Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do Ukladania utwierdzania przewodnika odpro¬ wadzajacego ladunki elektrostatyczne z tworzyw sztucznych, zwlaszcza wykladzin poreczowych.Wykladziny z tworzywa sztucznego znajduja obec¬ nie szerokie zastosowanie do wystroju wnetrz budo¬ wnictwa mieszkaniowego, przemyslowego, zwlaszcza okretowego na przyklad w postaci podlogowych i poreczowych.Tarciu o wykladziny z tworzywa sztucznego o du¬ zej rezystownosci elektrycznej, towarzyszy zjawisko powstawania i gromadzenia na powierzchniach tracych ladunków elektrostatycznych stanowiacych potencjalne zródlo wstrzasów elektrostatycznych za¬ grazajacych bezpieczenswu ludzi zwlaszcza na stat¬ kach morskich.Znane i stosowane dotychczas w przemysle sposo¬ by zapobiegania temu zjawisku polegaja na zwie¬ kszaniu wilgotnosci wzglednej powietrza w pomiesz¬ czeniach, stosowania zjonizowanego powietrza do ne¬ utralizacji ladunków elektrycznosci statycznej. Takie sposoby sa kosztowne i trudne do realizacji na cia¬ gach komunikacyjnych statków, zwlaszcza na scho¬ dach laczacych poszczególne poklady.Znany jest równiez sposób zabezpieczenia wykla¬ dzin z tworzywa sztucznego przed gromadzeniem ladunków elektrostatycznych polegajacy na pokry¬ waniu ich powierzchni farba malarska z domieszka wegla lub grafitu o granulacji ponizej jednego mi¬ krona. Jednak slaba przyczepnosc i duza scieralnosc 10 i5 20 25 30 takich powlok znacznie ogranicza ich stosowanie, zwlaszcza na ciagach komunikacyjnych statków.Znane sa wykladziny antyelektrostatyczne nie elektryzujace sie podczas tarcia. Bardzo kosztow¬ na i niewystarczajaca produkcja ogranicza zakres stosowania tych wykladzin.Znany jest z patentu nr 92057 sposób zabezpiecze¬ nia wyrobów z tworzyw sztucznych, zwlaszcza rur z tworzyw sztucznych, przed gromadzeniem ladun¬ ków elektrostatycznych polegajacy na umieszczeniu na ich powierzchni uziemionego przewodnika. Je¬ dnak luzne ulozenie przewodnika wystajacego nad powierzchnie rury z tworzywa sztucznego uniemozli¬ wia zastosowanie tego rozwiazania do wykladzin z tworzyw sztucznych, zwlaszcza wykladzin poreczo¬ wych.Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposo¬ bu odprowadzania ladunków elektrostatycznych, który usuwalby powyzsze wady i niedogodnosci, a jednoczesnie bylby pewny w dzialaniu, prosty w konstrukcji, ekonomiczny i nie wymagalby wymiany istniejacych w budownictwie, zwlaszcza okretowym wykladzin z tworzywa sztucznego elektryzujacych sie na bardzo kosztowne wykladziny antyelektrosta¬ tyczne.Istota wynalazku polega na odprowadzaniu ladun¬ ków elektrostatycznych z wykladzin wykonanych z tworzywa sztucznego, a zwlaszcza wykladzin po¬ reczowych nieizolowanych, metalicznym przewodni¬ kiem polaczonym z uziemiona konstrukcja metalo- 123 769123 769 3 wa. Przewodnik jest rozciagany z okreslona pred¬ koscia nad powierzchnia wykladziny, podgrzewany bezposrednio pradem elektrycznym do temperatury topliwosci tworzywa i wciskany czesciowo w wykla¬ dzine wzdluz jej powierzchni, przy czym czesc zato¬ piona stanowi co najmniej 3/4 jego przekroju po¬ przecznego.Urzadzenie do wtapiania w wykladzine z tworzywa sztucznego nieizolowanego, odprowadzajacego ladun¬ ki elektrostatyczne przewodnika metalicznego za¬ wiera sieciowy transformator obnizajacy napiecie, którego jednak zacisk wtórnego uzwojenia trans¬ formatora polaczony jest z metalowym wspornikiem' z umocowana obrotowo na jego koncu metalowa prowadnica rolkowa, a drugi zacisk wtórnego uzwo¬ jenia transformatora z metalowa rolka dociskowa umocowana obrotowo w odizolowanym poprzecznym wsporniku na którym