Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad ste¬ rowania przeksztaltnikiem wielofazowymi przezna¬ czanym do regulacji predkosci obrotowej silników elektrycznych, w szczególnosci przy zasilaniu ze zródla pradu stalego o nieregulowanytm napieciu.Wynalazek moze ziositac zastosowany w napedach glównych pojazdów trakcyjnych szynowych i bez¬ szynowych, jak równiez w róznych innych ukla¬ dach napedowych jak na przytklad w napedach obrabiarek.Znany z polskiego opisu patentowego nr 105901 sposób sterowania trójfazowego falownika polega na tym, ze stosuje sie przemienny sygnal jednofa¬ zowy z regulowana czestotliwoscia i nieregulowa- na ampliituida i jednoczesnie wytwarza sie dwa ciagi impulsów, pojedyndzych przesunietych wzgle¬ dem siebie o staly kat fazowy, a ponajdto wytiwa- rza sie ciag wiazek impulsów o regulowanej sze¬ rokosci. Ciag wiazek iinpuilisów o regulowanej sze¬ rokosci przelacza sie synchronicznymi trójfazowymi sygnalami charakteryzujacymi sie wystepowaniem przerwy czasowej w tej samej fazie falownijka, tak ze otrzymane glówtne sygnaly sterujace sa wiazkami impulsów rozmieszczonymi w jednym pólokresie siterowamiiai Sygnaly sterujace komuta¬ cyjne uzyskuje sie z dwóch ciagów impuJlisów po¬ jedynczych przesunietych wzgledem siebie o staly kat fazowy, ukladajacych sie w srodkowych pirze- dzialach pólokiresótw przewodzenia i nieprzewOdze- nia, a nieregularny iimpullis< pojedynczy umiejsco- 10 15 20 25 30 wiony jest za ostatnim impulsem o regulowanej szerokosci wiajzki sygnalu sterujacego glównego.Uklad pozwalajacy na' realizacje powyzszego spo¬ sobu zawiera jednofazowy generator, którego wyj¬ scie polaczone jest z wejsciami czlonów róznicz¬ kujacych, dzialniilka czestotliwosci, bloku pojedyn¬ czego impulsu wiazki oraz bloku impulsów regulo¬ wanych. Wyjscia Czlonów rózniczkujacych i dziel¬ nika czestotliwosci polaczone sa poprzez blok roz¬ dzielczy impulsów z tyrystorami komutacyjnymi.Natomiast wyjscia bloku pojedynczego impulsu wiazki i bloku limpuilJsów regulowanych polaczone sa bezposrednio z tyrystorem glównym.Znany jest rójwiniez sposób sterowania przeksztal¬ tnikiem do regulacji prejdlkosci obrotowej sidniików pradu stalego podany w opisie patentowym, USA nr 3 761 793, w którym przebiegi komutacyjne za¬ myka sie poprzez obwód obciazenia. Uklad sliu- zacy do tego celu zawiera tyrystor glówny i tyry¬ stor komutacyjny polaczone z dioda zwrotna do¬ konujaca zmiany polaryzacji kondensatora komu¬ tacyjnego.Sposób wedlug wypalazlku polega na tym, ze wytwarza sie dodatkowy ciag pojedynczych impul¬ sów o regulowanej czeatotlijwosci, i korzystnie o regulowanej fazie, który przelacza sie sygnalem synchronicznie opóznionym w stosunku do sygna¬ lu synchroniicznego o ksztalcie fali prostokatnej, a nastepnie ciag ten wprowadza sie przemiennie do sygnalów sterujacych glównych, natomiast do sy- 121 3713 121 37X 4 gnaliu sterujacego komutacyjnego wiprowadza sie ciag pojeidyniczycih imjpullsów o regulowanej czestot¬ liwosci, stacijoinairiiie umiejlscowionych wzgladem zbocza narastajacego sygnalu pily i ciag ten prze¬ lacza sie równiez sygnalem synchronicznym o ksztalcie fali prostokatnej i sygnalem synchronicz¬ nym ¦ ppóznioii.yim.Ulklald wedlug wynalazku sklada sie z polaczo¬ nych ze solba identycznych podzespolów w ilosci równej liidzibie faz i kaizdy z tych podzespolów za¬ wiera blok przelaczajacy, którego wyjscia polaczo¬ ne sa z wejsciami bloków sterujacych glównych, i bloków stepujacych komutacyjnych. Wejscie bio- ku przelaczajacego polaczone jest z wyjsciem prze¬ lacznika zalsilaniai, które .polaczone jest równiez z wyjsciem jednego z (bloków sterujacych glównycfh i wejsciami bloków sterujacych komutacyjnych.Zaleta wynalazku jest mozliwosc regulacji prejcjkosci obrotowej silników elektrycznych za¬ równo pradu przemiennego jak i pradu stalego za pomoca teigo samego uklaidu, co dotychczas bylo nieosiagalne przy ,pomocy znanych rozwiazan, przy czyim regulacji iptiedlkosci obrotowej silników pra¬ du przemiennego dokonuje sie ;pqprzez zmiane cze¬ stotliwosci. Z tego- faktu wynikaja -takie korzysci jak typizacja i unifikacja w ipirocliilkcji ujednoli¬ conych zespolów i ipodzesipolów umozliwiajaca konjstruowanie na przyklad z (trzech przeksztalt¬ ników imjpuflisowyich jednego trójfazowego falow¬ nika lub trójfazowego przeksztaltnika imipulsowe- go lulb oldwirotnie z równoczelsnym zachowaniem »przez te odklady pelnej zdolnosci do stanów pracy odpowiadajacym czterem cwiartkom osi wspólrzed¬ nych moment obrotowy — predkosc. iZniaczne oszczednosci zuzycia energii czynnej swiadczace o duziej sprawnosci urzadzenia, jaik orówniiez jjstótlne (zmniejszenie zuzycia energii bier- jnej prowadzi- do wydatnego ograniczenia wartosci pojemnosci kondensatorów, zarówno komutacyj¬ nych jak i wygladzajacych w sieciowym filtrze wejsciowym.¦Uklad (przeksztaltnika moizna zasilac bezposred¬ nio ze ziróidia napieciem nieregulowanyim ,praid|u stalego luib zasilac (posrednio pojpirzez prostownik jrrieslterowany — diodowy ze zródla pradu prze- imieonetgo.Przedmiot wyinalazfeu wyjasnia rylsiunek przed¬ stawiajacy w ptrzylkladowym wykonaniu schemat JbloJkowy jedniostkowego podzespolu sterowania jed¬ na z faz wiejlofazoiwego (pirzetoztaltniJka. Podzesjpól sklada sie z bloków sterujacych glównych Sml, Sm2 polaczonych z blokami tyrylstorów glównych Tml, Tm2 i bloków sterujacydh komutacyjnych mutacyjnych Tm3, Tm4. Blok przelaczajacy Ppi ma wyjscie Wyl (polacizone, z wejisciem We3 bloku sterujacego glównego Sml i wejsciami We3 blo¬ ków sterujacych komutacyjnych Sm3, Sm4. Wyjs¬ cie Wy2 bloku $xrzelacizajacego Pm polaczone jest z wejsciem We4 bloku sterujacego glównego Sm2 d wejsciaimi We4 bloków sterujacych lcomutacyj- nych Sm3, Sm4. Wyjscie Wy3 blotou przelaczajace- |$o Pm polaczone jest z wejsciem We5 bloiku ste- trutjaceigo Równego Sm2 i wejsciem We5 blotou ste¬ pujacego komutacyjnego Sm3. Wyjscie Wy4 blcku przelaczajacego Pm polaczone jest z wejsciem We6 blokiu sterujacego, glównego Sml i wejsciem We6 blcku steriuijacego komutacyjnego Sm4. Wejs¬ cie We3 bloku przelaczajacego Pm polaczone jest g z wyjsciem Wy przelacznika zasilania P i wejs¬ ciem We7 bloku sterujacego glównego Sm2 i wejs¬ ciami We7 bloków sterujacych