Przedmiotem wynalazku jest uklad do stabilizacji ilosci SO2 w gazach prazalnych wykorzysty¬ wanych do produkcji kwasu siarkowego.Gazy prazalne powstajace w procesie hutniczym metali kolorowych z siarczków metali, np. w hutach miedzi — zawieraja zmienne ilosci SO2, które praktycznie wahaja sie w granicach 1,5-12% w zaleznosci od technologii wytopu i jakosci surowca.Wykorzystanie tych gazów do produkcji kwasu siarkowego wymaga utrzymania stezenia SO2 na okreslonym, w przyblizeniu stalym poziomie. I tak, dla zachowania autotermicznosci procesu wytwarzania kwasu siarkowego metoda podwójnej konwersji wymagana jest zawartosc SO2 mini¬ mum 8% objetosciowo albo odpowiednio wysoka temperatura na I stopniu konwersji. Zbyt mala bowiem ilosc SO2, praktycznie ponizej 3%, uniemozlwia ekonomiczne prowadzenie procesu pro¬ dukcji H2SO4, natomiast stezenie S02 o wartosci maksymalnej wymaga rozcienczania gazu przez co zwieksza sie nadmiernie ilosc gazów i nastepuje chwilowy wzrost produkcji kwasu. Stan taki pociaga za soba koniecznosc budowy instalacji z rezerwa wydajnosci i wymaga stosowania dodat¬ kowych ukladów regulacyjnych, gazociagów itp. co podraza koszt fabryki kwasu siarkowego.Z tego wzgledu zagadnienie stabilizacji ilosci SO2 w gazie procesowym ma istotne znaczenie dla ekonomicznego i bezzaklóceniowego prowadzenia procesu produkcji thSO^razdla utylizacji SO2 ponizej 3% stezenia, które nie powinno byc emitowane do atmosfery z uwagi na ochrone srodowiska.Znane sposoby i uklady utrzymania stalego stezenia SO2 w gazach prazalnych dzialaja oddzielnie, badz to w kierunku wzbogacania gazu w SO2, badz ich zubazania.I tak, znany jest z polskiego opisu patentowego 56 126 sposób stabilizacji SO2 w gazach konwertorowych polegajacy na podlaczeniu do gazociagu gazów odlotowych z konwertorów miedzi — pieca do spalania siarki, zapewniajacego doprowadzenie do gazów prazalnych dodatko¬ wego strumienia SO2. Ilosc SO2 reguluje sie za pomoca automatycznego ukladu sterowania tak, ze w chwili okresowego wylaczania konwertorów doprowadza sie do pieca do spalania siarki taka2 122 829 ilosc siarki i powietrza aby ilosc powstalego SO2 w piecu i doprowadzanego do strumienia gazu z konwertora nie spowodowala spadku zawartosci SO2 w gazie procesowym ponizej okreslonej wartosci.Znane jest rozwiazanie obnizania ilosci SO2 w gazie procesowym przez rozcienczanie tego gazu doprowadzajac okreslona ilosc powietrza albo stosujac neutralizacje SO2 polegajaca na przepuszczeniu pewnej ilosci gazu przez roztwór wodny wodorotlenków metali wytwarzajac obojetne lub kwasne sole.Niedogodnoscia tych znanych rozwiazan jest koniecznosc budowy dodatkowych urzadzen, takich jak instalacja topienia siarki, piec do spalania siarki, podgrzewacze powietrza itp. dodat¬ kowe gazociagi, uklady sterowania i inne co znacznie podraza koszty instalacji i eksploatacji.Celem wynalazku jest zbudowanie ukladu stabilizacji ilosci SO2 w gazie dzialajacego samo¬ czynnie i umozliwiajacego zarówno zmniejszanie stezenia S02jak i zwiekszania zaleznie od wahan SO2 wokól zadanej Wartosci wynikajacej z ustalonego procesu wytwarzania H2SO4.Uklad do stabilizacji ilosci SO2 w gazach prazalnych wedlug wynalazku— stanowi urzadzenie do skraplania SO2 podlaczone bocznikowo do gazociagu gazu procesowego korzystnie po wiezy suszacej. Z urzadzeniem tym jest polaczony zbiornik cieklego SO2.W sklad ukladu wchodzi tez komora rozprezajaca polaczona ze strona tloczna pompy cieklego SO2 oraz przewodem wylotowym gazowego SO2 z gazociagiem gazu procesowego.Na gazociagu gazu procesowego jest zainstalowany organ regulacyjny, korzystnie przepust- nica, sprzezony w znany sposób z analizatorem ilosci SO2 w gazie dla wywolania odpowiedniej regulacji przeplywu gazu do urzadzenia skraplajacego w funkcji stezenia SO2 w gazie procesowym przekazywanym do wezla kontaktowego.Na przewodzie wylotowym z komory rozprezania jest zainstalowany organ zamykajacy, np. zawór regulacyjny, sprzezony w znany sposób z analizatorem ilosci SO2 w gazie procesowym regulujacy doplyw gazowego SO2 z tej komory do gazociagu gazu procesowego przy spadku ilosci SO2 w gazie ponizej wartosci zadanej.