Przedmiotem wynalazku jest zawór zwrotny umozliwiajacy regulowany przeplyw czynnika w jednym kie¬ runku. Zawór przeznaczony jest do stosowania w opryskiwaczach, bojlerach i podobnych urzadzeniach cisnienio-' wych.Obecnie na zawory zwrotne wykorzystywane sa najczesciej zawory grzybkowe. W zaworach tych grzybek dociskany jest do gniazda za pomoca srubowej sprezyny lub ciezarkami obciazajacymi dzwignie. Ciezarki umie¬ szczone sa przesuwnie na dzwigni, by mozna bylo regulowac sile docisku, a punkt podparcia dzwigni stanowi trzonek grzybka. W zaworach dociskanych sprezyna srubowa sile docisku grzybka reguluje sie przez zgniatanie lub rozluznianie sprezyny dociskajacej.Zawory zwrotne z grzybkiem dociskanym sprezyna srubowa maja ograniczony zakres prawidlowego dzia¬ lania. Sztywne sprezyny nie zapewniaja dostatecznej czulosci przy niskich cisnieniach, a miekkie nie sa przydat¬ ne do wysokich cisnien. Zawór grzybkowy dociskany sprezyna srubowa stosowany jako zawór zwrotny w opry¬ skiwaczu pracuje pulsacyjnie. Poza tym stosowanie zaworów zwrotnych do regulacji cisnienia w opryskiwaczu wiaze sie z koniecznoscia wyposazenia go w manometr, poniewaz ustalanie cisnienia roboczego polega na zwiek¬ szaniu lub zmniejszaniu nacisku sprezyny na grzybek i odczytywaniu cisnienia na manometrze. Zawory obciazane ciezarkami stosowane w bojlerach ze wzgledu na przechyly i wstrzasy nie moga byc stosowane np. w opryskiwa¬ czach.Niedogodnosci te eliminuje zawór zwrotny wedlug wynalazku zawierajacy ruchomy organ zamykajacy przeplyw czynnika polaczony poprzez trzonek ze sprezystym elementem. Element sprezysty, korzystnie plaska sprezyna, pomiedzy punktem stalego zamocowania, a polaczeniem z trzonkiem podparty jest przez suwak umie¬ szczony przesuwnie na prowadnicy. Ruchomy organ zaworu stanowi tlok, który znajduje sie w cylindrze z utwo¬ rzona wzdluzna szczelina polaczona z kanalem odplywowym.Zawór wedlug wynalazku moze pracowac w szerokim zakresie cisnien w urzadzeniach cisnieniowych sta¬ lych i przenosnych. Nie jest czuly na przechyly i wstrzasy. Zastosowanie tloka poruszajacego sie w cylindrze ze szczelina znacznie zmniejsza pulsacje, a sprezysty element (plaska sprezyna) o zmiennym punkcie podparcia rozszerza zakres cisnien i pozwala wyeliminowac manometr (np. w opryskiwaczach) gdyz zawór po wyskalowa- niu staje sie jednoczesnie manometrem.2 119588 Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania zilustrowany jest na rysunku przedstawiajacym widok zaworu z czesciowym przekrojem.W cylindrze 1 z odplywowa szczelina 2 umieszczony jest tlok 3 z trzonkiem 4.. Szczelina 2 utworzona wzdluz tworzacej cylindra 1 polaczona jest z odplywowym (przelewowym) kanalem 5, a cylinder 1 w górnej swojej czesci nad tlokiem 3 polaczony jest z przestrzenia gdzie panuje regulowane przez zawór cisnienie. Trzo¬ nek 4 tloka 3 polaczony jest ruchowo ze sprezystym elementem 6, który stanowi plaska sprezyna zamocowana do czesci stalej drugim koncem. Pomiedzy krancowymi punktami zamocowania sprezyny 6 jest ona obustronnie podparta przez suwak 7 majacy mozliwosc przemieszczania wzdluz prowadnicy 8 zamocowanej na stale i usytu¬ owanej w zasadzie zgodnie z kierunkiem usytuowania sprezyny 6.Ciecz o wyzszym od zadanego cisnieniu znajdujac sie w górnej czesci cylindra 1 powoduje przesuwanie sie tloka 3 i wyplywa szczelina 2 do odplywowego kanalu 5 (z którego moze wracac do zbiornika, np. w opryski¬ waczach). Sprezyna 6 naciskajac na trzonek 4 tloka 3 reguluje cisnienie, przy którym nastepuje przesuw tloka 3.Sile nacisku sprezyny 6 ustala sie suwakiem 7 podpierajacym ja. Suwak 7 przesuwany jest wzdluz prowadnicy 8, na której po wyskalowaniu moga byc naniesione wartosci cisnienia otwierajace zawór.Zastrzezenie patentowe Zawór zwrotny zawierajacy ruchomy organ zamykajacy przeplyw czynnika polaczony poprzez trzonek ze sprezystym elementem, znamienny tym, ze sprezysty element (6), korzystnie plaska sprezyna, pomie¬ dzy punktem stalego zamocowania, a polaczeniem z trzonkiem (4) podparta jest przez suwak (7), umieszczony przesuwnie na prowadnicy (8), przy czym ruchomy organ stanowi tlok (3), umieszczony w cylindrze (1) z wzdluzna szczelina (2) polaczona z odplywowym kanalem (5).Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl CZYTELNIA Urzedu Pa1*ntow<*g PL