Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ miaru momentu sil miesniowych w statyce takich, jak ramion, przedramion, tulowia, podudzi i nóg.Dotychczas pomiar momentu sil miesniowych do¬ konywano sposobem posrednim. Mierzono mianowi¬ cie sile wywierana na linke zaczepiona w przestrzen¬ nej ramie oraz odleglosc od osi obrotu stawu do punktu zamocowania linki na ciele, a nastepnie droga przeliczen algebraicznych obliczano moment.Takie dokonywanie pomiaru jest bardzo prymityw¬ ne i nieprecyzyjne, poniewaz samo mierzenie ramie¬ nia dzialania sily odbywa sie za pomoca linialów i trudne jest dokladne okreslenie punktu przylozenia sily, a ponadto przy pomiarach nie zawsze mozna za-v pewnie prostopadlosc sily i ramienia jej dzialania.Tak wiec opisane urzadzenie i sposób pomiaru mo¬ mentu sil miesniowych nie zapewniaja szybkich i powtarzalnych wyników. .Urzadzenie do pomiaru sil miesniowych w statyce charakteryzuje sie wedlug wynalazku tym, ze sklada sie ze sztywnego stojaka, w którego górnej czesci zamocowany jest znany przetwornik momentu zwia¬ zany poprzez sprzeglo klowe z ukladem dzwigni katowych zakonczonych elementem oporowym, oraz z glowicy napedowej wyposazonej wymiennie w fotel lub lezanke. Glowica napedowa zapewnia na¬ ped wzdluz wzajemnie dwu prostopadlych osi two¬ rzacych plaszczyzne prostopadla do osi podluznej przetwornika momentu, przy czym glowica nape- 10 15 25 dowa zwiazana z fotelem zapewnia dodatkowo jego obrót dookola osi pionowej.W opisanym urzadzeniu istnieje zawsze mozliwosc ustawienia badanego wzgledem przetwornika mo¬ mentu, aby os podluzna przetwornika pokryla sie z osia obrotu, przewaznie stawem, czesci ciala ba¬ danego, której sily miesniowe rozwijaja moment mierzony. Dzieki ukladowi dzwigni katowych mozr na dokonac pomiaru osób o zróznicowanych wymia¬ rach oraz dowolnych jego czesci ciala. W efekcie uzyskuje sie wierny pomiar wybranej skladowej momentu, bez skazenia innymi skladowymi.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku perspektywicznym urzadzenie do pomiaru momentów sil miesniowych ramion i przedramion, a fig. 2 — w tym samym widoku urzadzenie do pomiaru momentów sil miesniowych tulowia, podudzi i nóg.W górnej czesci kolumny 1 sztywnego stojaka 2 zamocowany jest przetwornik momentu 3, którego os podluzna z-z jest prostopadla do kolumny 1.Przetwornik momentu 3 jest polaczony poprzez sprzeglo klowe 4 z ukladem dzwigni pionowej 5 i poziomej 6, przy czym dzwignia - pozioma 6 jest zwiazana z dzwignia pionowa 5 za pomoca podwój¬ nego lacznika 7. Lacznik ten jest zwiazany prze¬ suwnie z dzwigniami pionowa 5 i pozioma 6, z mo¬ zliwoscia blokady wybranego polozenia. Na koncu dzwigni poziomej 6 znajduje sie pojedynczy lacznik 123 2553 8, w którym jest osadzony przesuwnie wysiegnik 9 z mozliwoscia blokady wybranego polozenia. Na wy¬ siegniku 9 jest zamocowany element oporowy 10.Dzwignie 5 i 6 sa usytuowane w plaszczyznie prosto¬ padlej do osi podluznej z-z, natomiast wysiegnik 9 jest równolegly do niej.Do podstawy 11 stojaka 2 sa mocowane wymien¬ nie fotel 12 lub lezanka 13 za pomoca glowic nape¬ dowych 14 lub 15. Glowice te sa osadzone przesuw¬ nie wzdluz osi x-x na prowadnicach 16 wchodza¬ cych w sklad podstawy 11 i sa blokowane elemen¬ tami ksztaltowymi 17.Ponadto glowice napedowe 14 i 15 maja mecha¬ nizm srubowy (nie pokazany na rysunku), który za posrednictwem pokretla 18 przesuwa wzdluz piono¬ wej osi y-y fotel 12 lub lezanke 13. Dodatkowo tylko glowica napedowa 14 ma mechanizm obrotowy (nie pokazany na rysunku) dookola osi y-y, przy czym uchwyty .19 sluz^ do nadania obrotu, a dzwignie 20 do blokady w polozeniach co 90°. Fotel 12 (Fig. 1) wyposazony jest w pasy 21 i w blokade ciala 22 ba¬ danego czlowieka.Natomiast lezanka 13 w uchylne oparcia tylne 23 i srodkowe 24, pasy 25 oraz w blokade obojczyków 26, zamocowanych przesuwnie na stojakach 27.Urzadzenie wyposazone w fotel 12 (Fig. 1) sluzy do pomiaru momentów sil miesniowych ramion i przedramion. Pomiar momentu sil miesniowych przedramion dokonuje sie wzgledem stawu lokcio¬ wego. W tym przypadku fotel 12 za pomoca uchwy¬ tów 19 obraca si ebokiem do kolumny 1 i to poloze¬ nie blokuje sie dzwignia 20.Nastepnie badany siada na fotelu i zostaje unie¬ ruchomiony za pomoca pasów 21 i blokady ciala 22. Przesuwajac fotel 12 na prowadnicy. 