Przedmiotem wynalazku jest uklad przeciazenio¬ wego zabezpieczenia wirników maszyn elektrycz¬ nych, zwlaszcza wirników silników pradu stalego.Dziedzina techniki, której dotyczy wynalazek, sa uklady sterowania, sygnalizacji, blokady i zabez¬ pieczen.Dotychczas nie stosowano przeciazeniowych za¬ bezpieczen wirników silników pradu stalego. Stan ten powodowal czeste uszkodzenia wirników na skutek przeciazen i nagrzewania uzwojen powyzej temperatury dopuszczalnej dla danej klasy izolacji.Istote wynalazku stanowi uklad przeciazeniowe¬ go zabezpieczenia wirników maszyn elektrycznych, który posiada transformator przetwarzajacy- zbu¬ dowany z uzwojenia pierwotnego, zamocowanego do niewirujacych czesci maszyny i wlaczonego w galaz mostka pradu przemiennego, przenoszace¬ go zmiany pradu w uzwojeniach transformatora do elementów wykonawczych ukladu, uzwojenia wtór¬ nego, zamocowanego do walu wirnika maszyny i obciazonego oporowym czujnikiem temperatury, zmieniajacym skokowo opornosc pod wplywem zmian temperatury uzwojen wirnika, wsród któ¬ rych jest umieszczony, oraz rdzenia, którym jest wirujacy wal wirnika maszyny.Wynalazek pozwala na realizacje zabezpieczen przeciazeniowych wirników maszyn elektrycznych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny polajc^en ukladu 10 13 sterowania silnikiem pradu stalego z wbudowa¬ nym ukladem przeciazeniowego zabezpieczenia wirnika, a fig. 2 przedstawia budowe transforma¬ tora przetwarzajacego.Miedzy uzwojeniami 7 wirnika 8 umieszczony je-st oporowy czujnik temperatury 6, wlaczony jako obciazenie uzwojenia wtórnego 5 transformatora przetwarzajacego 1. Uzwojenie wtórne 5 transfor¬ matora przetwarzajacego I umieszczone jest na wale 4 wirnika 8, który pelni role rdzenia trans¬ formatora przetwarzajacego I. Uzwojenie pierwot¬ ne 2 transformatora przetwarzajacego I zamoco¬ wane jest do niewirujacych czesci 9 silnika i wla¬ czone jest w galaz mostka pradu przemiennego 3, który jest zrównowazony, gdy temperatura uzwo¬ jen 7 wirnika 8 jest mniejsza od dopuszczalnej.Przekroczenie temperatury uzwojen 7 ponad do¬ puszczalna, powoduje skokowa zmiane opornosci oporowego czujnika temperatury 6. Ta zmiana opornosci powoduje skokowa zmiane pradów plyna¬ cych w uzwojeniach 5 12 transformatora przetwa¬ rzajacego I. Zmiana pradu w uzwojeniu pierwot¬ nym 2 powoduje rozrównowazenie mostka pradu przemiennego 3, zasilanego z generatora IO napie¬ ciem o czestotliwosci 500 Hz.Rozrównowazenie mostka pradu przemiennego 3 powoduje wytworzenie napiecia Ui, które po wy¬ prostowaniu w prostowniku II podawane jeart na 123 503123 503 uklad porównujacy 12, gdzie porównywane jest z napieciem odniesienia \Jt. Róznica tych napiec podawana jest na baze przewodzacego tranzysto¬ ra Ti przerzutnika monostabilnego Ii i powoduje jego zatkanie. Zatkanie tranzystora Ti powoduje wylaczenie dotychczas zalaczonego przekaznika P.Zestyk Pi przekaznika P, po jego wylaczeniu, zmieni stan i wytworzy przerwe w ukladzie stero¬ wania silnika, powodujac jego wylaczenie. Silnik pozostaje wylaczony do czasu osiagniecia przez uz¬ wojenie 7 wirnika 8 -temperatury mniejszej od do¬ puszczalnej. Po zmniejszeniu temperatury uzwo¬ jen 7 ponizej dopuszczalnej, nastepuje skokowe zmniejszenie opornosci oporowego czujnika tem¬ peratury 6 do wartosci poczatkowej, a w nastep¬ stwie: powrót pradów w uzwojeniach 5 d 2 trans¬ formatora przetwarzajacego I do wartosci poczat¬ kowej, zrównowazenie mostka pradu przemienne¬ go 3, zmalenie do zera napiecia Ui, przewodzenie tranzystora Ti, zalaczenie przekaznika P i zam- 10 15 kniecie jego zestyku Pi, likwidacja przerwy w ob¬ wodzie sterowania silnika.Zastrzezenie patentowe Uiklad przeciazeniowego zabezpieczenia wirników maszyn elektrycznych, zwlaszcza wirników silni¬ ków pradu stalego, znamienny tym, ze posiada transformator przetwarzajacy (I) zbudowany z uz¬ wojenia pierwotnego (2) zamocowanego do niewi- rujacych czesci (9) maszyny i wlaczonego w galaz mostka pradu przemiennego (3), przenoszacego zmiany pradu w uzwojeniach transformatora prze¬ twarzajacego (I) do elementów wykonawczych ukladu, z uzwojenia wtórnego (5) zamocowanego do walu (4) wirnika (8) maszyny i obciazonego oporowym czujnikiem temperatury (6), zmieniaja¬ cym skokowo opornosc pod wplywem zmian tem¬ peratury uzwojen (i) wirnika (8), wsród których jest umieszczony, oraz rdzenia, którym jest wiru¬ jacy wal (4) wirnika (8) maszyny. ^-pp.«rv=l- IfTWiilH V tiqA123 503 4 8 S 7 2 9 fifz PL