Opis patentowy opublikowano: 30.07.1983 Twórcawynalazku: Rudolf Rak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Urzadzen Gazowniczych „Gazomet", Rawicz (Polska) Krata do wybijania odlewów Wynalazek dotyczy kraty przeznaczonej do wybijania i usuwania masy ze skrzyn formierskich w odlewniach zeliwa i staliwa.Znane i powszechnie stosowane kraty inercyjne do wybijania odlewów skladaja sie z ramy kraty, jako konstrukcji spawanej, osadzonej na fundamencie oraz rusztu i mechanizmu do wymuszania drgan, zwiaza¬ nego z rusztem kraty. Wybijanie i usuwanie masy formierskiej odbywa sie na skutek zderzenia rusztu kraty ze skrzynia formierska. Zderzenie to zachodzi dzieki ruchowi drgajacemu rusztu, wywolanego obrotami niewywazonej statycznie masy mechanizmu wymuszajacego. Ruch obrotowy walu tego mechanizmu wywo¬ lany jest silnikiem elektrycznym poprzez wiclokablakowe sprzeglo elastyczne. Drgania rusztu mozliwe sa dzieki jego podparciu na elementach sprezystych.Znane z polskiego opisu patentowego nr 49108 kraty do wybijania odlewów maja te niedogodnosc, iz w chwili nakladania na ruszt skrzyn formierskich, krata musi byc wlaczona tzn. jest w ruchu drgajacym co utrudnia zdejmowanie haków suwnicy z wybijanych ze skrzyn odlewów pracownikom obslugujacym krate, gdyz narazeni sa na drgania wibracyjne, ponadto zetkniecie sie skrzyni z rusztem kraty powoduje natychmia¬ stowe rozprzestrzenianie sie pylów goracej masy formierskiej, która dziala bezposrednio na obsluge kraty.Zgodnie z rozwiazaniem postawionego zagadnienia technicznego, nakladanie skrzyn formierskich oraz zdejmowanie haków suwnicy z tych skrzyn jak równiez wyeliminowanie narazania pracowników wykonuja¬ cych te operacje na drgania wibracyjne i na bezposrednie dzialanie pylów goracej masy formierskiej jest mozliwe dzieki usytuowaniu nad rusztem kraty do wybijania odlewów w odleglosci wiekszej od poziomu drgan rusztu, plyty z niezaleznym ukladem jej opuszczania i podnoszenia. Wspomniana plyta na obrzezach zaopatrzona jest w ucha, które umozliwiaja osadzenie jej na silownikach ukladu podnoszenie i opuszczania plyty. W celu wspóldzialania rusztu kraty z plyta wyposazono je w elementy prowadzace.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia krate do wybijania odlewów w widoku z boku, a fig. 2 — widok z góry z uwidoczniona czescia rusztu kraty.Jak uwidoczniono na rysunku nad rusztem 1 kraty usytuowana jest plyta 2 azurowa, wykonana jako konstrukcja spawana z pretów plaskich. Na obrzezach krótszych, plyta 2 posiada przyspawane ucha 3, wykonane z blachy. Plyta 2 z uchami 3 opartajest na silownikach 4 pneumatycznych tlokowych, usytuowa¬ nych poza rama rusztu 1 i zwiazanych srubami z fundamentem. W celu dokladnego wspóldzialania plyty 2z rusztem 1, wpomniana plyta zaopatrzonajest w cztery tuleje 5prowadzace, usytuowana najkorzystniej blisko narozników wewnetrznych plyty, przez które przechodza sworznie 6 ustalajace polozenie plyty wzgledem rusztu. Sworznie ustalajace o srednicy zewnetrznej mniejszej od srednicy wewnetrznej tulei 5, polaczone sa POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL2 12» 017 nierozlacznie z górna czescia rusztu uniemozliwiajacjednoczesnie zsuwanie sie plyty podczas drgan wibracyj¬ nych rusztu i plyty.Silowniki 4 z urzadzeniem sterujacym polaczone sa przewodami 7 z centralna instalacja sprezonego powietrza. Plyta z niezaleznym mechanizmem podnoszenia i opuszczania ma zastosowanie przy typowych kratach do wybijania odlewów. Proces wybijania przebiega w nastepujacej kolejnosci: Skrzynie formierska przeznaczona do wybijania naklada sie na plyte za pomoca suwnicy, która podniesiona zostaje w górne jej polozenie za pomoca silowników, a nastepnie po odmocowaniu lancuchów suwnicowych i odjechaniu suwnicy, opuszcza sie oslone. Nastepnie uruchamia sie krate, po czym opuszcza sie plyte wraz ze skrzyniado wybijania na pracujacajuz krate i nastepuje proces wybijania. Pd oczyszczeniu odlewów z masy formierskiej postepuje sie w odwrotnej kolejnosci jak podano wyzej.Zastosowanie wynalazku w istotny sposób poprawia warunki pracy podczas oczyszczenia odlewów z masy formierskiej. PL