Przedmiotem wynalazku jest uchwyt samozaci¬ skajacy, zwlaszcza do przewodów elektrycznych pod napieciem, stosowany przy montazu elektro¬ energetycznych linii napowietrznych.Znane sa uchwyty samozaciskajace do przewodów elektrycznych posiadajace korpus wyposazony w sworznie, na których sa osadzone dwie równora¬ mienne dzwignie katowe. Krótsze ramiona tych dzwigni sa zaopatrzone w szczeki do zaciskania przewodu, natomiast dluzsze ramiona maja prze¬ gubowe polaczenia z lacznikiem wyposazonym w ucho do przywiazania linki naprezajacej. Po ulo¬ zeniu przewodu pomiedzy szczekami, przylozenie sily do linki naprezajacej powoduje przesuniecie ramion dzwigni oraz zakleszczenie przewodu w szczekach.Inny uchwyt samozaciskajacy, znany na przyk¬ lad z polskiego opisu patentowego nr 89489, skla¬ da sie z korpusu wyposazonego w dwie zbiezne wewnetrznie prowadnice oraz z dwóch umiesz¬ czonych w nim przesuwnie zbieznych szczek kli¬ nowych. Pomiedzy powierzchniami prowadnic kor¬ pusu a zewnetrznymi powierzchniami szczek sa umieszczone walki lub kulki, które ulatwiaja przesuwanie szczek w korpusie. Po ulozeniu prze¬ wodu pomiedzy szczekami oraz przylozeniu sily wywolujacej naprezenie przewodu, na skutek róz¬ nicy pomiedzy sila tarcia posuwistego, które wy¬ stepuje pomiedzy szczekami a przewodem, oraz 10 15 20 25 sila tarcia potoczystego, które wystepuje pomie¬ dzy szczekami a prowadnicami w korpusie, prze¬ suwaja sie szczeki w kierunku zakleszczenia prze¬ wodu.Nieodlaczna wada tych uchwytów jest duza za¬ wodnosc pracy, spowodowana glównie wyslizgiem lub wypadnieciem przewodu ze szczek, zwlaszcza w przypadku duzego zwisu przewodu i malej po¬ czatkowej sile naciagu, przylozonej do uchwytu.Ponadto uchwyty ze zbieznymi szczekami klino¬ wymi, przesuwanymi na kulkach w prowadnicach korpusu, maja maly rozstaw szczek, dostosowany najczesciej do jednego przekroju przewodu. 'Oprócz tego zakleszczenie przewodu w znanych uchwytach samozaciskajacyeh powoduje trwale odksztalcenie przewodu w miejscu przylozenia szczek, co utrud¬ nia zdejmowanie uchwytu po naciagnieciu prze¬ wodu i bardzo czesto wymaga uzycia dodatkowych narzedzi.Uchwyt samozaciskajacy wedlug wynalazku po¬ siada uklad parami równoleglych ciegiel polaczony ze szczekami do zaciskania przewodu oraz dwu- ramienna dzwignie katowa, za " posrednictwem sworzni, przy czym górna szczeka jest wyposazona w zapadke z otworem, natomiast dolna szczeka ma kolek oraz podluzne otwory, prowadzace szcze¬ ke na sworzniach, które sa nachylone pod ostrym katem do górnej szczeki, ponadto dolna szczeka jest sprzezona napieta sprezyna z ciegnem, przez co wywiera wstepny nacisk na przewód ulozony 119 9693 119 969 4 w rowkach szczek. W tych uchwycie dwuramien- na dzwignia katowa ma krótsze ramie wyposa¬ zone we wreb o kolistym zarysie — a dluzsze ramie stanowi lacznik kablakowy.Zaleta uchwytu samozaciskajacego wedlug wy¬ nalazku jest to, ze uzyskuje sie znacznie wieksze sily zakleszczajace przewód w szczekach niz w znanych dotychczas uchwytach samozaciskajacych.Dzieki sprzezeniu dolnej szczeki z ciegnem napie¬ ta sprezyna, na przewód ulozony w uchwycie jest wywierany wstepny nacisk szczek, który utrudnia wyslizg tego przewodu z uchwytu, co jest szcze¬ gólnie wazne w poczatkowej fazie naciagania przewodu, gdy uchwyt jest obciazony mala sila naciagu. Na skutek zaopatrzenia uchwytu w uk¬ lad parami równoleglych ciegiel, szczeki sa rów¬ nolegle rozsuwalne na duza szerokosc, przez co moze byc stosowany do przewodów o róznych srednicach. Ponadto wyposazenie uchwytu w dwu- ramienna dzwignie katowa oraz w zapadke z otwo¬ rem pozwala na bezpieczne zakladanie i zdej¬ mowanie uchwytu z przewodu, za pomoca draz¬ ków izolacyjnych, w przypadku gdy naciagany przewód jest pod napieciem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uchwyt w