Wynalazek dotyczy maszyny do me¬ chanicznego otrzymywania rdzenia wlók¬ nistego z lodyg ramji lub tej podobnych, zawierajacych wlókna, roslin. W znanych maszynach tego rodzaju lodygi rozpruwa sie a nastepnie z, rozplaszczonych rozpru¬ tych polówek lodyg odilamuje sie stopnio¬ wo i usuwa przylegajace do rdzenia cza¬ steczki drzewiaste zapomoca skrobaczek.Maiszyny te posiadaja jednak powazne wady, o ile chodzi w szczególnosci o la¬ twe i ciagle doprowadzanie lodyg, usuwa¬ nie czesci drzewiastych i ochrone rdzenia.Poniewaz lodygi maja rozmaite grubosci, maszyny te nie moga ich rozpruwac do¬ kladnie i rozplaszczac prawidlowo, a przy wielkiej ilosci obrotów, z jaka musza one pracowac, nadzwyczaj latwo nastepu¬ je uszkodzenie rdzenia od strony we¬ wnetrznej, gdzie sie znajduja najdelikat¬ niejsze i najcenniejisze wlókna. Wskutek niejednostajnego lamania, wlókna ulega-ja miazdzeniu i czesciowemu rozrywaniu a jednoczesnie oczyszczenie ich od czaste¬ czek drzewiastych jest niedostateclzne.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsze niedogodnosci. Osiaga sie to z jednej strony przez urzadzenie zapewniajace do¬ skonale prowadzenie lodyg do miejsca la¬ mania, z drugiej zas strony przez takie ,o- sadzenie pnzyrzadów lamiacych, ze moga one wprawdzie odlamywac i oddzielac czasteczki drzewiaste od lyka, samego jednak lyka nie naruszaja.Lodygi roslinne prowadzi sie zapomio- ca uitzadzenia posuwajacego do narzedzi obrabiajacych, z których jedne odlupuja kawalki lodygi, a drugie odsuwaja .odlu¬ pana drzewiasta czesc lodygi, przyczem narzedzia te nie dotykaja samego rdzenia, które przesuwa sie nastepnie dalej- Pmze- suwanie lodyg uskutecznia sie zapomoca jednego lub kilku walców posuwajacych i prowadniczych, które podsuwaja usta¬ wicznie lodygi da przyrzadów rozpruwa¬ jacych i rozposcierajacych. Walce i urza¬ dzenia do , obróbki maja wspólny napedy dzieki czemu cale urzadzenie nie zapycha sie.Rysunek przedstawia schematycznie przyklad wykonania maszyny.Fiig. 1 wyobraza widok boczny urza¬ dzenia, fig. 2 — odpowiedni widok zgóry, iig. 3 i 4 — dtwa polozenia b^bna lamiace¬ go i odbierajacego w skali wiekszej, fig. 5 i 6 — widoki boczny i perspektywiczny przyrzadu do rozpruwania i rozposciera¬ nia lodyg.Po opuszczeniu stolu podawczego 1, obrabiane lodygi wchodza pomiedzy pary walców 2, 3, 4, które je przesuwaja dalej w kierunku noza 5- W niniejszym przykla¬ dzie urzadzenia nóz ten moze sie przesu¬ wac w kierunku pionowym i posiada skie¬ rowane ku tylowi ostrze 5' (fig. 5). Nóz 5 nastawia sie w prowadnicy 6 zapomoca sruby zaciskowej 7, ewentualnie mimosro- du lub podidbnego przyrzadu. Moze on równiez posiadac postac tarczy i rozcina lod^ige przy ciaglym )e\ ruchu. Jedna lub djwie pary walców z zespolu 2, 3, 4 moze posiadac na obwodzie zlobki 8; walce takie sa walcami posuwajacemi, podczas gdy pozostale walce spelniaja role walców