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest niezawodnosc i elastycznosc dzialania przy duzych wahaniach stezenia w gazie procesowym oraz utrzymywanie stalego stezenia w granicach zadanej wartosci.Zastosowanie ukladu w instalacji wytwarzania H2SO4 zmniejsza znacznie naklady inwesty¬ cyjne dzieki wyeliminowaniu bardzo kosztownych urzadzen do podgrzewania gazu, dopalania siarki itp.Przedmiot wynalazku pokazano w przykladowym rozwiazaniu na rysunku, który przedstawia schemat ukladu stabilizacji ilosci SO2 w gacie procesowym instalacji wytwarzania kwasu siarkowego.Jak uwidoczniono na rysunku w sklad ukladu wchodzi urzadzenie 1 do skraplania SO2, zbiornik 2 cieklego SO2, pompa 3 cieklego SO2 i komora rozprezania 4 z wezownica pary 5.Urzadzenia te sa polaczone miedzy soba szeregowo i podlaczone bocznikowo do gazociagu 6 gazu procesowego po wiezy suszacej 7.Urzadzenie 1 jest polaczone z gazociagiem 6 przewodem 8 odbioru gazu oraz przewodem 9 odprowadzania gazu zubozonego w SO2. Do komory rozprezania 4jest doprowadzony przewód 10 cieklego SO2 laczacy sie z wylotem pompy 3, natomiast wylot komory 4 polaczony jest przewodem 11 z gazociagiem 6.Ponadto uklad jest wyposazony w zespól analizujaco-regulacyjny zlozony z analizatora gazu 12 zainstalowanego na gazociagu 6 za dmuchawa 13 i organu regulacyjnego np. przepustnicy 14 zainstalowanej na gazociagu 6 za punktem podlaczenia przewodu 9 urzadzenia skraplajacego 1.Analizator 12 jest sprzezony w znany sposób z przepustnica 14. Ponadto analizator 12 jest polaczony z organem zamykajacym, np. zaworem 15 zainstalowanym na przewodzie 11 odprowa¬ dzania gazu z komory rozprezania 4.Uklad dziala nastepujaco: w gazociagu 6 jest ustalona wedlug bilansu energetycznego nomi¬ nalna zawartosc S02 w gazie procesowym, np. 6 ± 2,5% SO2. Gaz ma temperature 40-50°C.W przypadku przekroczenia stezenia SO2 powyzej wartosci maksymalnej nastepuje, poprzez odpowiednie zadzialanie zespolu analityczno-regulacyjnego — skierowanie przewodem 8122829 3 okreslonej ilosci gazu do urzadzenia 1, gdzie gaz zostaje oziebiony do temperatury okolo —60°C, przy której nastepuje skroplenie okreslonej ilosci SO2, np. 30%. Ciekly SOyjest gromadzony w zbiorniku 2 a pozostaly gaz zubozony w SO2 jest przekazany przewodem 9 do gazociagu 6.W przypadku spadku stezenia SO2 w gazie procesowym ponizej zadanej wartosci — zostaje za pomoca zespolu analityczno-sterujacego otwarty zawór 15 na przewodzie 11 a równoczesnie poprzez znany uklad przekaznikowy (nie pokazany na rysunku) zostaje uruchomiona pompa 3 podajaca ciekly SO2 do komory rozprezania 4. gdzie w wyniku odparowania powstaje gazowy SO2, który z kolei przewodem 11 i przez otwarty zawór 15jest doprowadzony do gazociagu 6 wzbogaca¬ jac ilosc SO2 do niezbednej wartosci.Dmuchawa 13 na gazociagu 6 przetlacza ochlodzony gaz do podgrzewacza 16 zainstalowa¬ nego w wezle kontaktowym instalacji wytwarzania H2SO4.Urzadzenie skraplajace 1 moze dzialac w róznym zakresie temperatur i cisnien.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do stabilizacji ilosci SO2 w gazach prazalnych przeznaczonych do produkcji kwasu siarkowego, znamienny tym, ze do gazociagu (6) gazu procesowego korzystnie za wieza suszaca (7) jest podlaczone bocznikowo urzadzenie (1) do skraplania SO2 ze zbiornikiem (2) i pompa (3) cieklego SO2, której przewód tloczny (10) wprowadzony jest do komory rozprezania (4) przylaczo¬ nej poprzez przewód wylotowy (11) z gazociagiem (6). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na gazociagu (6) jest zainstalowany organ regulacyjny (14) i sprezony z nim w znany sposób analizator (12) ilosci SO2w gazie procesowym dla wywolania przeplywu tego gazu do urzadzenia skraplajacego (1) odpowiednio do zadanego stezenia SO2. 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na przewodzie wylotowym (11) z komory rozprezania (4) jest zainstalowany organ zamykajacy (15) sprezony w znany sposób z analizatorem (12) ilosci SO2 w gazie procesowym regulujacy doplyw gazowego SO2 z komory (4) do gazociagu (6) przy spadku ilosci SO2 w gazie ponizej wartosci zadanej. PL