Przedmiotem wynalazku jest sposób uszczelniania zlaczy kolnierzowych obudowy tubingo¬ wej, majacy zastosowanie przy budowie szybów górniczych wykonywanych w warunkach hydro¬ geologicznych, w których obudowa tubingowa obciazona jest wysokimi cisnieniami górotworu wód podziemnych oraz temperatura mrozeniowa.Dotychczasowe rozwiazania uszczelnienia plyt tubingów polegaja na zastosowaniu plaskich olowianych uszczelek w zlaczach kolnierzowych plyt tubingów. Dzieki odpowiedniemu skreceniu srub, zapewniajacemu nalezyty docisk kolnierzy uzyskuje sie szczelne polaczenie.Znana jest obudowa tubingowa z patentu PRL nr 83922 wedlug którego segment obudowy tubingowej ma pomiedzy kolnierzami scianke o wypuklosci od strony górotworu i o podwójnej krzywiznie. Segment tubingowy ma równiez w poziomych kolnierzach, od strony laczonych plaszczyzn dwóch segmentów tubingowych rowkowe wyzlobienie, w którym przy montazu obu¬ dowy tubingowej, miedzy znanymi uszczelkami z olowiu umieszczonejest szczeliwo, wprowadzone w to wyzlobienie w stanie plynnym pod cisnieniem.Znanajest równiez obudowa szybów górniczych i tuneli górniczych z patentu PRL nr 91139, w których szczelnosc zlaczy niezaleznie od ruchów termicznych, osiaga sie przez zastosowanie elementu uszczelniajacego ze sznurów elastycznych opasujacych tubing dookola, mieszczace sie w wyfrezowanych rowkach plaszczyzn kontaktowych kolnierzy obwodowych i pionowych segmen¬ tów tubingowych. Zasada pracy uszczelnienia jest wykorzystanie energii czynnika znajdujacego sie pod cisnieniem wody do samouszczelnienia zlacza. Sznur elastyczny w rowku posiada wstepny docisk do plaskiej powierzchni kolnierza sasiedniej plyty.Znana jest równiez uszczelka, która w przekroju ma ksztalt zblizony do litery „T",Jest ona zakladana miedzy plaskie powierzchnie przylegajace uszczelnienia, tak, ze czescia poprzeczna wystaje poza powierzchnie dociskowe i uszczelnia zlacza od czola.Takwykonane uszczelnienia pierscieni tubingowych maja szereg niedogodnosci i nie gwaran¬ tuja uzyskania projektowanej szczelnosci tej obudowy. Stosowanie do uszczelnienia uszczelek z blachy olowiowej pozwala uzyskac szczelnosc zlaczy na cisnienie w granicach od kilku do kilkuna-2 122608 siu atmosfer, natomiast stosowanie kombinacji blachy olowiowej i tworzyw sztucznych wtlacza¬ nych w stanie plynnym do wyzlobien zlaczy kolnierzowych zamontowanych wczesniej w szybie pierscieni obudowy tubingowej równiez nie gwarantuje uzyskania pelnej i wysokiej szczelnosci tych zlaczy, gdyz przy spotykanych czesto w praktvce niedokladnosciach montazu obudowy tubingowej i stosunkowo niskiej temperatury calkowicie wypelnienie wyzlobien kolnierzowych wykonanych w jej zlaczach jest watpliwe.Dodatkowa wada tych rozwiazan sa skurcze twardniejacego tworzywa oraz brak mozliwosci kontroli dokladnosci wypelnienia wykonanych w kolnierzach wyzlobien.Sposób wedlug wynalazku usuwa badz co najmniej ogranicza niedogodnosci. Sposób uszczel¬ nienia zlaczy kolnierzowych obudowy tubingowej, zwlaszcza szybu górniczego, których plaskie powierzchnie uszczelnia sie metalowa uszczelka, a wykonane w kolnierzu wybrania wypelnia sie tworzywem wtlaczanym pod cisnieniem, polega wedlug wynalazku na tym, ze w usytuowanym w poblizu zewnetrznej krawedzi tubingu po stronie ociosu wybraniu, umieszcza sie prefabrykowana uszczelke o znanym ksztalcie zblizonym do dwuteownika tak, ze polowa profilu uszczelki miesci sie w jednym a druga polowa w drugim pierscieniu obudowy wykonanej z tubingów, przy czym po ulozeniu dwóch pierscieni obudowy wypelnia sie przestrzen, miedzy prefabrykowana uszczelka a wybraniem, szczeliwem w stanie plynnym.Opisane rozwiazanie przedstawione jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia przekrój przez zlacze kolnierzy segmentów tubingowych wykonane sposobem wedlug wynalazku.Miedzy dwa kolnierze 1 segmentów tubingowych 2 tworzacych poszczególne pierscienie obudowy umieszcza sie uszczelke 3 metalowa oraz uklada sie prefabrykowana uszczelke 4 w wybraniu 7 wykonanym w poblizu zewnetrznej krawedzi tubingu 2 po stronie ociosu 10.Uszczelka 4 prefabrykowana ma w przekroju poprzecznym ksztalt zblizony do dwuteownika, którego jedna pólka ma zewnetrzna powierzchnie wyoblona korzystnie pólsbczewkowa. Przez otwór 6 do wybrania 7, w którym jest ulozona prefabrykowana uszczelka 4 wprowadza sie pod cisnieniem szczeliwo 8 w stanie plynnym.Wykonane zlacze ogranicza znacznie wplyw niedokladnosci technologii montazu, obudowy tubingowej w szybie na szczelnosc jej zlaczy.Zastrzezenie patentowe Sposób uszczelniania zlaczy kolnierzowych obudowy tubingowej, zwlaszcza szybu górni¬ czego, których plaskie powierzchnie uszczelnia sie metalowa uszczelka, a wykonane w kolnierzu wybrania wypelnia sie tworzywem wtlaczanym pod cisnieniem, znamienny tym, ze w usytuowanym w poblizu zew netrznej krawedzi tubingu (2) po stronie ociosu (10) wybraniu (7), umieszcza sie prefabrykowana uszczelke o znanym ksztalcie zblizonym do dwuteownika tak, ze polow;a profilu uszczelki (4) miesci sie w jednym, a druga polowa w drugim pierscieniu obudowy wykonanej z tubingów (2), przy czym po ulozeniu dwóch pierscieni obudowy wypelnia sie przestrzen, miedzy prefabrykowana uszczelka (4) a wybraniem (7), szczeliwem (8) w stanie plynnym.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100-zl PL