16 oraz podnoszac go lub opuszczajac za pomoca pokretla 18 ustala sie badanego w takiej pozycji, aby os obrotu jego stawu lokciowego pokrywala sie z osia po¬ dluzna z-z przetwornika momentu 3. Z kolei za po¬ moca laczników podwójnego 7 i pojedynczego 8 ustawia sie pod przedramieniem element oporowy 10. Przy odginaniu przedramienia element oporowy 10 jest naciskany, natomiast przy zginaniu przedra¬ mie jest wiazane do elementu oporowego 10 i jest on ciagniety. Sily nacisku lub ciagniecia poprzez uklad dzwigni 5 i 6 oraz sprzeglo klowe 4 sa prze¬ noszone na przetwornik momentu 3, a moment jest mierzony w znany sposób.W podobny sposób dokonuje sie pomiaru momentu sil miesniowych ramienia, przy jego zginaniu lub prostowaniu wzgledem stawu barkowego. W tym przypadku fotel 12 przesuwa sie wzdluz osi x-x i y-y do pozycji, w której os obrotu stawu'barkowego badanego pokryje sie z osia podluzna z-z przetwor¬ nika momentu 3.Natomiast w przypadku pomiaru momentu sil miesniowych ramion w czasie ich przywodzenia i od¬ wodzenia fotel 12 jest ustawiony tylem do kolumny 1, a zasada pomiaru oraz jego przeprowadzenie od¬ bywa sie w opisany juz sposób.Urzadzenie wyposazone w lezanke 13 (Fig. 2) sluzy do pomiaru momentów statycznych sil miesniowych podudzia, uda lub tulowia. Badanie momentu sil pod¬ udzia przeprowadza sie wzgledem stawu kolano- 13 285 4 wego. Badany siada na koncu lezanki 13 od strony oparcia tylnego 23, przy czym oparcie to jest opusz¬ czone w dolne polozenie (narysowane linia przery¬ wana), oparcie srodkowe 24 lezy na lezance 13, a ba- 5 dany jest unieruchomiony za pomoca pasów 25.Przesuwajac lezanke 13 wzdluz osi x-x i y-y dopro¬ wadza sie ja do pozycji, w której os obrotu stawu kolanowego badanego pokryje sie z osia podluzna z-z! przetwornika momentu 3. Nastepnie korzystajac io ze sprzegla klowego 4, laczników podwójnego 7 i po¬ jedynczego 8 ustawia, sie dzwignie 5 i 6 w dolne po¬ lozenie (zblizone do polozenia pokazanego na Fig. 1) tak, aby element oporowy 10 znajdowal sie ponizej stawu kolanowego. 15 W zaleznosci od kierunku wychylenia podudzia, naciska ono lub ciagnie element oporowy 10. Prze¬ niesiony za posrednictwem dzwigni 5 i 6 moment na przetwornik momentu 3 jest mierzony w znany spo¬ sób. 20 n W przypadku pomiaru momentu sil miesniowych uda dokonuje tego pomiaru wzgledem stawu bio¬ drowego. Badanego uklada sie na lezance 13 glowa w kierunku stojaków 27, przy opuszczonym oparciu srodkowym 24. Badany lezac na lezance 13 ze *» zgietymi nogami jest dosuniety posladkami do pod¬ niesionego oparcia tylnego 23 i unieruchomiony za pomoca blokady obojczyków. W opisany juz sposób ustala sie lezanke 13 w polozenie pokrycia osi. obrotu stawów biodrowych badanego z osia podluz¬ na z-z przetwornika momentu 3, natomiast element oporowy 10 ustawia sie tuz pod kolanem (polozenie dzwigni 5 i 6 zblizone do narysowanego na Fig. 2).W zaleznosci od kierunku obrotu uda, naciska ono 35 lub ciagnie element oporowy 10. Z kolei dla po¬ miaru momentu sil tulowia badany ponownie siada na lezance 13 od strony oparcia tylnego 23, przy czym oparcie to jest opuszczone w dolne polozenie, a oparcie srodkowe 24 jest podniesione w górne po- M lozenie (narysowane linia przerywana). Badany opiera sie tylem o oparcie srodkowe 24? a jego uda sa przywiazane do lezanki pasem 25. Przesuwajac lezanke wzdluz osi x-x i y-y ustawia sie polozenie badanego w pozycji, w której os zginania jego tulo- . wia pokrywa sie z osia podluzna z-z przetwornika momentu, natomiast element oporowy 10 dosuwa sie do klatki piersiowej. Sam pomiar momentu odbywa sie jak poprzednio. 50 Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru momentu sil miesniowych w statyce takich, jak: ramion, przedramion, tulowia, podudzi i nóg, znamienne tym, ze sklada sie ze 55 sztywnego stojaka (2), w którego górnej czesci (1) zamocowany jest znany przetwornik momentu (3) zwiazany poprzez sprzeglo klowe (4) z ukladem dzwigni katowych (5 i 6) zakonczonych elementem oporowym (10), oraz z glowicy napedowej (14 lub 15) M wyposazonej wymiennie w fotel (12) lub lezanke (13) zapewniajacej naped wzdluz wzajemnie prostopa¬ dlych osi (x-x i y-y) tworzacych plaszczyzne prosto¬ padla do osi podluznej (z-z) przetwornika momentu (3), przy czym jedna z glowic napedowych (14) za- w pewnia dodatkowo obrót dookola osi pionowej (y-y).123 255 Fig.1 10 9 8 _6 Fig. 2 PL