Przedmiotem wynalazku jest trójdrogowy zawór obrotowy przeznaczony zwlaszcza do rozdzialu pasz plynnych na stanowiska hodowlane.Znany jest ze zgloszenia wynalazku nr P. 199809 zawór posiadajacy wrzeciono w ksztalcie walcowej tulei, której os pokrywa sie z osia przeplywu medium. Tuleja posiada boczny otwór i w zaleznosci od swego polozenia katowego zamyka lub otwiera króciec umieszczony w bocznej scianie korpusu zaworu. Do sterowania tulei sluzy zwiazana z nia dzwignia przechodzaca przez podluzne wybranie w korpusie. Dla zapewnienia szczelnosci tuleja pasowana jest dokladnie w korpusie, a zewnetrzna jej powierzchnia pokryta jest warstwa materialu elastycznego. Rozwiazanie to nie gwarantuje nalezytej szczelnosci w przypadku wystepowania znacznych zmian temperatury przeplywajacego medium. Ponadto brak jest mozliwosci kompensacji zuzycia czesci tracych, przez co trwalosc zaworu jest ograniczona.Istota wynalazku jest zastosowanie w charakterze wrzeciona zaworu walcowej tulei, posiadajacej wzdluzne przeciecie równolegle do jej osi. Tuleja wykonana jest z materialu sprezystego, co w polaczeniu z przecieciem zapewnia jej sprezystosc. Srednica zewnetrzna tulei w stanie rozprezonym jest wieksza od srednicy wewnetrznej otworu korpusu zaworu. Zapewnia to naprezenie wstepne tulei, gwarantujace odpo¬ wiednia szczelnosc. Korzystne jest gdy wzdluzne przeciecie przebiega wzdluz srednicy bocznego otworu i tworzy w przekroju poprzecznym tulei z miejscem zamocowania dzwigni kat srodkowy wynoszacy 120°-150°, a podluzne wybranie na dzwignie w korpusie jest usytuowane przeciwlegle wzgledem krócca bocznego. Zuzycie robocze elementów tracych, jak równiez zmiany temperatury sa kompensowane przez rozprezna tuleje. Dodatkowa zaleta tego rozwiazania jest doszczelnianie tulei przez nadcisnienie panujace w rurociagu. Zawór wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza trwaloscia, szczelnoscia, brakiem martwych przestrzeni, jak równiez nie wystepowaniem uderzen hydraulicznych przy jego przelaczaniu. Stwarza to szerokie mozliwosci stosowania zaworu dla róznych mediów i róznych warunków pracy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w przekroju podluznym, a fig. 2 — zawór w przekroju poprzecznym.W korpusie 1 zaworu umieszczona jest tuleja 2 posiadajaca wzdluzne przeciecie 3 i boczny otwór 4.Tuleja 2 zaopatrzona jest w dzwignie 5 przechodzaca przez podluzne wybranie 6 w korpusie 1 i sluzaca do sterowania obrotem tulei 2, która w zaleznosci od polozenia przeslania lub otwiera króciec boczny 7.Wzdluzne przeciecie 3 przebiega przez srodek bocznego otworu 4 i tworzy w przekroju poprzecznym z miejscem mocowania dzwigni 5 kat srodkowy a wynoszacy 135°. Podluzne wybranie 6 usytuowane jest przeciwlegle wzgledem krócca bocznego 7. W przykladzie wykonania tuleja 2 pokryta jest warstwa 82 119 803 materialu elastycznego, co stanowi dodatkowe jej uszczelnienie. Mozliwe jest równiez pokrycie materialem elastycznym wewnetrznej powierzchni korpusu 1, badz umieszczenie w specjalnych kawalkach tulei 2 lub korpusu 1 typowych uszczelek.Zastrzezenia patentowe 1. Trójdrogowy zawór óbrotow\ skladajacy sie z korpusu i wrzeciona w postaci walcowej tulei z bocznym otworem, zaopatrzonej w dzwignie sterujaca, znamienny tym, ze tuleja (2) posiada wzdluzne przeciecie (3) i wykonana jest z materialu sprezystego, a zewnetrzna srednica tulei (2) w stanie rozprezonym jest wieksza od srednicy wewnetrznej otworu korpusu (1). * 2. Zawór wedlug zastrz. 1. znamienny tym, ze wzdluzne przeciecie (3) przebiega wzdluz srednicy bocznego otworu (4) i tworzy w przekroju poprzecznym tulei (2) z miejscem zamocowania dzwigni (5) kat srodkowy (a) wynoszacy 120°-150°, a podluzne wybranie (6) w korpusie (1) jest usytuowane przeciwlegle wzgledem krócca bocznego (7).N 1 A/ Fig. 2 Pnicownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL