Wynalazek dotyczy sprzegiel hydrau¬ licznych, uksztaltowanych w postaci pomp, w których przenoszenie momentu obroto¬ wego uskutecznia sie przez statyczne ci¬ snienie cieczy, przewaznie oleju. Tego ro¬ dzaju sprzeglo stosuje sie np. do regulacji ilosci obrotów czesci napedzanej (przez zmiane poslizgu sprzegla zapomoca zmia¬ ny oporów, przeciwstawianych obiegowi cieczy, doprowadzanej przez pompe), do ograniczania przenoszonego momentu o- brotowego (przez zastosowanie obciazone¬ go zaworu, przez który pompa tloczy ciecz), lub do umozliwiania wolnego biegu w jednym z kierunków (przez zastosowa¬ nie w przewodach obiegu okreznego zawo¬ rów wstecznych), wreszcie w polaczeniu* z masami wiruj aeemi do tlumienia wahan skrecajacych. Wszystkie opisane powyzej odmiany wykonania posiadaja te wspólna ceche, ze oprócz pozadanego poslizgu, da¬ jacego sie opanowywac przez zmiane opo¬ ru w przewodach cieczy, powstaje dodat¬ kowy, chociaz stosunkowo maly poslizg, wskutek niedajacych sie usunac nieszczel¬ nosci pompy. W kazdym razie energja mechaniczna zostaje wskutek poslizgu przetworzona W cieplo, które zostaje po¬ chloniete przewaznie przez ciecz i powo¬ duje przez zmniejszenie wisnosci cieczy zwiekszenie poslizgu sprzegla. Ta wada wystepuje szczególnie wtedy, gdy obiegokrezny cieczy jest dlawiony calkowicie, pcmiewaz w tym przepadku calkowita i- losc ciepla, wytworzona w sprzegle wsku¬ tek poslizgu, musi byc wchlonieta przez mala ilosc cieczy, znajdujacej sie w roboczej przestrzeni pompy, przez co mo¬ ze byc spowodowane znaczne podwyzsze¬ nie temperatury, a co za tern idzie, po¬ wiekszenie poslizgu i zaleznie od okolicz¬ nosci calkowite zatrzymanie sie sprzegla.W mysl wynalazku niedogodnosc powyz¬ sza zostaje usunieta przez to, ze przez za¬ stosowanie stalego obiegu okreznego cie¬ czy, przeprowadzanej przez przewody z wielkim oporem, w miejscu wymiany cie¬ pla, umozliwiona jest stala zamiana o- grzanej cieczy, znajdujacej sie w roboczej przestrzeni pompy, na ciecz chlodniejsza.Przytem obieg okrezny moze sie odbywac w wirujacym wraz ze sprzeglem ukladzie kanalów lub pustych komór lub ciecz mo¬ ze byc odprowadzana ze sprzegla tak, ze oddawanie ciepla moze sie odbywac np. w nieruchomej chlodnicy; poza tern obieg okrezny cieczy, uskuteczniajacy chlodze¬ nie, moze byc równiez skojarzony z innym obiegiem okreznym, stosowanym do in¬ nych celów, np. do regulowania poslizgu lub ograniczania przenoszonego momentu ^ obrotowego.Rysunek przedstawia kilka przykla¬ dów wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 uwidaoznia przekrój poprzeczny sprze¬ gla, a fig. 2 — 5 —przekroje tegoz wzdluz osi.Na fig. 1 i 2 jest uwidocznione sprze¬ glo hydrauliczne, które jest wykonane w znany sposób w postaci pompy obrotowej z kólkami zebatemi 1, 2, 3 i wbudowane w kolo zebate 4, przenoszace moment obro¬ towy. W czesci 4 sprzegla przewidziane sa utworzone przez scianki 5, 6 komory 7, 8, 9, 