Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru róznicy temperatur w sondzie temperaturowej odwzoro¬ wujacej przebiegi cieplne elementów energoelektronicznych i urzadzen elektrycznych, znajdujacy zastosowa¬ nie do kontroli temperatury i zabezpieczenia od przeciazen na przyklad tyrystorów, maszyn elektrycznych wirujacych i transformatorów.Sonda temperaturowa, zbudowana w postaci grzejnika elektrycznego, otoczonego izoalcja termiczna i metalowa obudowa, pozwala na modelowanie warunków termicznych, w których pracuja elementy energoe- lektroniczne i urzadzenia elektryczne. Ze wzgledu na brak mozliwosci umieszczenia czujników temperatury wewnatrz urzadzenia badanego, dokonuje sie pomiaru róznicy temperatuar miedzy grzejnikiem,a obudowa sondy, która umieszcza sie w poblizu badanego urzadzenia, w miejscu zapewniajacym mozliwie jednakowe warunki otoczenia sondy i urzadzenia. Z opisu patentowego zgloszenia wynalazku nr P—214081, dotycza¬ cego ukladu zabezpieczenia przeciazeniowego elementów energoelektronicznych, znany jest uklad do pomiaru róznicy temperatur miedzy grzejnikiem a obudowa sondy, zawierajacy dwa termoelementy pola¬ czone ze soba szeregowo. Spoina pomiarowa jednego termoelementu jest zabudowana w obudowie sondy, a spoina pomiarowa drugiego termoelementu jest umieszczona wewnatrz uzwojenia grzejnika sondy. Wolne konce termoelementów sa polaczone z wejsciem czlonu progowego, na którego wyjsciu pojawia sie sygnal, w momencie gdy róznica temperatur miedzy grzejnikiem a obudowa sondy, równa róznicy temperatur miedzy zlaczem tyrystora a jego obudowa, przekracza dopuszczalna wartosc, nastawiona w czlonie progowym.Sygnal wyjsciowy czlonu progowego uruchamia wówczas element wykonawczy zabezpieczenia. W przy¬ padku kontroli wartosci róznicy temperatur dokonuje sie pomiaru sygnalu wyjsciowego termoelementów jednym ze znanych sposobów, na przyklad za pomoca miliwoltomierza o duzej rezystancji wejsciowej.Znany uklad do pomiaru róznicy temperatur w sondzie temperaturowej uniemozliwia pomiary przy gwaltownych i szybkich zmianach temperatury, gdyz termoelement, którego spoina pomiarowa jest umie¬ szczona wewnatrz uzwojenia grzejnika, reaguje na temperature z opóznieniem czasowym. Pomiar tempera¬ tury odbywa sie wówczas z inercja, która jest tym wieksza, im szybsze sa zmiany temperatury.Wynalazek dotyczy ukladu, który zawiera dwa termoelementy, polaczone ze soba szeregowo, przy czym spoina pomiarowa jednego z termoelementów jest zabudowana w obudowie sondy. Istota wynalazku polega na tym, ze spoina pomiarowa drugiego termoelementu jest utworzona przez galwaniczne polaczenie termoe- lektrody tego elementu z uzwojeniem grzejnika sondy, korzystnie w polowie dlugosci uzwojenia. Uzwojenie1 121 710 grzejnika jest natomiast polaczone z rezystorami, tworzac czteroramienny mostek rezystancyjny. Przekatna zasilajaca mostka stanowia punkty polaczen uzwojenia grzejnika z rezystorami, a pomiarowe wyjscie mostka, którego sygnal jest miara róznicy temperatur, stanowi termoelektroda termoelementu zabudowa¬ nego w obudowie sondy i punkt polaczen rezystorów mostka. Korzystne jest zbocznikowanie rezystorów kondensatorami, które spelniaja role filtrów zaklócen sygnalu, wprowadzan)eh przez rezystory.Uklad wedlug wynalazku umozliwia pomiar róznicy temperatur niezaleznie od szybkosci zmian tempe¬ ratury, gdyz material uzwojenia grzejnika stanowi jednoczesnie jedna z termoelektrod termoelementu pomiarowego.