Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny sta¬ bilizator temperatury, stosowany zwlaszcza do utrzymywania stalej temperatury w mikroter- mostacie.Znane sa dwa podstawowe rodzaje elektronicz¬ nych stabilizatorów temperatury zbudowanych w oparciu o wzmacniacz bledu temperatury.W pierwszym przypadku, wzmacniacz bledu steruje wlaczaniem i wylaczaniem elementu grzej¬ nego w sposób skokowy, z tym, ze do elementu tego dostarczana jest zawsze ta sama moc, a zmie¬ nia sie jedynie czas jego wlaczania.W drugim przypadku, wzmacniacz bledu w spo¬ sób ciagly reguluje moc dostarczana do elementu grzejnego.Wada wymienionych rodzajów stabilizatorów tem¬ peratury jest, w pierwszym przypadku, mala do¬ kladnosc stabilizacji temperatury, a w drugim przypadku, dlugi czas ustalania sie temperatury w mikrotermostacie przy tej samej maksymalnej mocy dostarczanej do elementu grzejnego. Oba wymienione rodzaje elektronicznych stabilizato¬ rów wymagaja równiez skomplikowanego stroje¬ nia zwiazanego z doborem optymalnej mocy do¬ starczanej do elementu grzejnego i regulacji czu¬ losci.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych wyzej niedogodnosci dotychczasowych rozwiazan przez opracowanie ukladu, który po wlaczeniu zapewnia dostarczenie maksymalnej 10 15 30 mocy do elementu grzejnego, co daje szybkie na¬ rastanie temperatury, az do dowolnie wybranej wartosci, przy której zaczyna sie plynna regulacja mocy dostarczanej do elementu grzejnego.Wedlug wynalazku do napiecia wyjsciowego z mostka rezystancyjnego z elementem termoczu- lym, które jest napieciem wejsciowym wzmacnia¬ cza bledu temperatury, dodaje sie poprzez pojem¬ nosc i regulowana opornosc napiecie piloksztaltne o ustalonej amplitudzie, wystepujace synchronicz¬ nie z dodatnia wartoscia napiecia przemiennego podawanego poprzez tyrystor na element grzejny mikrotermostatu. Maksymalna moc dostarczana jest do elementu grzejnego wówczas, gdy tyrystor przewodzi. Odbywa sie to przez caly czas trwania na jego anodzie dodatniej wartosci napiecia prze¬ miennego. Dzieje sie tak wówczas, gdy napiecie podawane na wejscie wzmacniacza bledu jest skie¬ rowane biegunem dodatnim do wejscia nieodwra- cajacego tegoz wzmacniacza i sklada sie ze skla¬ dowej stalej stanowiacej napiecie niezrównowaze- nia mostka rezystancyjnego oraz skladowej zmien-, nej napiecia piloksztaltnego. W miare wzrostu temperatury i zblizania sie do zalozonej stabilizo¬ wanej 'temperatury, skladowa stala zalezna od napiecia niezrównowazenia mostka maleje. W mo¬ mencie, kiedy napiecie na wejsciu wzmacniacza bledu stanowi jedynie napiecie piloksztaltne za¬ czyna sie plynna regulacja kata odciecia tyrystora i zwiazana z tym plynna regulacja mocy dostar- 119 462119 4 3 czanej do elementu grzejnego, Dzieje sie tak dla¬ tego, poniewaz wejscie nieodwracajace wzmacnia¬ cza bledu bedzie mialo potencjal dodatni wzgledem wejscia odwracajacego tegoz wzmacniacza tylko przez czesc trwania dodatniej wartosci napiecia 3 przemiennego na anodzie tyrystora, co jest okres¬ lone przez napiecie piloksztaltne. Zmi3niaj$c amplitude napiecia piloksztaltnego oraz wartosc opornosci okreslajacej zrównowazenie mostka re¬ zystancyjnego, reguluje sie czulosc oraz ustala 10 sie poczatek plynnej regulacji mocy dostarczanej do elementu grzejnego.Rozwiazanie wedlug wynalazku cechuje latwosc strojenia oraz zapewnia szybkie ustalanie sie tem¬ peratury w mikrotermostacie przy zachowaniu 15 duzej dokladnosci stabilizacji.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który jest schematem ideowym ukladu elektro¬ nicznego. 20 Mostek rezystancyjny zbudowany jest z dwóch rezystorów stalych Rl i R3, rezystora regulowa¬ nego R2 oraz rezystora termoczulego RT, o ujem¬ nym wspólczynniku temperaturowym umieszczo¬ nego wewnatrz mikrotermostatu. Napiecie bledu 25 temperatury bedace napieciem wyjsciowym z mo¬ stka rezystancyjnego wraz z dodanym do niego napieciem piloksztaltnym podawane jest na wejs¬ cie wzmacniacza bledu A sterujacego poprzez re¬ zystor R4 tranzystorem Tl, fetory poprzez rezys- _.*• tory R5 i R6 steruje tyrystorem Th zalaczajacym grzejnik G.Rezystory R7 oraz diody Dl i D2 sluza do ob¬ ciecia dodatniej wartosci napiecia przemiennego ~U do poziomu dodatniego napiecia zasilania +Uz $5 i podania jej na kolektor tranzystora Tl, który w tym czasie moze przewodzic i sterowac tyrysto¬ rem Th.W czasie trwania dodatniej wartosci napiecia przemiennego tranzystor T2 jest zatkany i kon- 40 densator Cl poprzez rezystor R8 laduje sie od ujemnej wartosci napiecia zasilania —Uz.W czasie^ trwania ujemnej wartosci napiecia przemiennego ~U, napiecie to przez rezystor RIO i diode D3 steruje tranzystorem T2, który prze- 45 wodzi, rozladowujac kondensator Cl. Wytworzone w ten sposób napiecie piloksztaltne poprzez kon¬ densator C2 oraz dzielnik utworzony przez regu¬ lowany rezystor R9 i równolegle polaczone rezy¬ story mostka rezystancyjnego Rl i R3, podawane w jest na wejscie odwracajace wzmacniacza ble¬ du A.Po wlaczeniu elektronicznego stabilizatora tem¬ peratury, poczatkowa wartosc temperatury w mi¬ krotermostacie jest znacznie nizsza ad wartosci » 4 temperatury stabilizowanej, co powoduje, ze na¬ piecie wyjsciowe z mostka rezystancyjnego jest stosunkowo duze i jest dodatnim biegunem skie¬ rowane do wejscia nieodwracajacego wzmacniacza bledu A. Na wyjsciu tego wzmacniacza jest wów¬ czas napiecie dodatnie, co powoduje przewodzenie tranzystora Tl i tyrystora Th oraz zalaczenie grzejnika G na caly okres trwania dodatniej war¬ tosci napiecia przemiennego ^U. Przy wzroscie temperatury zmniejsza sie napiecie wyjsciowe z mostka rezystancyjnego. W momencie, kiedy jego wartosc bedzie stanowilo jedynie napiecie piloksztaltne, zaczyna sie plynna regulacja kata odciecia tyrystora Th i zwiazana z tym plynna regulacja mocy dostarczanej do grzejnika G.Na wejsciu nieodwracajacym wzgledem wejscia odwracajacego wzmacniacza bledu A dodatni po¬ tencjal bedzie tylko przez czesc trwania dodatniej wartosci napiecia przemiennego ~U, co powoduje, ze tylko na taki czas jest zalaczony grzejnik G i moc dostarczana do niego jest w ten sposób plynnie regulowana.Zmieniajac wartosc rezystora R9 reguluje sie amplitude napiecia piloksztaltnego, a tym samym czulosc plynnej regulacji mocy dostarczanej do grzejnika G. Dla wybranej czulosci regulacji punkt rozpoczecia poczatku plynnej regulacji dobiera sie przez zmiane wartosci rezystora R2.Dzialanie ukladu polega wiec na dostarczeniu pelnej mocy do grzejnika G przez czas trwania dodatniej wartosci napiecia przemiennego ~U, dla poczatkowego etapu ustalania sie temperatury w mikrotermostacie, az do wybranej wartosci tem¬ peratury przy której w sposób ciagly zaczyna zmieniac sie kat zapalania tyrystora Th i naste¬ puje* zwiazana z tym plynna regulacja mocy do¬ starczanej do grzejnika G.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny stabilizator temperatury, zbudo¬ wany z mostka rezystancyjnego z elementem ter- moczulym, wzmacniacza bledu temperatury ste¬ rujacym poprzez tranzystor tyrystorem zalaczaja¬ cym element grzejny, oraz z ukladu napiecia piloksztaltnego, znamienny tym, ze regulowana opornosc (R9) i pojemnosc (C2) polaczone z soba szeregowo wlaczone sa pomiedzy uklad napiecia piloksztaltnego pracujacego synchronicznie z na¬ pieciem przemiennym ~U, a mostek rezystancyjny z elementem termoczulym (RT) i regulowanym rezystorem (R2), przy czym mostek ten wyjsciem dolaczony jest do wzmacniacza bledu temperatu¬ ry (A).119 462 —T—i -^ T t 9 ~u 1 • PL