10, polaczone stale z robocza prze¬ strzenia pompy. W kazdej ze scianek 5, 6 sa umieszczone dwa zawory 11, 12, tak, ze zawarta w sprzegle ciecz musi wyKo- nywac obieg okrezny w jednym tylko do¬ wolnym kierunku. Jeden z zaworów 11 jest obciazony sprezyna i ogranicza mo¬ ment obrotowy, przenoszony podczas obra¬ cania sie pompy w jednym z kierunków, (strzalki o pelnych linjach). Dwa inne za¬ wory 12 nie sa obciazone i wytwarzaja przy odwróceniu kierunku obrotu pompy wolne przejscie, wobec czego jest umozli¬ wiony wolny bieg pompy w tym kierunku (strzalki przerywane). Do stalego odpro¬ wadzania ciepla ze sprzegla jest przewi¬ dziany pomocniczy obieg okrezny, a mia¬ nowicie z komór tlocznych 7, 10 pompy przez waskie kanaly 13 do dobudowanej do sprzegla i lacznie z niem wirujacej chlodnicy 15, która jest polaczona waskie- mi kanalami 14 z komorami ssawnemi 8, 9 pompy. Przez te kanaly, których prze¬ swit moze byc nastawiany, i chlodnice odbywa sie równiez i przy zamknietych zaworach 11 i 12 staly obieg okrezny, któ¬ ry przenosi wytworzone w pompie cieplo nazewnatrz.Fig. 3 uwidacznia takiez sprzeglo, w którem jednak krazenie cieczy, sluzace do chlodzenia pompy, odbywa sie przez ka¬ naly 16, przewidziane w wirujacej czesci sprzegla, tuleje 17 i nieruchome przewody 18, prowadzace ciecz ze sprzegla do nie¬ ruchomej chlodnicy 19 i zpowrotem do sprzegla.Fig. 4 uwidacznia sprzegla z przewo¬ dami regulujacemi 21, w które wlaczony jest dlawik 22, sluzacy do zmiany poslizgu.Do przewodu 21 powyzej i ponizej dlawi¬ ka 22 jest przylaczony waski przewód, który umozliwia równiez przy calkowicie zamknietym dlawiku staly obieg cieczy w sprzegle. W przewód 21 jest poza tern wlaczona chlodnica 24, -przez która zawsze przeplywa ciecz w obiegu okreznym. Prze¬ wód bocznikowy moze oczywiscie byc u- tworzony przez stale otwarte waskie o- twory lub kanaly, wykonane w dlawiku.Zamiast nich moze byc równiez zastoso- - 2 —wany jakikolwiek ze znanych przyrzadów, uniemozliwiajacych calkowite zamkniecie dlawika.W odmianie wykonania wedlug fig. 5 glówny obieg okrezny, sluzacy do regulo¬ wania przenoszonego momentu obrotowe¬ go, jest prowadzony równiez przez prze¬ wody 31, dlawik 32 i chlodnice 33. Z ko¬ mory tlocznej pompy sprzegla ciecz od¬ prowadza nazewnatrz waski, w danym razie nastawialny otwór 34. Ciecz wyply¬ wajaca zostaje gromadzona w nierucho¬ mej oslonie 35, otaczajacej sprzeglo, prze¬ plywa nastepnie chlodnice 36 i zostaje doprowadzona przez pompy pomocnicze 37, 3T, przewody 38, 38' i otwory 39 do ssawnej komory pompy sprzegla. Dwie pompy pomocnicze stosuje sie w tym celu, aby w razie przerwy w ruchu jednej z nich zapobiec calkowitemu opróznieniu, a co za tern idzie — zatrzymaniu sie sprze¬ gla. Poza tern, celem umozliwienia spraw¬ dzenia dzialania pomp poiPDcniczych, w przewodach 38, 38' sa przewidziane dla¬ wiki 40, 40', z których kazdy jest zaopa¬ trzony w miernik cisnienia 41 i 41'. PL