatora liczby obrotów przed¬ siebrane bylo przestawianie szczotek wbrew sile, dazacej do przestawienia szczo¬ tek w polozenie, odpowiadajace najnizszej ilosci obrotów. Ody otrzymane w ten spo¬ sób ilosci obrotów przenosi sie, jako funkcje czasu, to otrzymuje sie falista linje, przed¬ stawiajaca sie jako szereg luków, wycho¬ dzacych z jednej podstawy. Podstawa od¬ powiada przytem najwyzszemu polozeniu lawy obraczkowej wzglednie najnizszej ilo¬ sci obrotów dla kazdorazowego okresu, i dzialanie regulatora polega na takim prze¬ stawieniu szczotek, zeby liczba obrotów w stosunku do tej podstawy mniej albo wiecej wzrosla. Jednoczesnie i sama podstawa moze byc zmieniana przez regulator liczby obrotów.Doswiadczenia obecnie wykazaly, ze przy oddzielnych okresach najwyzsza ilosc obrotów brana pod uwage dla najnizszego polozenia lawy obraczkowej, moze byc za¬ stosowana juz przed i po tern polozeniu. W tym przeto wypadku regulacja musialaby miec miejsce w ten sposób, ze w graficz¬ nym przedstawieniu fale bylyby zgóry splaszczone, jak to przedstawia fig. 1 na zalaczonym rysunku. Na fig. tej x jest dol¬ na granica, a y—górna granica, przyczem x jest granica podstawy regulacji, a y— granica fal krzywej regulacyjnej. F jest za¬ wartoscia powierzchni fali, odpowiadajacej jednemu okresowi, a V—zawartoscia po¬ wierzchni, znajdujacych sie pomiedzy fala-mi. Widoczne jest, ze przy regulacji podlug fig. 1 stosunek F do V jest duzy i odpo¬ wiednio do tego wydajnosc maszyny znacznie wzrasta.Obserwacja fig. 1 wskazuje, ze dla urze¬ czywistnienia takiej regulacji, w przeci¬ wienstwie do dotychczasowych sposobów regulacji, mozna wyjsc, jako z podstawy, z górnej ograniczajacej krzywej y. Nalezy tylko w tym wypadku wbrew sile, dazacej do najwyzszej ilosci obrotów, stopniowo zmniejszyc ilosc az do wskazanej przez dolna podstawe. Taki sposób regulacji po¬ siada te dalsza zalete, ze pozadany ruch moze byc urzeczywistniony przez prosty i dajacy sie zmieniac latwemi sposobami mechanizm. Dla osiagniecia ruchu przery¬ wanego stosuje sie w tym wypadku me¬ chanizm, który moze byc oznaczony jako otwarty mechanizm krzyzulca korbowego, t. zn. mechanizm, przy którym krzyzulec na korbie nie jest spetanie polaczony z na¬ pedzajaca korba, a moze od niej byc cza¬ sowo oddzielony. Mechanizm taki daje sie w najprostszy sposób urzeczywistnic przez krazek obiegowy, stykajacy sie na pewnej czesci swego obiegu z dzwignia waha¬ dlowa.Przy badaniu zmiany podstawy, po¬ trzebnej do procesu przedzenia, okazuje sie, ze ona w srodkowej swojej czesci ze znacznem przyblizeniem moze byc za¬ stapiona przez prosta i wskutek tego dla urzeczywistnienia tego prawa ruchu moze byc stosowany równy, stopniowo dziala¬ jacy mechanizm. W wypadku tym ma miejsce bardzo prosta budowa urzadzenia regulujacego, znamienna tern, ze sila, przesuwajaca szczotki w polozenie naj¬ wyzszej ilosci obrotów, dziala na waha¬ dlowa dzwignie, przylegajaca do wpro¬ wadzonej przez ruch lawy obraczkowej osady i odsuwanej od niej czasowo przez katowa dzwignie przez to, ze ta zostaje wysuwana przez korbe wpro¬ wadzona w obrót odpowiednio do ruchu la¬ wy obraczkowej, przyczem zapomoca przewidzianej przy dzwigni katowej osady ograniczona jest miara dzialania sily na¬ stawnej dla szczotek na obie