Przedmiotem wynalazku jest szynoprzewód magis¬ tralny uniwersalnego stosowania, trójfazowy, zwlaszcza wysokiego napiecia, w oslonie z nory.Znane sa szynoprzewody magistralne trójfazowe wy¬ sokiego napiecia stosowane w energetycznych instala¬ cjach przemyslowych i elektrowniach dla pradów do 2500 amperów, przystosowane do instalowania w warunkach wewnatrz-zakladowych. W tych szynoprzewodach sto¬ suje sie zwykle jato przewodniki pradu standartowe kszal~ towniki jak: oeowniki, rury, pakiety plaskowników, pro¬ file „V", mocowane na izolatorach lub innych elemen¬ tach izolacyjnych, przewaznie w ukladzie plaskim lub w trójkacie, przy czym profile „V" stosowane sa glów¬ nie w jednofazowych szynoprzewodach generatorów Wial- kiej mocy i zwrócone sa swym ostrzem w strone oslony.W szynoprzewodach simopradowych dfa pradów zna- nnonowych rzedu 4000 amperów znane sa z patentu 89126 specjalne ksztaltowniki o zwiekszone;? powierzchni chlodzenia, zwróconej równiez w strone oslony dla lep¬ szej radiacji strat energii do oslony szynoprzewodów.Stosowana konstrukcja oslon znanych szynoprzewodów magistralnych warunkuje zwykle instalowanie tych szy¬ noprzewodów w przestrzeniach wewnatrz budynków, a nawet czesto w specjalnych pomieszczeniach ruchu elektrycznego lub tunelach, za wyjatkiem wspomnianych wyzej szynoprzewodów silnopradowych jednofazowych i trójfazowych stosowanych dla polaczen generatorów z transformatorami lub rozdzielnicami o pradach zna¬ mionowych 4000 amperów i wiekszych.W szynoprzewodach magistralnych wysokiego napie¬ lo 15 20 25 30 cia o pradach znamionowych 1250 do 2500 amperów za¬ gadnienie strat ciepla, zmieniajacych sie w funkcji kwa¬ dratowej pnadu znamionowego, nie sa decydujacym czyn¬ nikiem wplywajacym na konstrukcje szynoprzewodu o nielzolowanydt przewodnikach, gdyz o gabaryiacH oslo¬ ny decyduja odleglosci inletfzyprzewodowe i odleglosc przewodów od oslony. Odleglosci te rosna proporcjonal¬ nie do rapiecia znamionowego szynoprzewodu. Jednak wraz ze wzrostem wzajemnych odleglosci przewodników fazowych — w ukladzie trójkatnym rosnie nsaktancja „X" szynoprzewodu, powodujaca wzrost spadków napiec w szynoprzewodach, co w powazny sposób ogranicza dopuszczalna dlugosc polaczen elektroenergetycznych te¬ go typu szynoprzewodanii.W Szynoprzewodach magistralnych o ukladzie plaskim przewodników fazowych prócz zwiekszonej neafctancjl „X" pojawia sie asymetria reaktancji na pcttZcaegMflych przewodnikach fazowych wywolujaca negatywne skutki.Dla zmniejszenia reaktancji „X" i przeciwdzialaniu jej asymetrii stosuje sie uciazliwe przeplatanie faz, pro¬ wadzenie po dwa, a nawet po trzy przewodniki dla kaz¬ dej fazy, wzajemnie skojarzonych, lub tez wprowadza sie izolacje przewodników dla wiekszego ich zblizenia do siebie. Wszystkie te sposoby zwiekszaja koszt urzadzen, pracochlonnosc, materialochlonnosc znacznie pogarszaja niezawodnosc pracy a takze prowadza do duzych wymia¬ rów poprzecznych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie istniejacych ne¬ gatywnych cech znanych rozwiazan poprzez opracowanie szynoprzewodu magistralnego, uniwersalnego stosowa- 119 511119 511 3 nia zwlaszcza wysokiego napiecia, trójfazowego, w oslo¬ nie z rury dostosowanego do instalowania w warunkach zróznicowanych, napowietrznych i wewnatrzzakladowych o wysokim stopniu ochrony przeciwporazeniowej, na prady znamionowe do 2500 amperów i prady znamionowe szczytowe do 200 kiloampeiów, posiadajacych stosunko¬ wo male wymiary poprzeczne.Cel ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem w wyniku tego ze kazda z szyn pradowych stanowi wyt¬ wór przestrzenny o przekroju poprzecznym w ksztalcie dwuspadowego daszka o kacie wierzcholkowym 120°, pnykryTwajacftgo pnrifitnrn ograniczona z boku dwoma scisnianLP o jkfcztafcieT/ ÓAizej litery „L", usytuowanych wzgledem siebie jako oflbicie zwierciadlane przy czym przestrzen ta jest otwarta od strony krótszych ramion litór „Jj*'Vi stanowi*szczlline do mocowania nasadek izo- latorowych**-«*•<**.•**¦...wl. ..