Przedmiotem wynalazku jest uklad zobrazowania sytuacji na ekranie wskaznika panoramicznego zwlaszcza w systemie antykolizyjnym.Wlasciwe zobrazowanie sytuacji na ekranie wskaznika ma duzy wplyw na bezpieczne prowadzenie statku zwlaszcza w sytuacji duzej intensywnosci ruchu statków. Wprowadzenie cyfrowych komputerów do wspólpracy z morskimi radarami nawigacyjnymi umozlfcyilo przedstawienie na ekranie wskaznika panorami¬ cznego dodatkowych informacji, które ulatwiaja ocene sytuacji przez nawigatora prowadzacego statek ora/ umozliwiaja szybkie podjecie akcji zapobiegajacej nadmiernemu zblizeniu. Urzadzenia takie nazywane sa systemami antykolizyjnymi.Znanym ukladem zobrazowania przedstawiajacym najbardziej przystepnie sytuacje wsród znanych systemów antykolizyjnych jest uklad zastosowany w urzadzeniu CAS firmy Sperry (USA) i przedstawiony w opisie patentowym nr 3725918. Uklad ten ma radar nawigacyjny polaczony z ukladem obróbki sygnalu radiolokacyjnego. Wyjscie ukladu obróbki polaczone jest z cyfrowym komputerem, który steruje generator obrazu. Generator wyswietla obraz na ekranie wskaznika. Dzialanie ukladu polega na przedstawieniu na ekranie wskaznika obszarów ograniczonych elipsami w stosunku do kazdego obserwowanego obiektu.' Obszar ograniczony elipsa aproksymuje rzeczywisty obszar nadmiarnego zblizenia, który jest definiowany jako zbiór punktów spelniajacych warunek, ze odleglosc miedzy pozycja statku wlasnego znajdujacego sie w danym punkcie, a pozycja obiektu obserwowanego jest mniejsza od zalozonej bezpiecznej odleglosci mijania.Duza os elipsy wyznacza odcinek miedzy dwoma punktami przeciecia sie przewidywanego toru ruchu obiektu obserowanego z kursami statku wlasnego o takiej wartosci, ze nastapi miniecie w odleglosci równej zalozonej wartosci. Os mala elipsy jest równa podwójnej zalozonej odleglosci mijania. Ponadto na ekranie wskaznika wyswietlony jest odcinek laczacy obiekt obserwowany z punktem mozliwej kolizji.Jak wykazala przeprowadzona analiza sytuacji kolizyjnych, zalozenia takiego nie mozna przyjmowac dla wszystkich sytuacji wystepujacych w warunkach plywania. Istnieja bowiem wypadki, ze mimo iz statek wlasny znajduje sie poza obszarem ograniczonym elipsa, rzeczywiscie znajduje sie w odleglosci niebezpie¬ cznej, to jest mniejszej od zalozonej. Powoduje to wprowadzanie w blad nawigatora który moze podjac zla decyzje prowadzaca do sytuacji niebezpiecznej.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze ma morski radar nawigacyjny polaczony z ukladem obróbki sygnalu radiolokacyjnego, na wyjsciu którego otrzymywane sa sygnaly reprezentujace pozycje obserwowanego obiektu. Na podstawie tych sygnalów oraz sygnalów zewnetrznych reprezentujacych zalo¬ zona odleglosc mijania, kurs i predkosc statku wlasnego, programowany komputer oblicza wspólrzedne120248 obszaru nadmiernego zblizenia. Wspólrzedne te steruja generatorem obszarów nadmiernego zblizenia wspólpracujacym ze wskaznikiem panoramicznym. Obszar nadmiernego zblizenia ograniczony jest elipsa o duzej osi równej odcinkowi wyznaczonemu przez punkty stycznosci rzeczywistego obszaru nadmiernego zblizenia z kursami statku wlasnego, oraz malej osi równej podwójnej wartosci zalozonej odleglosci mijania, hlipsa ta wyswietlana przez generator na ekranie wskaznika panoramicznego zapewnia bezpieczne miniecie z obserowanym obiektem, pod warunkiem, ze pozycja statku wlasnego nie znajdzie sie wewnatrz tej elipsy.Zaleta ukladu jest to, ze na podstawie wyswietlanych elips na ekranie wskaznika, nawigator moze okreslic stopien zagrozenia kolizyjnego ze strony innych obiektów, oraz dokonac wyboru manewru antykoli- zyjnego zmiana kursu w stosunku do wszystkich obserwowanych obiektów.Przedmiot wynalazku jest zobrazowany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat blokowy ukladu, fig. 2 — obraz sytuacji na ekranie wskaznika panoramicznego.Jak przedstawiono na rysunku, do znanego radaru nawigacyjnego 1 z ukladem 2 obróbki sygnalu radiolokacyjnego podlaczony jest programowy komputer 3. Do komputera podlaczone sa ponadto sygnaly zewnetrzne reprezentujace zalozona bezpteczna odleglosc mijania 4, kurs 5 i predkosc 6 statku wlasnego.Komputer 3 steruje generatorem 7 obszarów nadmiernego zblizenia i znanym generatorem 8 wyswietlajacym na ekranie wskaznika panoramicznego 9 odcinek 10 reprezentujacy przewidywana droge obserowanego obiektu 11 do punktu mozliwej kolizji 12 ze statkiem wlasnym 13. Ponadto komputer 3steruje generatorem 7 obszarów nadmiernego zblizenia. Generator ten wyswietla na ekranie wskaznika 9 obszary nadmiernego zblizenia ograniczone elipsa 14. Elipsa aproksymuje rzeczywisty obszar nadmiernego zblizenia 15.Zastrzezenie patentowe Uklad zobrazowania sytuacji na ekranie wskaznika panoramicznego zwlaszcza w systemie antykolizyj- nym skladajacy sie z radaru nawigacyjnego polaczonego z ukladem obróbki sygnalu radiolokacyjnego, z którego wyjsciowe sygnaly wraz z sygnalami zewnetrznymi reprezentujacymi zalozona odleglosc mijania, kurs, oraz predkosc statku wlasnego sa doprowadzone do programowego komputera, który oblicza wspól¬ rzedne mozliwego zblizenia sterujace generatorem obrazu wyswietlajacym na ekranie wskaznika panorami¬ cznego odcinek miedzy pozycja obserowanego obiektu i punktem mozliwego zderzenia, znamienny tym, ze programowany komputer (3) polaczony jest z generatorem (7) obszarów nadmiernego zblizenia wspólpracu¬ jacym ze wskaznikiem panoramicznym (9) przy czym programowany komputer oblicza wspólrzedne obszaru nadmiernego zblizenia ograniczonego elipsa (14) o duzej osi równej odcinkowi wyznaczonemu przez dwa punkty stycznosci (16) i (17) rzeczywistego obszaru nadmiernego zblizenia (15) z kursami statku wlasnego oraz malej osi równej podwójnej wartosci zalozonej odleglosci mijania (4), która to elipsa wyswietlana przez generator (7) na ekranie wskaznika (9), zapewnia bezpieczne miniecie sie z obserwowanym obiektem, pod warunkiem, ze pozycja statku wlasnego nie znajdzie sie wewnatrz tej elipsy.120 248 7 1 6 »¦ P li 1 0 Oi Flg.l Rg.2 PL