komutacyjnych Sm3, Sm4.Dzialanie uklaidu jest nastepujace. Dwa ciagi po- 10 jedynezyeh impulsów o regiulojwanej czestotliwos¬ ci przesunietych wzgledem siieibie o kat fazowy, ciag wiazek impulsów o regulowanej szerokosci i czestotliwosci, sygnal synchroniczny o ksztalcie fali. prostokatnej, ciag pojedynczych irnipulsów o 15 regulowanej fazie i czestotliwosci oraz sygnal syn¬ chroniczny o regulowanej czestotliwosci opózniony iw stosunku do sygnalu synchronicznego o ksztal¬ cie fali prostokatnej wytwarzane sa w znany spo¬ sób w uirzaidzeniiu nie uwidocznionym na rys,unku. 20 Sygnaly sterujace glówne wytwarzane sa na wyjs¬ ciach Wy bloków sterujacych glównych Sml, Sm2, a sygnaly sterujace komutacyjne wytwarzane sa na wyjsdiiaich Wy blcków sterujacych komutacyj¬ nych Sm3, Sm4. Ciag wiazek imjpiuUlsów o regulo- 25 wanej szerokosci i czestotliwosci podaje sie na wejscia Wel bloków sterujacych glównych Sml, Sm2, a na ich wejscia We2 wprowadza, sie ciag pojedynczych impulsów o regiuiowanejj fazie i cze¬ stotliwosci. Ciag pojedynczyoh impulsów o regu- ZQ lowanej czestotliwosci stacjonarnie umiejlscoiwlio- nych Wzgledem zbocza opadajacego sygmalu pily wprowadza sie na wejscia Wel bloków sterujacych komutacyjnych Sm3, Sm4, natomiast ciag poje¬ dynczych imjpuilsów o regulowanej czestotliwosci 3g stacjonarnie (umiejscowionych wzgledem, zbocza naraistajacego sygnalu pily wprowadza sie na wejs¬ cia We2 bloków sterujacych koimjutacyjnych Sm3, Sm4.Sygnal synchroniczny o ksztalcie fali piroistokat- 4t nej wiprotwajdza. sie na wejscie Wel blotou przela¬ czajacego Pm, a sygnal synohronicizny oipózniiony w stosunku do synalu synchronicznego o .ksztal¬ cie fali prostokatnej wprowadza sie na wejscie We2 bloku przelaczajacego Pm. Powstaly na wyjs- 45 ciu Wyl bloku przelaczajacego Pm sygnal syn¬ chroniczny o ksztalcie fali prostokatnej zaisdla wejscie We3 bloków sterujacych komutacyjriych Sm3, sm4 i wejscie. We3 bloku sterujacego glów¬ nego Sml. Powistaly na wyjsciiu Wy2 bloku prze- 50 laczajacego Pm syginal o ksztalcie fali prostokat¬ nej zasila wejscie We4 bjloku s nego Sm2 oraz wejisicda^ We4 bloków sterujacych komutacyjnych Sm3, Sm4. Powistaly na wyjsciu Wy3 bloku przelaczajjacego Pm sygnal synclhro- M nioziny o regulowanej ,ozetotaiLwosci oipózniony w stoisliinku do sygrialu synchronicznego o ksztalcie fali prostokatnej zasila wejscie We5 bloku steru¬ jacego glównego Sm2 i wejscie We5 bloku steru¬ jacego- kornutacyljnego Sm3. Sygnal synchroniczny M o regulowainej czejstotlilwosci Ojpózniony (w stosun¬ ku do sygnalu o ksztalcie fali prostokatnej pow¬ staly na wyjisciu Wy4 bloku przelaczajacego Pm zasila wejscie We6 Moku sterujacego glównego Sml i wejsioie We6 iblotou sterujacego komiutacyj- €5 nego Sm4. Wyjscie Wy przelacznika zasilania P5 121 371 6 piolaczane jest z wejsciem We3 bloku przelaczaja- «cego Pm oraz wejsciami We7 bloków sterujacych komutacyjnych Sm3, Sm4 i rwejisciem We7 bloku sterujacego glównego Sm2. Identycznie postepuje sie z pozostalymi fazami przeksztaltnika wielofa¬ zowego przy pomocy ukladu skladajacego sie z pojedynczych wyzej opisanych podzespolów