Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny regulator napiecia alternatora lub pradnicy, zwla¬ szcza do pojazdów samochodowych.Znane dotychczas regulatory napiecia stosowane w samochodowych instalacjach elektry¬ cznych sa najczesciej elektromechnicznymi regulatorami stykowymi pracujacymi na zasadzie regulatora wibracyjnego, polaczonego z samoczynnym elektromechanicznym wylacznikiem pradu zwrotnego. W regulatorach tego typu wystepuje iskrzenie na stykach regulatora wibracyjnego, napiecie regulowane zmienia sie w szerokim zakresie (±0,8 V) wzgledem napiecia akumulatora.Styki regulatorów tego rodzaju maja ograniczona czestosci wibracji i szybko sie zuzywaja na skutek iskrzenia i zapylenia, co powoduje koniecznosc okresowej regulacji wartosci napiecia. Ponadto regulatory elektromechaniczne sa zródlem zaklócen radioelektrycznych.Znane sa tez tranzystorowe regulatory napiecia zrealizowane na tranzystorach germanowych lub krzemowych, zawierajace uklad porównania napiecia zrealizowany na diodzie Zenera i tranzy¬ storze, oraz uklad tranzystora wykonawczego wlaczonego emiterem do uzwojenia wzbudzenia pradnicy.Znany jest tez regulator napiecia zlozony z diody Zenera i monolitycznego ukladu scalonego oraz tranzystora wykonawczego jako elementu mocy. Regulator taki zawiera dzielnik napiecia zrealizowany na dwóch rezystorach oraz diodzie Zenera. Przy wzroscie napiecia powyzej wartosci znamionowej dioda Zenera zaczyna przewodzic i powoduje wysterowanie ukladu scalonego, a na wyjsciu ukladu scalonego pojawia sie sygnal wylaczajacy tranzystor.Elektroniczny regulator napiecia alternatora lub pradnicy wedlug wynalazku wspólpracuje w obwodzie z akumulatorem. Zawiera monolityczny uklad scalony z rezystorami dolaczonymi do wyprowadzen i polaczonymi z biegunami zblokowanego kondensatorem akumulatora oraz tran¬ zystor sterujacy uzwojeniem wzbudzenia alternatora lub pradnicy.Istota wynalazku polega na tym, ze wejscie na uklad scalony stanowi dzielnik oporowy napiecia pobieranego z biegunów akumulatora a wyjscie ukladu scalonego zbudowane jest z polaczonych szeregowo z biegunem dodatnim akumulatora dwoma rezystorami. Tyrystor wla¬ czony jest baza pomiedzy rezytorami, kolektorem do uzwojenia wzbudzania bocznikowanego dioda z biegunem ujemnym akumulatora a emiterem polaczony jest z biegunem dodatnim akumulatora.2 120928 Elektroniczny regulator napiecia wedlug wynalazku pozwala na utrzymanie malego zakresu zmian napiecia regulowanego w granicach ±0,1 V wzgledem napiecia akumulatora, jest niewraz¬ liwy na wstrzasy i zapylenie, nie wytwarza zaklócen radiowych. Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest równiez brak iskrzenia na stykach i mozliwosc latwego ustawiania napiecia regulowanego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zalaczonym rysunku, na którym przedstawiono schemat ideowy regulatora. Do wyprowadzen 14,1 i 5 liniowego ukladu scalonego typu UL-1111 dolaczone sa rezystory R3, R7 i R9 polaczone z biegunem dodatnim akumulatora A. Pomiedzy wyprowadzeniami 14 i 2 oraz 1 i 4 wlaczone sa rezystory R5 i R8. Do wyprowadzen 3 i 4 ukladu scalonego US dolaczone sa rezystory R4 i R6 polaczone z biegunem ujemnym akumulatora A.Uklad scalony US przez dolaczenie rezystorów stanowi dyskryminator napiecia, którego wejscie zrealizowane jest na dzielniku oporowym zlozonym z rezystorów Rl i R2, zas wyjscie zbudowane jest na polaczonych szeregowo rezystorach RIO i RU, pomiedzy którymi wlaczona jest baza tranzystora wykonawczego T. Do kolektora tranzystora T dolaczone jest uzwojenie wzbudzenia alternatora L równolegle z dioda D polaczone z biegunem ujemnym akumulatora A. Akumulator A jest zblokowany kondensatorem C. Emiter tranzystora T polaczony jest z dodatnim biegunem akumulatora A.W przypadku jezeli napiecie na wejsciu dyskryminatora wzrosnie ponad wartosc okreslona przez dzielnik rezystorowy Rl i R2, przez rezystor RIO i RU przestaje plynac prad i tranzystor wykonawczy T zostaje odciety, a energia zmagazynowana w uzwojeniu wzbudzenia L alternatora rozladowuje sie poprzez diode D. Po obnizeniu sie napiecia ponizej wartosci okreslonej przez dzielnik napiecia Rl i R2 przez rezystry RIO i RU zaczyna plynac prad i tranzystor wykonawczy T zostaje wysterowany az do nasycenia i przez uzwojenie wzbudzenia L plynie prad o wartosci okreslonej przez rezystancje omowa uzwojenia wzbudzenia L zmniejszona o wartosc napiecia nasycenia tranzystora T. Po ponownym wzroscie napiecia proces powtarza sie.Zastrzezenia patentowe 1. Elektroniczny regulator napiecia alternatora lub pradnicy, wspólpracujacy w obwodzie z akumulatorem, zwlaszcza pojazdu samochodowego, zawierajacy monolityczny uklad scalony z rezystorami dolaczonymi do wyprowadzen i polaczonymi z biegunami zblokowanego kondensato¬ rem akumulatora oraz tranzystor sterujacy uzwojeniem wzbudzenia alternatora lub pradnicy, znamienny tym, ze wejscie na uklad scalony (US) stanowi dzielnik oporowy (Rl, R2) polaczony z biegunami akumulatora (A), a wyjscie zbudowane jest z polaczonych szeregowo z biegunem dodatnim akumulatora (A) dwu rezystorów(RIO, RU) przy czym tranzystor (T) wlaczony jest baza pomiedzy rezystorami (RIO, RU), kolektorem do uzwojenia wzbudzenia (L) bocznikowego dioda (D) z biegunem ujemnym akumulatora (A) a emiterem polaczony jest z biegunem dodatnim akumulatora (A). 2. Regulator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako uklad scalony (US) zastosowany jest uklad typu UL-1111 z wlaczonymi pomiedzy wyprowadzeniami rezystorami (R5,R8).120928 PL