Przedmiotem wynalazku jest przetwornica napiecia o izolowanym wyjsciu, majaca szczególne zastosowanie w urzadzeniach dozorujacych, dyspozytorskich i lacznosci lokalnej.Praca urzadzen dozorujacych i dyspozytorskich musi byc stala bez przerw, nawet w wypadku zaniku napiecia w sieci energetycznej. Dlatego jako podstawowe zródlo zasilania stosuje sie baterie akumulatorówpracujaco buforowo z zasilaczem sieciowym. Ze wzgledu na galwaniczne rozdziele¬ nie baterii akumulatorów od obwodów elektrycznych stosuje sie przetwornice napiecia. Znana przetwornica napiecia o galwanicznie rozdzielonym wyjsciu zbudowana jest z modulatora szero¬ kosci impulsu, stopnia sterujacego, stopnia mocy i prostownika. Jest to przetwornica niestabilizo- wana bez zabezpieczen.Zgodnie z wynalazkiem przetwornica zawiera dodatkowo dwa transoptory i dwa wzmacnia¬ cze róznicowe. Wyjscia odwracajace wzmacniaczy polaczone sa poprzez dzielnik rezystancyjny z zródlem odniesienia. Wejscia nieodwracajace polaczone sa poprzez oddzielne dzielniki rezystan- cyjne z wyjsciem przetwornicy. Wejscie nieodwracajace drugiego wzmacniacza róznicowego pola¬ czone jest takze z kolektorem tranzystora wlaczonego równolegle do rezystora umieszczonego po stronie wtórnej przetwornicy.Wejscie odwracajace pierwszego wzmacniacza róznicowego poprzez kondensator i rezystor oraz jego wyjscie poprzez tranzystor polaczone sa z czescia nadawcza pierwszego transoptora.Czesc odbiorcza tego transoptora polaczona jest poprzez tranzystor z wejsciem modulatora sterujacym szerokoscia impulsu oraz z dzielnikiem rezystancyjnym. Wyjscie drugiego wzmacnia¬ cza róznicowego polaczonejest poprzez tranzystor z czescia nadawcza drugiego transoptora. Czesc odbiorcza tego transoptora polaczona jest z wejsciem zabezpieczajacym modulatora oraz z kolek¬ torem tranzystora wlaczonego równolegle do rezystora umieszczonego w obwodzie zasilania stopnia mocy po stronie pierwotnej przetwornicy. Takie rozwiazanie daje przetwornice, która zapewnia w prosty sposób stabilizacje napiecia wyjsciowego przy zmianach w szerokim zakresie napiecia wejsciowego. Nadto przetwornica posiada zabezpieczenia przed przetezeniem, przepie¬ ciem i zwarciem.2 120973 Wynalazek w przykladowym wykonaniu pokazano na rysunku, który przedstawia schemat blokowo-ideowy przetwornicy.Jak pokazano na rysunku w sklad przetwornicy wchodza modulator szerokosci impulsu 1, stopien sterujacy 2, stopien mocy 3, prostownik 4 oraz dwa wzmacniacze róznicowe I i II i dwa transoptory TOi i TO2. Wejscia odwracajace a wzmacniaczy I i II polaczone sa poprzez dzielnik rezystancyjny Ri R2 z zródlem odniesienia Z. Wejscia nieodwracajace b wzmacniaczy, pierwszego I przez dzielnik rezystancyjny R3 R4, a drugiego II przez dzielnik rezystancyjny R5 Ró polaczone sa z wyjsciem przetwornicy. Wejscie odwracajace a pierwszego I wzmacniacza róznicowego polaczone jest równiez porzez kondensator c i rezystor R7 z czescia nadawcza pierwszego TOi transoptora.Wejscie nieodwracajace b drugiego II wzmacniacza róznicowego polaczone jest takze z umieszczo¬ nym po do rezystora Rg. Wyjscie pierwszego I wzmacniacza róznicowego polaczone jest poprzez tranzystor Ti 3 czescia nadawcza pierwszego TOi transoptora, którego czesc odbiorcza, poprzez rezystor Rj4 i tranzystor T3 polaczona jest z wejsciem a modulatora 1 sterujacym szerokoscia impulsu oraz z dzielnikiem rezystancyjnym R12R13. Wyjscie drugiego II wzmacniacza róznicowego polaczone jest poprzez tranzystor T2 z czescia nadawcza drugiego II transoptora, którego czesc odbiorcza polaczona jest z wejsciem zabezpieczajacym b modulatora 1, oraz z kolektorem tranzystora T5 wlaczonym równolegle do rezystora R9 umieszczonego w obwodzie zasilania stopnia mocy po stronie pierwotnej przetwornicy.Stabilizacja napiecia przebiega nastepujaco. Na wejscie odwracajace a wzmacniacza róznico¬ wego I poprzez dzielnik rezystancyjny Ri R2 dostarczane jest napiecie z zródla odniesienia z.Natomiast na wejscie nieodwracajace b tego wzmacniacza dostarczona czesc napiecia wyjsciowego przetwornicy poprzez dzielnik