widoku z przodu, fig. 2 — uchwyt z widoku z góry, fig. 3 — uchwyt w widoku z tylu, fig. 4 — uchwyt w pionowym przekroju poprzecznym, fig. 5 — szczeke dolna w widoku z przodu, fig. 6 — ciegno w widoku z przodu, a fig. 7 — uchwyt w widoku z przodu — osadzony na przewodzie elektrycznym.Jak przedstawiono na fig. 1 i fig. 3, uchwyt posiada uklad parami równoleglych ciegiel 1, 2 polaczony ze szczekami 3, 4 oraz dwuramienna dzwignia katowa 5, przy czym górna szczeka 3 jest wyposazona w zapadke 6 z otworem 7, na¬ tomiast dolna szczeka 4 ma kolek 8 oraz podluz¬ ne otwory prowadzace 9. Ponadto dolna szczeka 4 jest sprzezona napieta sprezyna 10 z ciegnem 2, które wywiera nacisk na przewód 11 ulozony w rowkach 12 szczek 3, 4. Polaczenie górnej szczeki 3 oraz dwuramiennej dzwigni katowej 5 z uk¬ ladem parami równoleglych ciegiel 1, 2 jest prze¬ gubowe, na sworzniach 13, a polaczenie dolnej szczeki 4 jest suwliwe — na sworzniach 14. O- prócz tego dwuramienna dzwignia katowa 5 ma krótsze ramie wyposazone we wrab 15 a dluzsze ramie stanowi lacznik kablakowy 16.Przy zakladaniu uchwytu na przewodzie 11, be¬ dacym pod napieciem, rozsuwa sie szczeki 3, 4 i wiesza lacznik kablakowy 16 na haku drazka izolacyjnego, po czym hak drugiego drazka izo¬ lacyjnego wsuwa sie do otworu 7 zapadki 6 i pod¬ nosi uchwyt na tym drazku oraz osadza na prze¬ wodzie 11. Przez niewielki ruch drazka izolacyj¬ nego, równolegly do przewodu 11, pociaga sie za- 5 padke 6, co powoduje zwolnienie napietej spre¬ zyny 10, która sila sprezania zaciska szczeki 3, 4 na przewodzie 11. Usuniecie haka drazka izola¬ cyjnego z otworu 7 zapadki 6 powoduje samoczyn¬ ne przesuniecie tej zapadki 6 w dól i tym samym io zamkniecie uchwytu z boku, co chroni przewód 11 przed wypadnieciem z uchwytu. Na skutek naciagu lacznika kablakowego 16 hakiem drazka izolacyjnego, przesuwa sie dolna szczeka 4 na sworzniach 14 i na skutek nachylenia podluznych 15 otworów prowadzacych 9 pod ostrym katem do górnej szczeki 3, zaciska przewód 11 sila wielo¬ krotnie wieksza od sily naciagu.Do rozwarcia szczek 3, 4 zakleszczonych na prze¬ wodzie 11 jest konieczny ruch dwuramiennej 20 dzwigni katowej 5, który moze byc wykonany do¬ piero po zamocowaniu przewodu 11 na izolatorze.Przez ruch lacznika kablakowego 16 w dól, krót¬ sze ramie dwuramiennej dzwigni katowej 5, o- pierajac sie na kolku 8, przesuwa dolna szczeke 4 25 i zwalnia zakleszczony przewód 11 w uchwycie.Uchwyt wedlug wynalazku moze byc stosowany przy naciaganiu liny, przewodów wielodrutowych i drutów — wykonanych z róznych materialów. 30 Zastrzezenia patentowe 1. Uchwyt samozaciskajacy zwlaszcza do przewo¬ dów elektrycznych pod napieciem, zaopatrzony w 35 szczeki z rowkiem do ulozenia przewodu oraz dwuramienna dzwignie katowa, która jest po¬ laczona z lacznikiem kablakowym, znamienny tym, ze posiada uklad parami równoleglych cie¬ giel (1, 2) polaczony ze szczekami (3 i 4) oraz z 40 dwuramienna dzwignia katowa (5), za posrednic¬ twem sworzni (13, 14), przy czym górna szczeka (3) jest wyposazona w zapadke (6) z otworem (7), natomiast dolna szczeka (4) ma kolek (8) oraz podluzne otwory prowadzace (9) szczeke (4) na 45 sworzniach (14), które sa nachylone pod ostrym katem do górnej szczeki (3), ponadto dolna szcze¬ ka (4) jest sprzezona napieta sprezyna (10) z cieg¬ nem (2), przez co wywiera wstepny nacisk na przewód (11) ulozony w rowkach (12) szczek (3, 4). 50 2. Uchwyt samozaciskajacy, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dwuramienna dzwignia kato¬ wa (5) ma krótsze ramie wyposazone we wrab (15) o kolistym zarysie, a dluzsze ramie stanowi lacznik kablakowy (16).119 969 \16 14/ \8\1£ \14 \ 9 Fig.1 16 14 1 10 13 Fig. 2 12 3 4 6 7 13 16 Fig. 3119 969 m^ Fig. A Fig. 5 (0Z0) Fig.6 Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 105/83 Cena 100 zl PL