Przedmiotem wynalazku jest uklad do przesu¬ wania o 90 stopni fazy skladowych harmonicz¬ nych przebiegu okresowego.Znany uklad do przesuwania o 90 stopni fazy skladowych harmonicznych przebiegu okresowego o czestotliwosci —Q posiada operatorowa funkcje przejscia, która przybliza z pewnym bledem fun¬ kcje reaktancyjna H (s), przyjmujaca dla czesto¬ tliwosci harmonicznych przebiegu w = n Q wartosc H(jnQ) = j. Wada jego jest, ze wzrostem doklad¬ nosci tego przyblizenia tj. ze wzrostem dokladnosci przesuwania fazy skladowych harmonicznych o 90 stopni, bieguny operatorowej funkcji przejscia uk¬ ladu daza do lezacych na osi urojonej plaszczyz¬ ny zmiennej zespolonej biegunów funkcji reaktan- cyjnej H(s). Powoduje to niekorzystne wydluzenie stalej czasowej zanikania przebiegów przejsciowych towarzyszacych zalaczeniu i zmianom sygnalu, tym wieksze im operatorowa funkcja przejscia ukladu lepiej przybliza funkcje H(s). Wady tej nie posiada uklad wedlug wynalazku.Istota ukladu wedlug wynalazku jest, ze po¬ siada czwórnik o operatorowej funkcji przejscia bedacej funkcja reaktancyjna H(s) lub jej przy¬ blizeniem i przyjmujaca dla czestotliwosci skla¬ dowych harmonicznych przebiegu w = nft wartosc H(jnfi) = j, oraz posiada dwa róznicowe wzmac¬ niacze operacyjne i osiem rezystorów o rezystan¬ cjach spelniajacych parami takie same proporcje i polaczonych wzajemnie jak nastepuje. Okresowe- 10 15 20 25 30 napiecie wyjsciowe ukladu wlaczone jest na wej¬ scie nieodwracajace pierwszego wzmacniacza przez rezystor o rezystancji aJkrotnie wiekszej od re¬ zystancji rezystora laczacgo to wejscie z . masa ukladu. Napiecie wyjsciowe tego wzmacniacza wla¬ czone jest na wejscie uziemionego czwórnika o transmitancji naipieciowo-napieciowej H(s) oraz na wejscie odwracajace tego samego wzmacniacza przez rezystor o rezystancji a-krotnie wiekszej od rezystancji rezystora laczacego to wejscie z wyj¬ sciem czwórnika o transmitancji H(s) a ponadto wyjscie tego wzmacniacza polaczone jest z wej¬ sciem odwracajacym drugiego wzmacniacza przez rezystor o rezystancji a-krotnie wiekszej od rezy¬ stancji rezystora laczacego to wejscie z wyjsciem tego wzmacniacza i wreszoie wyjscie czwórnika o transmitancji H(s) polaczone jest z wejsciem nieodwracajacym drugiego wzmacniacza przez re¬ zystor o rezystancji a-krotnie wiekszej od rezystan¬ cji rezystora laczacego to wejscie z masa ukladu.Napieciem wyjsciowym ukjgdu jest napiecie wyj¬ sciowego drugiego wzmacniacza operacyjnego.Uklad wedlug wynalazku jest na przykladzie wy¬ konania na rysunku przedstawiajacym schemat ukladu wedlug wynalazku. Uklad sklada sie z czwórnika P, którego transmitancja napieciowa H(s) jest funkcja reaktancyjna lub jej mozliwie najlepszym przyblizeniem i która dla czestotli¬ wosci skladowych harmonicznych ta — i\Q przyjmu¬ je mozliwie najdokladniej wartosc H(jnfi) = j, a 119 477119 477 ponadto sklada sie z dwu róznicowych wzmacnia¬ czy operacyjnych Wx i W2 oraz osmiu rezystorów Rj, R2, R3, R4, R5, R6, R?, Rg. Napiecie wejsciowe ukladu Vx o czestotliwosci Q wlaczone jest na wejscie nieodwracajace wzmacniacza W2 przez re¬ zystor Rj o rezystancji a-krotnie wiekszej od rezy¬ stancji rezystora R2 laczacego to wejscie z masa ukladu. Napiecie wyjsciowe V2 wzmacniacza Wx' wlaczone jest na czwórnik P oraz na wejscie od¬ wracajace pierwszego wzmacniacza Wx przez re¬ zystor R3 o rezystancji a-krotnie wiekszej od re¬ zystancji rezystora R4 laczacego to wejscia z wyj¬ sciem czwórnika P, a ponadto napiecie wyjsciowe V2 tego wzmacniacza wlaczone jest na wejscie nieodwracajace drugiego wzmacniacza W2 przez rezystor R8 o rezystancji a-krotnie mniejszej od rezystancji R2 laczacego to wejscie z wyjsciem wzmacniacza W2. Napiecie wyjsciowe V3 czwór¬ nika P wlaczone jest ma wejscie nieodwracajace drugiego wzmacniacza W2 przez rezystor R5 o re¬ zystancji a-krotnie wiekszej od rezystancji rezy¬ stora R6 laczacego to wejscie z masa ukladu. Na¬ pieciem wyjsciowym ukladu jest napiecie V4 dru¬ giego wzmacniacza operacyjnego W2, Przy takim polaczeniu elementów ukladu i proporcjach re¬ zystancji, operatorowa funkcja przejscia ukladu ma postac JMs) _ H (s)- a WAs) ~ i-r-aH(s; gdzie: V4(s) — oznacza transformate Laplaoe'a napiecia wyjsciowego ukladu, y^s) — oznacza transformate Laplace,a naipiecia wyjsciowego ukladu, H (s) — oznacza operatorowa funkcje przejscia czwórnika P przyjmujaca dla czestotliwo¬ sci co = nQ wartosc H(jnQ) = j. a — wspólczynnik proporcji rezystancji ukladu.K(s; 25 30 35 40 Dla czestotliwosci harmonicznych, . co = nQ, dla których H(jnfi) = j, równiez funkcja przejscia, ca¬ lego ukladu K{s) przyjmuje wartosci K(jnQ) = j, przy czym jej bieguny nie leza na osi urojonej tak, jak bieguny H(s), co zapewnia szybkie zani¬ kanie przebiegów przejsciowych.Zastrzezenie patentowe Uklad do przesuwania o 90 stopni fazy sklado¬ wych harmonicznych przebiegu okresowego, zbu¬ dowany z czwórnika, którego operatorowa funkcja przejscia równa ilorazowi transformaty Laplace'a napiecia wyjsciowego przez transformate napiecia wejsciowego, jest funkcja reaktancyjna H(s), taka, ze nadal czestotliwosci harmonicznych co = nQ na¬ piecia wejsciowego o czestotliwosci Q transmitan- cja ta ma wartosc H(jnQ) = j, oraz z dwóch róz¬ nicowych wzmacniaczy operacyjnych i rezystorów znamienny tym, ze wejsciowe napiecie okresowe (Yj) wlaczone jest przez rezystor (Rx) na wejscie nieodwracajace róznicowego wzmacniacza opera¬ cyjnego (Wj) przy czym wejscie to polaczone jest z masa ukladu przez rezystor (R2) o a-krotnie mniejszej cd rezystora (R2) rezystancji, zas na¬ piecie wyjsciowe ('V2) wzmacniacza (Wx) wlaczone jest przez rezystor (R3) na wejscie odwracajace tego samego wzmacniacza i na wejscie czwórni¬ ka (P) o transmitancji H(s), oraz przez rezystor (R8), na wejscie odwracajace drugiego wzmacnia¬ cza operacyjnego (W2), polaczone przez rezystor (R?) o a-krotnie wiekszej niz rezystor (R8) rezystancji, z wyjsciem tego wzmacniacza, zas napiecie wyj¬ sciowe (V3) czwórnika' (P) wlaczone jest przez re¬ zystor (R4), o a-krotnie mniejszej rezystancji niz rezystor (R3), na wejscie odwracajace wzmacnia¬ cza (Wx) i przez rezystor (R5) na wejscie nieod¬ wracajace wzmacniacza (W2) polaczone z masa przez rezystor (R6) o rezystancji a-krotnie mniej¬ szej niz rezystor (R5), a napieciem wyjsciowym (V4) ukladu jest napiecie wyjsciowe drugiego wzmacniacza operacyjnego (W2).LZGraf. Z-d Nr 2 — 234/33 105+20 egz. A4 Cena 100 zl PL