pola- dzonych ze isoiba w ilosci równej liczbie faz.W przy|paldku sterowania przeksztaltnikiem do regulacji czestotliwosci preidkosci obrotowej silni¬ ka pradu przemieninego, przelacznik zasilania P przestawial sie w (polozenie przenoszace zerowy po¬ tencjal z jego wejscia We2 na wyjscie Wy. Jed¬ noczesnie ladzy sie wyjlsciia katodowe K blokóiw tyrystorowych glównyoh Tml grupy anodowej z wejsciami anodowymi A bloków tyrystorów glów¬ nych Tm2 grupy katodowej. iPrzy regulacji predkosci obrotowej silnika pradu stalego przelacznik zasilania P przestawia sie w polozenie przenoszace potencjal dodatni z jego wejscia Wel na wyjscie Wy. Wyjscia katodowe K bloków tyrystorów glównycih Tml grupy anoido- wej ladzy sie tworzac biegun o polaryzacji dodat- nie,j. Wyjscia, anoidowe A bloków tyrystorów glów¬ nych Tm2 gruipy katodowej laczy sie tworzac bie¬ gun o polaryzacji ujemnej.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób sterowania przeksztaltnikiem wielofa¬ zowym polegajacy na tyim, ze wyltwarza sie dwa ciagi pojedynczylch imipullisów o regulowanej cze¬ stotliwosci, przesunietych wzgledem siebie o kat fazowy, które w|prowaidza sie do sygnalu steruja¬ cego konsultacyjnego oraz ciag wiazek impulsów o regulowanej szerokosci i czestotliwosci, które wpro- waidza sie do sylgnalu stertujacego glównego i z nich wytlwarza sie sygnal synchroniczny o ksztal¬ cie fali prostokatnej, którym modeluje sie ciagi impulsów, znamienny tym, ze wytwarza sie do¬ datkowy ciag pojedynczych imjpuflisów o regulowa¬ nej czestotliwosci i korzylstnie regulowanej fazie, który przelacza sie sygnalem synchronicznie opóz¬ nionym w stosunku do sygnalu synchronicznego o ksztalcie fali prostokatnej a nastejpnie ciag ten Wprowadza sie przemiennie do sygnalów steruja¬ cych glównycih, natomiast do sygnalu sterujacego komutacyjnego wprowadza sie ciag pojedynczych imjpulisów o regulowanej czestotliwosci, stacjonar¬ nie umiejscowionych wzgUedem zbocza narastaja¬ cego sygnalu pily i ciag tein przelacza sie równiez sygnalem synchronicznym o ksztalcie fali prosto¬ katnej i sygnalem synchronicznym opóznionym. 2. Uklad sterowania przekszitalitnikiem wielofa¬ zowym zawierajacy bldki stenujace glówne pola¬ czone z iblokami tyrystorów glównych oraz bloki sterujace komutacyjne polaczone z blokami tyry¬ storów komutacyjnych, znamienny tym, ze sklada sie z polaczonylch ze soba identycznych,, jednostko- wyjch podzespolów w ilosci równej liczlbie faz i kazdy z tyich podzesjpolów zawiera blok przelacza¬ jacy (Pm), którego wyjscia polaczone sa z wejs¬ ciami bloków stertujacych glównych (Sml, Sm2) i bloków sterujacych komutacyjnych (Sm3, Sm4), przy czym wejscie bloku przelaczazjacego (Pm) po¬ laczone jest z wyjsciem pnzelacznika zasilania (P), które polaczone jest równiez z wejsciem jednego z bloków stepujacych glównych (Sml, Sm2) i wejs¬ ciami bloków sterujacych komutacyjnych (Sm3, Sm4). 10 15 20 25 30121 371 — 1 1 * pm \ N3 Uy3 3 « f I i —Li f-\ — —' 1 4 He kry S £ 7 1 * 5/773 4 Ue A/y 5 £ 7 ! 7/7)1 7/7)3 | 1 l sm2 4 Ne k/y 5 6 7 1 23 SfT)4 s i 7 7/7)2 777)4 PZGraf. Koszalin A-1657 90 A-4 Cena 100 zl PL