zamocowany jest równiez ksztaltowy prowadnik zas nieizolowany przewód nawiniety na beben obrotowy przechodzi pod pro¬ wadnica rolkowa i rolka dociskowa. Bieznik rolki dociskowej jest kazdorazowo dobierany do ksztaltu pwierzchni wykladziny.Taki sposób odprowadzania ladunków elektrosta¬ tycznych powstalych w czasie tarcia o wykladziny z tworzywa sztucznego, zwlaszcza poreczowe na stat¬ kach, odznacza sie prostota wykonania i niescieral- noscia, trwaloscia polaczenia z wykladzina; nieza¬ wodnie i skutecznie eliminuje zjawisko wstrzasów elektrostatycznych, stwarzajac warunki bezpiecznej pracy zalogi.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym przed¬ stawiono schematycznie urzadzenie i obiekt do re¬ alizacji sposobu.W przykladowym wykonaniu, urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z uchwytu recznego 1 w któ¬ rym umieszczono transformator sieciowy 2 obniza¬ jacy napiecie po stronie wtórnej uzwojenia do war¬ tosci bezpiecznej, bebna obrotowego 3 z nawinietym na nim nieizolowanym przewodem 4 przeznaczonym do wtopienia w wykladzine 10. Do uchwytu 1 za^ mocowany jest wspornik 5 z materialu dobrze prze¬ wodzacego prad elektryczny. Na koncu wspornika 5 zamocowana jest prowadnica 6 w postaci wyprofilo¬ wanej rolki obrotowej polaczonej metalicznie z wspornikiem 5. Wymienna rolka dociskowa 7 z ma¬ terialu dobrze przewodzacego prad elektryczny, 4 przystosowana kazdorazowo do ksztaltu wykladziny poreczowej jest polaczona ze wspornikiem 5 poprzez poprzeczny wspornik 8 z materialu izolacyjnego.Ksztaltowany prowadnik 9 jest równiez zamocowany ¦ do poprzecznego wspornika.Dzialanie urzadzenia polega na tym, ze napiecie sieci poprzez transformator 2, metalowy wspornik 5, prowadnice obrotowa 6 i rolke dociskowa 7 polaczo¬ na z drugim zaciskiem uzwojenia wtórnego trans- K formatora, zasila odcinek przewodu miedzy rplkami 6 i 7 przeznaczonego do wtopienia. Ten odcinek prze¬ wodu podgrzany do temperatury topliwosci tworzy¬ wa, wciskana jest rolka dociskowa 7 w powierzchnie zewnetrzna wykladziny w czasie przemieszczania u urzadzenia po powierzchni wykladziny.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób ukladania i utwierdzania przewodnika 20 odprowadzajacego ladunki elektrostatyczne z two¬ rzyw sztucznych, zwlaszcza wykladzin poreczowych nieizolowanym przewodnikiem metalicznym umiesz¬ czonym na powierzchni tworzywa, znamienny tym, ze polaczony z uziemiona konstrukcja metalowa nie- 25 izolowany przewód metaliczny nagrzewa sie bezpo¬ srednio plynacym przez niego pradem do temperatu¬ ry topliwosci tworzywa i wciska czesciowo w wy¬ kladzine wzdluz jej powierzchni, przy czym czesc zatopiona przewodnika stanowi co najmniej 3/4 jego 30 przekroju poprzecznego. 2. Urzadzenie do ukladania i utwierdzania prze¬ wodnika odprowadzajacego ladunki elektrostatycz¬ ne z tworzyw sztucznych, zwlaszcza wykladzin po¬ reczowych, zawierajace sieciowy transformator obni- 35 zajacy napiecie, znamienne tym, ze jeden zacisk wtórnego uzwojenia transformatora (2) polaczony jest z metalowym wspornikiem (5) na koncu którego umieszczona jest prowadnica rolkowa (6) natomiast prostopadle do tego wspornika przytwierdzony jest 40 i odizolowany poprzeczny wspornik (8) wyposazony w rolke dociskowa (7) obok której, równolegle zamo¬ cowany jest ksztaltowany prowadnik (9) zas rolka dociskowa (7) polaczona jest z drugim zaciskiem uzwojenia wtórnego transformatora (2.) natomiast 45 nieizolowany przewód (4) nawiniety jest na beben obrotowy osadzony na iswoim wysiegniku (3) nad metalowym wspornikiem (5) przymocowanym do obudowy transformatora (2).123 769 PL