^j Natomiast zewnetrzne plaszczyzny krótszych ramion liter „L" sa równoczesnie plaszczyznami przylegania szyny piadowej do izolatorów wsporczych. Scianki w ksztalcie duzej litery „L" polaczone sa metalicznie z dasz¬ kiem, najkorzystniej w polowie szerokosci jego spadów.Korzystne skutki Wynalazku sa nastepujace: — szyna, której okolo 2/3 masy i powierzchni zawiera ksztaltka w formie dwuspadowego daszka, o kacie wierz¬ cholkowym 120° umozliwia znaczne wzajemne zblize¬ nie szyn tworzac w naturalny sposób uklad skojarzenia, gdyz jadna polowa plaszczyzny szyny pradowej fazy A zbliza sie do polowy s?yny pradowej fazy B a druga po¬ lowa szyny pradowej fazy A zbliza sie do polowy szyny pradowej fazy C itd. Powyzsze ma istotny wplyw na ob¬ nizenie reaktancji „X" szynoprzewodu do wartosci nie spotykanych w innych szynoprzewodach (wyniki po¬ twierdzone badaniami), a takze umozliwia zminimalizo¬ wanie wymiaru poprzecznego szynoprzewodu. — scianki usztywniajace w ksztalcie duzej litery „L" zwiekszaja wskaznik wytrzymalosci przekroju szyny, two¬ rzac równoczesnie naturalna przestrzen do wprowadze¬ nia nasadek izolatorowych. _ — szczelina pomiedzy krótszymi ramionami litery „L" stanowi prowadnice nasadki izolatorowej pozwala¬ jac na swobodne zmiany polozenia szyny w stosunku do izolatora powodowane wydluzalnoscia liniowa szyny. ,— korzystne skutki wynalazku ujawniaja sie wyraznie w wlasnosciach wytrzymalosciowych elektrodynamicz¬ nych, gdyz wskaznik wytrzymalosci szyn pradowych zlozonych z daszka dwuspadowego i profili usztywnia¬ jacych „L", pozwalaja na rozstaw punktów podparcia szyn w odleglosciach wielokrotnie wiekszych od dotych¬ czas znanych rozwiazan. Ma to bezposredni wplyw na obnizenie materialochlonnosci i zwiekszenie niezawod¬ nosci szynoprzewodu. — stopien szczelnosci oslon szynoprzewodu ^ IP 43 4 pozwala na instalowanie szynoprzewodu w warunkach napowietrznych i wnetrzowych bez potrzeby budowy tuneli i pomieszczen ruchu elektrycznego, zmniejsza mozliwosc zapylenia wnetrza szynoprzewodów a tym sa- 5 mym upraszcza czynnosci konserwacyjne, a glównie pod¬ nosi bezpieczenstwo obslugi i niezawodnosc bezawaryj¬ nej pracy.' Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia io przekrój poprzeczny szynoprzewodu, a fig. 2 przekrój poprzeczny szyny pradowej.Jak wynika z rysunku szynoprzewód magistralny, uni¬ wersalnego zastosowania, trójfazowy, zwaszcza wyso¬ kiego napiecia, w oslonie z rury, sklada sie glównie z trzech 15 szyn pradowych 1, izolatorów wsporczych 2, nasadek izolatorowych, 3 umieszczonych w przestrzeni 4 szyny pradowej 1 i mocujacych szyny do izolatorów wspor¬ czych 2, oraz oslony rurowej 5 szynoprzewodu. Kazda z szyn pradowych 1 stanowi wytwór przestrzenny o prze- 20 kroju poprzecznym w ksztalcie dwuspadowego daszka 6 o kacie wierzcholkowym 120°, przykrywajacego przes¬ trzen 4 ograniczona z boku dwoma sciankami 7 o ksztal¬ cie duzej litery „L", usytuowanych wzgledem siebie jako odbicie zwierciadlane. Przestrzen ta jest otwarta od stro- 25 ny krótszych ramion liter „L" i stanowi szczeline 8 jako prowadnice do mocowania nasadek izolatorowych 3.Zewnetrzne plaszczyzny 9 krótszych ramion litery ,,L" sa równoczesnie plaszczyznami przylegania szyny pra¬ dowej 1 do izolatorów wsporczych 2. Scianki 7 w ksztalcie 30 duzej litery „L" polaczone sa metalicznie z daszkiem 6 w polowie szerokosci jego spadów.Zastrzezenia patentowe 1. Szynoprzewód magistralny, uniwersalnego stoso- 35 wania, trójfazowy, zwlaszcza wasokiega napiecia, w oslo¬ nie z rury skladajacy sie z szyn pradowych, izolatorów wspoiczych, nasadek izolatorowych i oslony z rury, zna¬ mienny tym, ze kazda z szyn pradowych (1) stanowi wy¬ twór przestrzenny o przekroju poprzecznym w ksztalcie 40 dwuspadowego daszka (6) o kacie wierzcholkowym 120°, przykrywajacego przestrzen (4) ograniczona z boku dwo¬ ma sciankami (7) o ksztalcie duzej litery „L", usytuowa¬ nych wzgledem siebie jako odbicie zwierciadlane, przy czym przestrzen ta jest otwarta od strony krótszych ra- 45 mion liter „L" i stanowi szczeline (8) do mocowania nasadek izolatorowych (3) zas zewnetrzne plaszczyzny (9) krótszych ramion liter „L" sa równoczesnie plaszczyz¬ nami przylegania szyny pradowej (1) do izolatorów wspor¬ czych (2). 50 2. Szynoprzewód wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze scianki (7) w ksztalcie duzej litery „L" polaczone sa metalicznie z daszkiem (6), najkorzystniej w polowie szerokosci jego spadów.119 511 fi&t 0/ f. fic.2 PL