prowadniczych. Pomiedzy walcami znaj¬ duja sie prowadnice 9 lodyg, ewentualnie ruchome. Za ostatnia para walców 4 mie¬ sci sie lejek prowadhiczy 10, zaopatrzony w obciazone lub naciagniete sprezyna wieczko 11, które sluzy do doprowadzania lodyg przy stalem naciskaniu do przyrza¬ du kierujacego, zlozonego z dwu krazków 12 i 13; krazki te kieruija do .ostrza 5' no¬ za przewaznie powyginane lodygi rozmai¬ tej grubosci- Oba krazki 12 i 13 osadzone sa w dzwigniach kolankowych 15, które moga sie wahac na trzpieniach 14; wolne ramiona 16 dzwigni tych polaczone sa trzpieniem prowadiniqzym 18, slizgajacym sie w szczelinie 17. Dla uzyskania doklad¬ nego prowadzenia lodygi pomiedzy kraz¬ kami 12 i 13 mozna dzwigniom kolanko¬ wym nadac postac tulejek, .obracajacych sie na trzpieniach 14 i zaopatrzonych u dolu w ramiona 15, a u góry — w sfwo- bodne ramiona 16. Przymocowana do wy¬ stepów 19 sprezyna 20 sciaga ku sobie ka¬ towe dzwignie 15, przyciskajac w ten spo¬ sób ku sobie krazki prowadnicze 12 i 13 i zapewniajac dokladny kierunek prowa¬ dzonej lodygi. Pod przyrzadem kieruja¬ cym znajduje sie walec prowadniczy 24.Za nozem 5 znajduje sie przyrzad roz¬ poscierajacy, przedstawiany na fig. 5 i 6 w skali wiekszej; sklada sie on z przyle¬ gajacej do noza listewki 21, zaopatrzonej u dolu w powierzchnie 22, rozplaszczaja¬ ce rozcieta lodyge, która nastepnie dopro¬ wadza sie do pary walców prowadniczych 23 w ksztalcie litery v. Walce te prowadza i posuwaja jednoczesnie rozplaszczona lodyge do miejsca lamania. Zaleca sie by tor lodyg wznoisil sie od przyrzadu pru¬ jacego do miejsca lamania celem nadaniaw ostatniem tern miejscu lodydze poloze¬ nia najkorzystniejszego do obróbki narze¬ dziami lamiacemi i odbieraczem. Tuz przed miejscem lamania lodyga przechodzi po¬ miedzy dwiema prowadnicami: dolna 26 i górna 27, poczem obrabia sie ja zfriajduja- cemi sie tuiz jeden za drugim przyrzada¬ mi lamiacemi 28 i skrobaczkami 29. Skro¬ baczki 29 znajduja sie w takiej odleglosci od krawedzi lamiacej, utworzonej przez dolna czesc prowadinicy 26, iz po .odlama- niu drzewiastego kawaleczka s krótkim lamaczem 28 (fig- 3 i 4) zulpelnie mie do¬ tykaja samego rdzenia, przez co nie moga go uszkodzic (fig. 4).Powyzej dolnej prowadnicy 26, w po¬ staci np. obracajacego sie walca, znajdu¬ je sie stale przyciskana sprezyna lub cie¬ zarkiem prowadnica górna 27, wahajaca sie na trzpienku 30 lukowato wygietej plytki 31, przyciskajaca lodyge i wywolu¬ jaca zlamanie poprzeczne drzewiastej jej czesci, zapobiegajac jedtnoczesnie rozry¬ waniu drfzewa, pociagajacemu zazwyczaj za soba uszkodzenie rdzenia.W celu zjmniejiszenia nacisku na rdzen przy obróbce grubszych kawalków lodyg, któire zajmuja oczywiscie wiecej miejsca pomiedzy prowadnica a przyrzadami la¬ miacemi i usuwajacemi, prowadnica dolna 26, stanowiaca krawedz lamiaca, osadzona jest ruchomo.W odmianie opisywanej, czesc ta pod¬ trzymywana jest dzwignia 32, wahajaca sie dookola trzpienia 33. Dzwignie 32 przyciaga sprezyna 34. Odchylenia dzwi- g|ni 32 w kierunku strfzalki x ogranicza prozek 35, wobec czego irówniez i przy obróbce lodyg cienkich skrobaczki 29 nie moga dotykac rdzenia.Ponizej i przed prowadnica 26 znaj¬ duje sie plytka prowadnicza 37, odchylo¬ na wzdluz przedniej krawedzi 36 ku dolo¬ wi. Plytka 37 przesuwa sie wraz z pro¬ wadnica 26, spoczywajac np- na dzwiigmi 32. Róiyniez i powyzej plytki 37 mozna u- miescic specjalne scianki kierownicze 37', które dociskaja wdól lodygi, spietrzone po przejsciu walców 23, i prowadza je we wlasciwem polozeniu do miejsca lama¬ nia.Ponizej prowadinicy 26 i powyzej lub zamiast przesuwajacej isie wahadlowo plytki 37 mozna umiescic wirujace lub o- biegajace narzady, jak np. tasmy, biegna¬ ce po odpowiednim walcu 38, przeznaczo¬ ne do odprowadzania rozplaszczonej lor dygi i prowadzenia rldzenia. Te ostatnia czynnosc wykonywa zreszta, para walców 38 i 39, ewentualnie o wlasnym napedzie.Narzady lamiace 28 i skrobaczki 29 skladaja sie ze sztywnych listewek rozma¬ itej wysokosci, osadzonych na przyrzadzie obiegowym np. miedzy tarczami 40, ta¬ smie bez konca lub podobnych urzadze¬ niach.Wszystkie górjne walce par 2, 3, 4, 23 i walec prowadniczy 38 osadzone sa jed¬ nostronnie czopami 41 w obciazonych lub napietych sprezyna dzwigniach 43, waha¬ jacych sie na osiach 42; dzieki takiemu u- rzadzeniu walce te ustawiaja sie odpo¬ wiednio do' grubosci lodyg, przechodza¬ cych pomiedzy niemi.Walce przesuwajace i prowadnicze 2, 3, 4 i 23 napedza sie zapomoca osi 45, spoczywajacych w stalych lozyskach 44 i dzwigajacych kola lancuchowe 46; osie 45 sprzezone sa z osiami posredniemi 47 wal¬ ców przesuwajacych 2, 3, 4 zapomoga spirzegiel przegubowych 48, 49, jak n|p. przegubów kulowych, przegubów Carda- na lub podobnych- Naped par walców zasilczych i pro¬ wadniczych 2, 3, 4 oraz pary walców 23, pary walców 38, 39 do usuwania rldzenia i bebna 40, na którym osadzone sa narze¬ dzia lamiace i skrobaczki odbywa sie w mysl wynalazku zapomoca lancucha 50, biegnacego po kolach zebatych 46. Prze¬ kladnia pomiedzy parami walców 2, 3, 4 para walców 23 i bebnem 40 dobrana jest — 3 —w ten sposób zapomoca odpowiedniego u- stosimikowania srednic kól lancuchowych 46, ze pomimo ciaglego przesuwania lo¬ dyg w kierunku bebna lamiacego i odbie¬ rajacego, usuwanie czesci drzewiastych lodygi przez skrobaczki odbywa sie czy¬ sto, bez uszkodzenia rdzenia, przyczem zapobiega sie calkowicie niepozadanemu spietrzaniu sie materjalu, wyginaniu na boki lub ido góry, zboczeniu lodyg, miaz¬ dzeniu i t. d.Na stole 1 mozna umiescic lejek zasi- lajacy 51. Na walcu 39, odprowadzajacym rdzen, znajduja sie specjalne zgarniacze 52, które usuwaja wiszace na powierzchni walca kawalki drzewine. Zgarniacze te za¬ pobiegaja równiez przyczepianiu sie rdze¬ nia do walca 39. PL