Przedmiotem wynalazku jest metnosciomierz, zwlaszcza do pomiarów7 metnosci cieczy.Sposród szeregu znanych i stosowanych metnosciomierzy najblizszymi pod wzgledem budowy i zasady dzialania sa metnosciomierze Jacksona i Snellena.Metnosciomierz Jacksona sklada sie: z rury szklanej zakonczonej plaskim okienkiem, stojaka i swiecy. Rure ustawia sie pionowo na stojaku, a pod rura umieszcza sie zapalona swiece. Do rury nalewa sie stopniowo badana wode i przez slup wody obserwuje obraz swiecy. Metnosciomierz Jacksona mierzy przezroczystosc wody. Miara przezroczystosci jest wysokosc slupa wody, przy której nastepuje rozmycie obrazu swiecy. Przezroczystosc w centymetrach slupa wody, przelicza sie w sposób przyblizony w oparciu o specjalne tabele na metnosc w jednostkach Jacksona lub w rng SiCMitrwody.Metnosciomierz Snellena jest zmodyfikowana wersja metnosciomierza Jacksona. Zamiast swiecy przez slup wody obserwuje sie znormalizowany tekst w scisle okreslonych warunkach oswietlenia.Metnosciomierze Jacksona i Snellena nie nadaja sie ani do pomiarów malych metnosci, ani do ciaglych pomiarów w warunkach przemyslowych.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu do ciaglego pomiaru metnosci cieczy w warun¬ kach przemyslowych, pozbawionego wad wyzej wymienionych przyrzadów.Istota wynalazku jest to, ze przedmiotowa maska znajduje sie pomiedzy zródlem swiatla, a badana substancja, a obrazkowa maska usytuowana jest miedzy badana substancja i detektorem, dodatkowa maska pomiedzy maskami przedmiotowa i obrazowa. Co najmniej jedna z masek jest ruchoma. Ruchoma maska jest wprawiana w ruch obrotowy bezposrednio zmiennym polem magnetycznym.Zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest to, ze wynik pomiaru nie zalezy od stopnia zuzycia zródla swiatla, detektora promieniowania oraz praktycznie od zanieczyszczenia okienek i barwy badanej cieczy.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 jest schematem przyrzadu, a fig. 2 schematem maski przedmiotowej.2 122645 Figura 1 zawiera nastepujace elementy i ich wzajemne usytuowanie: obudowe 4 z króccami doplywowym 7 i odplywowym 8, zródlo 18 zmiennego pola magnetycznego, zródlo swiatla 1, zwierciadlo 2 sferyczne wklesle, kondensor 3, okienka 12 i 13 plaskorównolegle, maski: przedmio¬ towa 9, obrazowa 10 i dodatkowa 11, przeslony 5 i 6, pret 14 podtrzymujacy maske dodatkowa 11, badany osrodek 15 i detektor 17. Os obudowy 4, pokrywa sie zosia optyczna 19, osia zwierciadla 2, osia kondensora 3 i osia preta 14. Okienka 12 i 13, maski: przedmiotowa 9, obrazowa 10 i dodatkowa 11 oraz przeslony 5 i 6 sa prostopadle do osi optycznej 19. Zmienne pole magnetyczne wytwarzane przez zródlo 18 wiruje w plaszczyznie prostopadlej do osi optycznej 19. Srodki 16 masek przedmiotowej 9 i obrazowej 10 leza na osi optycznej 19. Maski: przedmiotowa 9, obrazowa 10 i dodatkowa 11 sa identyczne. Maske przedmiotowa 9 przedstawiona na rysunku fig. 2, stanowi: tarcza kolowa z cienkiej blachy o srodku 16, z której usunieto material w ksztalcie dwóch wycinków pierscienia kolowego na skutek czego powstaja dwie przerwy 20. Katy srodkowe ct\ — odpowiada¬ jace wycinkom pierscienia kolowego stanowiacym przerwy 20 sa równe katom srodkom c*2 jakie odpowiadaja odleglosci katowej miedzy przerwami 20.Zasada dzialania przyrzadu jest nastepujaca: zródlo swiatla 1 umieszczone w srodku krzywi¬ zny zwierciadla 2 i ognisku kondensora 3 daje równolegla wiazke swiatla przechodzaca przez okienko 12, maske przedmiotowa 9 i badany osrodek 15. Maska obrazowa 10 ustawionajest tak, ze pod nieobecnosc maski dodatkowej 11 i w przypadku, gdy osrodek 15 jest idealnie przezroczysty, swiatlo ze zródla 1 przepuszczone przez maske przedmiotowa 9 przechodzi bez ograniczenia przez maske obrazowa 10 okienko 13 i pada na detektor 17. Maska dodatkowa 11 wiruje ze stala predkoscia obrotowa dookola osi optycznej 19. Wirujaca maska dodatkowa 11 powoduje modula¬ cje trójkatna strumienia swietlnego dochodzacego do detektora 17. Sygnal fotoelektryczny detek¬ tora 17 zawiera dwie skladowe: trójkatna skladowa zmienna i skladowa stala. Stosunek skladowej zmiennej do skladowej stalej jest miara metnosci.Zastrzezenia patentowe 1. Metnosciomierz zlozony z obudowy, ukladu oswietlajacego, okienek, masek i detektora, znamienny tym, ze przedmiotowa maska (9) znajduje sie miedzy zródlem swiatla (1), a badana substancja (15), obrazowa maska (10) usytuowana jest miedzy badana substancja (15) a detektorem (17), a dodatkowa maska (11) miedzy przedmiotowa maska (9), a obrazowa (10), przy czym co najmniej jedna z masek (9, 10, 11) jest ruchoma. 2. Metnosciomierz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ta z masek (9, 10, 11), która jest ruchoma wprawiana jest w ruch obrotowy bezposrednio zmiennym polem magnetycznym.122645 19 Rg.1122645 20 16 Fig.2 Pracownia Poligrafie/na UF PKI Naklad 120 cp/.Cena KM) zl PL