PL119608B2 - Didactic stand for determination of actual values of coefficients of friction in screw joints znachenijj koehfficienta trenija v vintovykh soedinenijakh - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest stanowisko dydaktyczne do okreslania rzeczywistych wartosci wspólczynni¬ ków tarcia w zlaczach srubowych.Prawidlowosc przebiegu procesu nauczania Podstaw Konstrukcji Maszyn wymaga przeprowadzania ekspe¬ rymentów ilustrujacych teoretyczne zaleznosci omawianych na tym przedmiocie problemów.Stanowisko bedace przedmiotem wynalazku umozliwia doswiadczalne wyznaczenie rzeczywistych wartosci wspólczynników tarcia na gwincie i na powierzchni oporowej nakretki.Moment napinania zlacza srubowego okreslony jest ogólnie znana zaleznoscia Mnap = Ms.+ Mt gdzie Ms = Msb + MSM jest to moment oporów tarcia na gwincie bedacy suma Momentu MS7 wywolanego pochyle¬ niem pod katem y linii srubowej i momentu MSM wywolanego oporami tarcia na zwojach gwintu nakretki i sru¬ by, a Mt jest momentem oporów tarcia na powierzchni oporowej nakretki. Zaleznosc mozna dla róznych wartos¬ ci wsp. tarcia n i jLin przedstawic na wykresie. Ilosciowy udzial momentów MS7 Msm i Mt dzialajacych w zlaczu napinanym momentem Mnap okreslic mozna eksperymentalnie na stanowisku bedacym przedmiotem wynalazku.Celem wynalazku bylo. opracowanie takiej konstrukcji stanowiska, które umozliwia doswiadczalne wyzna¬ czenie rzeczywistych wartosci wspólczynników tarcia na gwincie i na powierzchni oporowej nakretki.Zostalo to rozwiazane w ten sposób, ze na ramie zamontowana jest w sposób trwaly kostka o która opiera sie z jednej strony dwukierunkowe lozysko wzdluzne osadzone na srubie, której leb jest unieruchomiony klu¬ czem dynamometrycznym. Z drugiej strony kostka zaciskana jest nakretka równiez z kluczem dynamometrycz¬ nym. Na srubie osadzone sa tensometry polaczone elektrycznie z miernikiem poprzez mostek tensometryczny.Na pierscieniu srodkowym lozyska zaciskana jest obejma do której ramienia zamocowanajest szalka a do drugie¬ go ramienia obciaznik.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunkach na których fig. 1 ilustruje wykreslnie funkcyjna zaleznosc miedzy momentem napinajacym zlacze srubowe Mnap, momentem oporów tarcia w gwincie Ms i oporów tarcia Mt pod nakretka, fig. 2 schematyczny widok stanowiska z czesciowym wykrojem i fig. 3 schematyczny widok z przodu ukladu pomiarowego stanowiska.2 119608 Stanowiska sklada sie z ramy 1 na której umieszczona jest na stale kostka 2 imitujaca laczone elementy zlacza srubowego. Sruba 3 przez dwukierunkowe lozysko wzdluzne 4 sciska poosiowo kostke 2 przy pomocy nakretki 5 napinanej kluczem dynamometrycznym 6. Leb sruby 3 zabezpieczony jest przed obrotem przy pomocy klucza dynamometrycznego 7 wspartego o rame stanowiska.Moment napinajacy o znanej wartosci Mnap, zadawany kluczem dynamometrycznym 6 powoduje wystapie¬ nie w srubie sily poosiowej, której wielkosc Q okreslana jest metoda tensometryczna. Odksztalcenie rdzenia sruby powoduje zmiane rezystancji ukladu naklejonych na nim tensometrów 8, co po przetworzeniu przez mostek tensometryczny 9, daje wskazanie o wartosci proporcjonalnej do sily rozciagajacej trzpien sruby na mierniku 10.Wielkosc momentu oporów tarcia na gwincie, pomniejszona o wielkosc momentów oporów tarcia w lozy¬ sku wzdluznym Ms — Mj wskazywana jest na mierniku klucza dynamometrycznego 7. i Podwójna wartosc momentu oporów tarcia wystepujacych w lozyskach wzdluznych obciazonych okreslo¬ na sila poosiowa Q0, wynoszaca 2 M\ okreslic mozna przy pomocy przyrzadu szalkowego, który mocuje sie w tym celu na srodkowym pierscieniu lozyska 4 w sposób okreslony na rysunku fig. 3.Jak uwidoczniono na fig. 3, przyrzad szalkowy sluzacy do okreslenia momentu 2 Mj sklada sie z obsadzo¬ nej na srodkowym pierscieniu lozyska wzdluznego, obejmy 11 posiadajacej promieniowo z nia zwiazane ramiona 12 i 13. Ramie 12 zaopatrzone jest w szalke 14, a ramie 13 w przemieszczany po nim i sluzacy do zrównowaze¬ nia ukladu obciaznik 15. Przez odpowiedni dobór odwaznika 16 polozonego na szalce 14 okreslic mozna wielkosc minimalnego momentu M 2 Mj koniecznego do zainicjowania obrotu srodkowego pierscienia lozyska obciazonego wzdluznie sila poosiowa QQ.Znajac parametry geometryczne zlacza i wielkosc wywolanej przy jego napinaniu sily poosiowej Q0 mo¬ zna, po obliczeniu Ms wspólczynników tarcia M i Mn- Zastrzezenie patentowe Stanowisko dydaktyczne do okreslania rzeczywistych wartosci wspólczynników tarcia w zlaczach srubo¬ wych, znamienne tym, ze w ramie (1) zamontowana jest w sposób trwaly kostka (2) o która opiera sie z jednej strony dwukierunkowe lozysko wzdluzne (4) osadzone na srubie (3), której leb jest unieruchomiony kluczem dynamometrycznym (7), a z drugiej strony zaciskana nakretka (5) z kluczem dynamometrycznym (6) przy czym na srubie (3) osadzone sa tensometry (8) polaczone elektrycznie z miernikiem (10) poprzez mostek tensometryczny (9) oraz na pierscieniu srodkowym lozyska (4) zaciskana jest obejma (11) do której ramienia (12) zamocowana jest rolka (14), a do ramienia (13) obciaznik (15).[Nm]S0 ta SO [llaj119 608 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Stanowisko dydaktyczne do okreslania rzeczywistych wartosci wspólczynników tarcia w zlaczach srubo¬ wych, znamienne tym, ze w ramie (1) zamontowana jest w sposób trwaly kostka (2) o która opiera sie z jednej strony dwukierunkowe lozysko wzdluzne (4) osadzone na srubie (3), której leb jest unieruchomiony kluczem dynamometrycznym (7), a z drugiej strony zaciskana nakretka (5) z kluczem dynamometrycznym (6) przy czym na srubie (3) osadzone sa tensometry (8) polaczone elektrycznie z miernikiem (10) poprzez mostek tensometryczny (9) oraz na pierscieniu srodkowym lozyska (4) zaciskana jest obejma (11) do której ramienia (12) zamocowana jest rolka (14), a do ramienia (13) obciaznik (15). [Nm]S0 ta SO [llaj119 608 PL