Przedmiotem wynalazku jest kraznik nieckowy przenosnika tasmowego z elementami tarczo¬ wymi, zawieszony w dwu uchwytach podpór na obrzezach trasy przenosnika.Znany i najczesciej stosowany w przenosnikach kraznik podtrzymujacy tasme, stanowi zestaw kilku rolek, z których kazda obraca sie w lozyskach na osi osadzonej w podpórkach.Ustawienie rolek pod odpowiednim katem do poziomu, prowadzi do nadania tasmie wymaga¬ nego ksztaltu na przyklad niecki. Trudnosci eksploatacyjne przenosników tasmowych z tego rodzaju kraznikami, polegaja na zanieczyszczaniu sie lozysk na utrudnionym dostepie do nich w celu dokonania smarowania i krótkiej w zwiazku z tym zywotnosci krazników. Doprowadzilo to do powstania szeregu nowych konstrukcji.Zestaw kraznikowy wedlug opisu patentowego PRL nr 75463 ma kazdy kraznik zamocowany w oddzielnej ramie nosnej, która tworza dwie belki czolowe i dwie belki wzdluzne, zawieszone na linach poprzecznych. Rama nosna umocowana jest za pomoca zacisku linowego. Konce belek wzdluznych sa podgiete w miejscu ich styku z belkami czolowymi dla lagodnego ukladania sie liny.Inny zestaw kraznikowy wedlug patentu PRL nr 77471 sklada sie z kilku krazników, których skladowa czescia sa gumowe krazki, nacisniete na tuleje, wewnatrz której znajduje sie os osadzona w lozyskach. Koncówki osi brzeznych zewnetrznych krazników laczone sa za pomoca przegubów Cardana. Jeszcze inny zestaw kraznikowy wedlug patentu PRL nr 78015 wykonany jest z krazni¬ ków w postaci kilku cylindrów wspólosiowych, wykonanych ze sztucznego tworzywa, usztywnio¬ nych promieniowymi sciankami biegnacymi wzdluz osi oraz sworzniami wzdluznymi, przetknietymi przez otwory w promieniowych sciankach. Na koncówkach rolki maja krazki z oparciem dla lozysk. Zestaw kraznikowy ujawniony w opisie patentowym PRL nr 98337 sklada sie z szeregu obrotowych krazników osadzonych na osiach polaczonych przegubowo za pomoca lubków, przetknietych sworzniami nie obracajacych sie.Wymienione krazniki obok niewatpliwych zalet w stosunku do klasycznych stalowych rolek z indywidualnym podparciem, maja szereg wad i niedogodnosci. Konstrukcja zestawu krazniko- wego wedlug patentu PRL nr 75463 pociaga za soba duze zuzycie stali do wykonania ram, w których osadzone sa krazniki. Duza masa konstrukcji przenosnika pociaga za soba koniecznosc2 123 274 wzmocnienia konstrukcji nosnej a wiec dalsze zwiekszenie zuzycia stali. Elementy przegubowe ram tych krazników czyli liny poprzeczne narazone sa na szybkie zuzycie. Równiez odmiana przegubu ramy w postaci lubków zuzywa sie szybko. Pomimo ulatwienia wyjmowania kraznika z ramy, dalsza czynnosc konserwacyjna — smarowania jest uciazliwa i pracochlonna bowiem wymaga dostarczenia go do warsztatu i zdemontowania.Niedogodnoscia zestawu kraznikowego wedlug patentu PRL nr 77471 jest utrudniony lub wrecz niemozliwy dostep do przegubów osi krazników w celu dokonania konserwacji. Niemozli¬ wosc smarowania przegubów powoduje szybkie zuzycie wspólpracujacych elementów. Kraznik wedlug wynalazku opatentowanego nr 78015 chociaz charakteryzuje sie mala masa, to jednak ma skomplikowana budowe utrudniajaca jego wykonawstwo. Istotna jego wada jest równiez brak mozliwosci konserwacji jego lozysk. Równiez kraznik wedlug patentu PRL nr 98337 pomimo istotnej zalety jaka jest mozliwosc uformowania tasmy w postac glebokiej niecki, ma utrudniony dostep do lozysk i przegubów w celu dokonania konserwacji, wskutek czego kraznik ten ulega szybkiemu zuzyciu.Celem wynalazku jest usuniecie przedstawionych niedogodnosci znanych konstrukcji krazni¬ ków. Dla osiagniecia celu stawia sie do rozwiazania zagadnienie konstrukcji takiego kraznika, którego elementy nosne tasmy obracaly by sie w lozyskach tak umiejscowionych aby zapewnialy latwy do nich dostep w celach konserwacyjnych aby nie ulegaly zanieczyszczeniu transportowanym materialem. Kraznik ten winien sie charakteryzowac dodatkowo mala masa.Wymagania te spelnia kraznik wedlug wynalazku, który ma jedno elastyczne ciegno z prosto¬ padlymi do osi krazkami z trudno scieralnego tworzywa, zakonczone obustronnie oskami, osadzo¬ nymi we wzdluznych lozyskach jednokierunkowych. Ciegno stanowi stalowa linka z wlókien sztucznych lub lancuch stalowy, które wtopione sa w elastyczne tworzywo o duzej wytrzymalosci na scieranie. Krazki na elastycznym ciegnie stanowia jednorodna calosc z otoczka tworzywa na rdzeniu. Zewnetrzne ogniwa rdzenia ciegna, w postaci lancucha wchodza w wyciecia osiek i sa tam zamocowane kólkami, przechodzacymi przez otwory w oskach prostopadle do wyciecia. Jezeli rdzeniem elastycznego ciegna jest lina wówczas na jej koncówkach wykonuje sie petle, które podobnie jak ostatnie zewnetrzne ogniwa lancucha, wchodza w wyciecia walków i polaczone sa z nimi za pomoca kolków. Miejsca polaczen osiek i ciegna wtopione sa równiez w tworzywo. Na oski ciegna nalozone sa oprawy lozyskowe z dolnym bieznikiem dla kulek lozyskowych. Koncówki osiek sa nagwintowane. Na te koncówki naprowadza sie specjalne nakretki koronkowe stanowiace górna oprawe lozyska z górnym bieznikiem dla kulek lozyskowych. Nakretki zabezpieczone sa zawleczkami przetknietymi przez walki. Górny brzeg dolnej oprawy lozyska jest nagwintowany.Na te oprawe nakrecana jest pokrywa lozyska, spelniajaca role smarownicy.Dolna oprawa lozyska osadzona jest przegubowo w podpórce kraznika. W gniezdzie podpórki znajduje sie wyciecie w które wchodzi wystep dolnej oprawy lozyska, zabezpieczajacy ja przed obracaniem sie.Zaleta kraznika wedlug wynalazku jest prostota jego konstrukcji ulatwiajaca i upraszczajaca jego wykonawstwo. Eliminuje sie bowiem w znacznym stopniu potrzebe stosowania obróbki wiórowej elementów. Obróbce wiórowej kraznika wedlug wynalazku podlegaja jedynie oski i oprawy lozyskowe. Wplywa to zdecydowanie na obnizenie kosztów/jprodukcji krazników. Kra- zniki wedlug wynalazku eliminuja dotychczasowy problem zanieczyszczania i smarowania lozysk krazników. Lozyska kraznika wedlug wynalazku umiejscowione sa z boku przenosnika co zapew¬ nia latwy dostep do ich smarowania nawet w czasie ruchu przenosnika. Uszczelki gumowe lozysk zostaly calkowicie wyeliminowane. Ponadto lozyska sa obudowane i chronione przed zanieczy¬ szczeniem, wyciskanym smarem przez uszczelnienie labiryntowe. Obciazenie lozyska rozlozone jest na calym obwodzie biezników. Prowadzi to do przedluzenia zywotnosci lozysk. Materialoch¬ lonnosc produkcji krazników wedlug wynalazku zwlaszcza zuzycie stali obniza sie trzykrotnie.Obsluga i konserwacja przenosników z nowymi kraznikami jest bezpieczna z uwagi na latwy dostep do ich lozysk.Wynalazek przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 obrazuje szkic kraznika, fig. 2 szczegól ulozyskowania koncówki ciegna i osadzenia lozyska, fig. 3 — przystosowanie nowego kraznika do klasycznych tras przenosników tasmowych, fig. 4 nowe krazniki na trasach linowych. Krazniki wedlug wynalazku zabudowano na trasie przenosnika w postaci dwu równoleglych ceowników 1 zwróconych pólkami na zewnatrz. Ceowniki 1 wsparte sa123 274 3 na podporach 2 usztywnionych rozporami 3. Na górnych pólkach ceowników;l ustawione sa podpórki 4 wyposazone w obejmki 5, którymi nachodza na górne pólki ceowników 1. Mocowanie obejmki 5 do ceowników 1 odbywa sie za pomoca sruby 6. Podpórki 4 ustawione sa pod katem 20° do pionu. W podpórce 4 wykonano gniazdo 7 do osadzenia dolnej oprawy 8 lozyska. W gniezdzie tym 7 znajduje sie wyciecie 9 pozwalajace wprowadzic przez nie oprawe 8 lozyska. W wyciecie 9 wchodzi równiez wystep 10 oprawy 8 lozyska pozwalajacy na przegubowe przemieszczanie oprawy 8 lecz uniemozliwiajacy jej obracanie sie. Oprawa 8 lozyska wykonana jest ze stopu aluminiowego jako odlew. Zewnetrzna jej czesc ma ksztalt kulisty.Obrzeze ma nagwintowanie 11, które umozli¬ wia nalozenie na oprawe pokrywy 12 lozyska. Oprawa 8 ma w osi cylindryczny otwór 13a w scianie tego otworu rowki labiryntowe 14 — spelniaja one role bezstykowego uszczelnienia. W wewnetrz¬ nej brzeznej czesci oprawy 8 wytoczone jest gniazdo 15 w którym osadza sie dolny bieznik 16 lozyska. Na bieznik 16 naklada sie koszyczek 17 z kulkami 18 lozyska. Do otworu 13 wprowadza sie oske 19 koncówki ciegna 20. Na nagwintowana czesc 21 oski 19 naklada sie specjalna nakretke koronkowa 22 wraz z górnym bieznikiem 23 lozyska. Nakretka 22 zabezpieczona jest przed obracaniem za pomoca zawleczki 24. Przestrzen 25 pokrywy 12 wypelnia sie smarem stalym lub pólplynnym i okresowo wciska do lozyska poprzez dokrecanie pokrywy 12. Miedzy oprawa 8 a oska 19 znajduje sie podkladka plastikowa lub mosiezna 32. Ciegno 20 polaczone jest z oska 19 za pomoca kólka 26 przetknietego przez otwór 27 oski 19 i ucho 28 ciegna 20. Ciegno 20 stanowi lina stalowa wtopiona w tworzywo poliuretanowe 29. Otoczka poliuretanowa uksztaltowana jest w krazki 30 rozmieszczone na ciegnie co 100 mm. Krazki 30 podtrzymuja tasme przenosnika 31.Zastrzezeniapatentowe 1. Kraznik nieckowy przenosnika tasmowego z elementami tarczowymi, znamienny tym, ze stanowi go zestaw jednorodnego elastycznego ciegna (20) ze stalowym rdzeniem wtopionym w sprezyste sztuczne tworzywo (29) zakonczonego oskami (19) z nagwintowaniem na koncówkach (21) pary lozysk oporowych osadzonych w oprawach (8) z cylindrycznymi otworami umozliwiaja¬ cymi przejscie osiek (19) do lozyska, z rowkami labiryntowymi (14) w cylindrycznej powierzchni z wypukla kulista zewnetrzna czescia osadzona w gniezdzie (7) podpórki (4) na konstrukcji trasy (1) przenosnika oraz nagwintowaniem brzeznych zewnetrznych krawedzi (11) na które naklada sie pokrywe (12) wypelniona smarem (25). 2. Kraznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, zejego elastyczne ciegno (20) ma na calej dlugosci krazki (30) z tworzywa, rozmieszczone od siebie w odstepach od 50-150 mm w zaleznosci od szerokosci tasmy przenosnika.123274 Tig 1. 32 19 27 26 Tig 3.Piacownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl Tig 4 PL