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowo-blokowy ukladu do pomiaru róznicy temperatur w sondzie temperaturowej, zatosowanej do pomiaru spadku temperatury miedzy zlaczem tyrystora a jego obudowa.Przykladowy uklad wedlug wynalazku zawiera termoelement 1, zabudowany w podstawie obudowy temperaturowej sondy 2 i wykonany z drutów miedzianego i konstantanowego. Drut konstantanowy jest przyspawany do miedzianego uzwojenia, grzejnika 3 sondy 2, w polowie dlugosci uzwojenia, tworzac spoine pomiarowa drugiego termoelementu 4. Uzwojenie grzejnika 3 jest polaczone równolegle z dwoma rezysto¬ rami 5, polaczonymi ze soba szeregowo, przy czym kazdy z rezystorów 5 jest zbocznikowany oddzielnym kondensatorem d. Wspólny punkt polaczen rezystorów 5 i miedziany drut, stanowiacy termokatode termoe¬ lementu 1, sa polaczone poprzez dolnoprzepustowy filtr 7 z miliwoltomierza 8 o rezystancji wejsciowej wiekszej od 100000 omów.Uzwojenie grzejnika 3jest polaczone z wyjsciem dopasowujacego czlonu 9. Dzieki takiemu ukladowi polaczen uzwojenie grzejnika 3 sondy jest podzielone na dwie jednakowe czesci i w raz z rezystorami 5 stanowi czteroramienny mostek rezystancyjny. Sonda temperaturowa 2 jest umieszczona w poblizu badanego tyrystora 10, na jego chlodzacym radiatorze 11. Miedzy sonda 2 a radiatorem 11 jest umieszczona teflonowa warstwa 12, spelniajaca role izolacji elektrycznej. W obwód obciazenia tyrystora 10 jest wlaczony bocznik 13, dolaczony równolegle do wejscia dopasowujacego czlonu 9. Czlon 9 sluzy do modelowania dynamicznej rezystancji tyrystora 10 w funkcji pradu obciazenia I, umozliwia nastawienie zadanej wartosci pradu, a tym samym dopasowanie charakterystyki sondy 2 do cieplnej charakterystyki tyrystora 1% Sygnal wyjsciowy dopasowujacego czlonu 9 zasila mostek pomiarowy, a wraz z tym uzwojenie grzejnika 3. Zmiany pradu obciazeniaI tyrystora 10 powoduja zmiany spadku temperatury miedzy zlaczem a obudowa tyrystora 10 i analogiczne zmiany róznicy temperatur miedzy grzejnikiem 3 a obudowa sondy 2.Podczas przeplywu pradu przez uzwojenie grzejnika ,jego temperatura wzrasta w porównaniu z temperatura obudowy sondy 2, a pomiedzy spoinami pomiarowymi termoelementów 1 i 4powstaje sila termoelektryczna, która jest mierzona za pomoca miliwoltomierza 8, niezaleznie od szybkosci zmian pradu obciazenia I, a tym samym temperatury zlacza tyrystora 10.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do pomiaru róznicy temperatur w sondzie temperaturowej odwzorowujacej przebiegi cieplne elementów energoelektronicznych i urzadzen elektrycznych, zawierajacy dwa termoelementy, polaczone ze soba szeregowo, przy czym spoina pomiarowa jednego termoelementu jest zabudowana w obudowie sondy, znamienny tym, ze spoine pomiarowa drugiego termoelementu (4) z uzwojeniem grzejnika (3) sondy (2), korzystnie w polowie dlugosci uzwojenia, natomiast uzwojenie grzejnika (3) jest polaczone z rezystorami (5) tworzac czteroramienny mostek rezystancyjny, którego przekatna zasilajaca tworza punkty polaczen uzwo¬ jenia grzejnika (3) z rezystorami (5), a pomiarowe wyjscie mostka stanowi termoelektroda termoelementu (1) zabudowanego w obudowie sondy (2) i wspólny punkt polaczen rezystorów (5). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rezystory (5) sa zbocznikowane kondensatorami (6).121 710 PL