dzwignie.Przez przestawienie tej stalej osady, przez przesuniecie punktu zetkniecia pomiedzy obydwiema dzwigniami, jak równiez przez obrót ramienia, przenoszacego przerywa¬ ny ruch na dzwignie wahadlowa, mozliwe jest osiagniecie w najprostszy sposób kaz¬ dego pozadanego wykresu regulacyjnego, co stanowi wybitna zalete nowego regula¬ tora ilosci obrotów w stosunku do dotych¬ czas znanych urzadzen, przy których dla osiagniecia pozadanych zmian ilosci obro¬ tów przewaznie stosuje sie krzywe krazki.W tym wypadku zmiany ilosci obrotów w stosunku do ich wielkosci i czasu sa zalez¬ ne od stalych krzywych, które przed tern musialy byc obrane odpowiednio do wa¬ runków pracy zapomoca klopotliwych prób. Przy zmianie warunków napednych krzywe krazki musza byc zastapione inne- mi. W stosunku do innych urzadzen regu¬ lacyjnych, które sa bardzo skomplikowane, urzadzenie podlug wynalazku wyróznia sie przez prostote srodków, zapomoca których osiaga sie zmiana warunków liczby obro¬ tów.Na zalaczonym rysunku fig. 2 jest wido¬ kiem, a fig. 3—pionowym przekrojem no¬ wego urzadzenia regulacyjnego.Na wale a, napedzanym walem przasni- cy, umieszczona jest korba b wraz ze znaj¬ dujacym sie na korbowym czopie kraz¬ kiem c.Krazek c nawraca obracalna okolo d dzwignie katowa e, f, której ramie / zaopa¬ trzone jest w przestawialny krazek g, a prócz tego posiada osade h, której ruch jest ograniczony sruba nastawnicza o.Zebate kólko i znajduje sie w polaczeniu z nastawniczym mechanizmem lawy ob¬ raczkowej i posuwa sie do czolowego ko-. — 2 —la k, przy którem umieszczony jest kra¬ zek Ci.Dzwignia katowa Z, m, kolyszaca sie o- kolo punktu n, zostaje przycisnieta cieza¬ rem do urzadzenia nastawniczego szczotek silnika w kierunku strzalek.Przy rozpoczeciu przedzenia dzwignia Z lezy w polozeniu A na d i porusza sie po¬ woli ku polozeniuZ?,przyczem na dzwignie l dzwignia e, f nie wywiera dzialania. Przy postepowym ruchu lawy obraczkowej dzwignia Z, znajdujaca sie w polaczeniu z urzadzeniem silnika do przestawiania szczotek, zostaje przez krazek c wysunie¬ ta ponad dzwignie e, f i krazek g, przyczem wysuniecie przy opadajacej ku C podsta¬ wie stale sie powtarza i powieksza, az do zetknieciu osady h ze sruba o.Po ukonczeniu zaczatku krazek c* opu¬ szcza dzwignie Z.Osady dzwigni Z, odpowiadajace oddziel¬ nym suwom lawy obraczkowej, sa jednako¬ wej wielkosci i oparte sa na tej samej pod¬ stawie.Wielkosc tych wahan daje sie nastawiac krazkiem g, a ich podstawa — sruba o.Przez przestawianie kata przy dzwigni ka¬ towej l, m daje sie uskuteczniac zmiana czasu.Po ukonczeniu obciagu krazek c± podno¬ si znów przy miejscu p dzwignie Z wraz z ruchem rozrzadnym lawy obraczkowej.Osada k wychodzi przez to z zetkniecia z o, wskutek czego przy wzrastajacej pod¬ stawie zmniejszaja sie wychylenia dzwi¬ gni/.Okolicznosc, ze przy przasnicy czas opa¬ dania lawy obraczkowej jest krótszy od czasu jej wznoszenia sie, jest wzieta w ra¬ chube i wskutek tego krazek c przy wzno¬ szeniu sie lawy przenika do dlugiego ramie¬ nia dzwigni e, natomiast przy opadaniu lawy obraczkowej dziala krótsze ramie dzwigni e.Równiez i przy rozpoczeciu i zakoncze¬ niu przedzenia zwitka stosuje sie z korzy¬ scia samoistnie wytwarzajace sie rozmaite dlugosci ramion dzwigniowych. PL