rezystancyjny Ra R4. Wzmacniacz róznicowy I porównuje napiecia wejsciowe i wzmacnia napiecie bledu. Napiecie to steruje tranzystorem Ti w obwodzie, którego znajduje sie czesc nadawcza transoptora TOi. Czesc odbiorcza tego transoptora steruje poprzez dzielnik rezystancyjny Ru R15 tranzystorem T3, który zmienia odpowiednio dzielnik rezystancyjny R12 R13.Dzielnik rezystancyjny R12 Ru dla rozpoczecia pracy przetwornicy, jest wstepnie ustawiony dostarczajac na wejscie a modulatora 1 okreslone napiecie i ustalajac wstepna szerokosc impulsu na wyjsciu c tego modulatora. Odpowiednia stabilizacje napiecia wyjsciowego uzyskuje sie poprzez zwieranie czesci tego dzielnika, a tym samym zmiane szerokosci impulsów otrzymywanych z modulatora 1. Dla prawidlowej pracy obwodu sprzegajacego wyjscie przetwornicy z ukladem modulatora zastosowane jest ujemne sprzezenie zwrotne rezystora R7 i kondensatora c w wzmac¬ niaczu róznicowym I z rezystora Rio znajdujacego sie w obwodzie transoptora TOi na wejscie odwracajace a tego wzmacniacza.Zabezpieczenie przepieciowe i przetezeniowe realizowane jest po stronie wtórnej przetwor¬ nicy. Napiecie z zródla odniesienia z dostarczane jest poprzez dzielnik rezystancyjny Ri R2 na wejscie odwracajace a wzmacniacza róznicowego II. Na wejscie nieodwracajace b tego wzmacnia¬ cza dostarczanejest napiecie z dzielnika rezystancyjnego R5 Rs umieszczonego na wyjsciu przetwor¬ nicy, oraz z czujnika przetezeniowego — role te spelnia tranzystor T4—wlaczonego równolegle do rezystora ograniczajacego Rg. Potencjometr Pi sluzy do dokladnego ustawienia wartosci pradu ograniczajacego. Wartosc napiecia przy którym ma zadzialac zabezpieczenie przepieciowe ustala rezystor R* W przypadku pojawienia sie przepiecia lub przetezenia, na wejscie nieodwracajace b wzmacniacza róznicowego II dostarczane jest napiecie. Wyjscie tego wzmacniacza wysterowuje tranzystor T2 w obwodzie którego znajduje sie czesc nadawcza transoptora TO2. Czesc odbiorcza tego transoptora przewodzac dostarcza poprzez rezystor Ru napiecie na wejscie zabezpieczajace b modulatora 1 i po kilkakrotnym próbkowaniu powoduje jego wylaczenie.Zabezpieczenie przed zwarciem realizowane jest po stronie pierwotnej przetwornicy. Zwarcie wyjscia powoduje chwilowy przeplyw duzego pradu poprzez opornik próbkujacy R9 oraz uzwoje¬ nie transformatora wzmacniacza w stopniu mocy 3. Spadek napiecia na rezystorze próbkujacym R9 powoduje wysterowanie tranzystora T5—spelnia on role czujnika zwarciowego — i dostarczenie napiecia na wejscie zabezpieczajace b modulatora 1 i po kilkakrotnym próbkowaniu jego wylaczenie.120973 3 Zastrzezenie patentowe Przetwornica napiecia o izolowanym wyjsciu, zlozona z modulatora, stopnia sterujacego, stopnia mocy i prostownika, znamienna tym, ze ma na wyjsciu dwa transoptory (TOi i TO2) i dwa wzmacniacze róznicowe (I i II), których wejscia odwracajace (a) polaczone sa poprzez dzielnik rezystancyjny (Ri R2) z zródlem odniesienia (Z), a wejscia nieodwracajace (b)polaczone sa poprzez oddzielne dzielniki rezystancyjne (R3 R4) i (Rs Ró) z wyjsciem przetwornicy, przy czym wejscie pieodwracajace (b) drugiego (II) wzmacniacza róznicowego polaczone jest takze z kolektorem tranzystora (T4) wlaczonego równolegle do rezystora (R6) umieszczonego po stronie wtórnej przetwornicy, zas wejscie odwracajaca (a) pierwszego (I) wzmacniacza róznicowego poprzez kondensator (C) i rezystor (R7) oraz jego wyjscie poprzez tranzystor (Ti) polaczone sa z czescia nadawcza pierwszego (TOi) transoptora, którego czesc odbiorcza poprzez tranzystor (T3) pola¬ czona jest z wejsciem (a) modulatora (1) sterujacym szerokoscia impulsu i z dzielnikiem rezystan- cyjnym (R12R13) natomiast wyjscie drugiego(ll)wzmacniacza róznicowego polaczone jest poprzez tranzystor(T2)z czescia nadawcza drugiego (TO2) transoptora, którego czesc odbiorcza polaczona jest z wejsciem zabezpieczajacym (b) modulatora (1) oraz zkolektorem tranzystora (T5) wlaczonego równolegle do rezystora (R9) umieszczonego w obwodzie zasilania stopnia mocy po stronie pierwotnej przetwornicy. PL