Przedmiotem wynalazku jest podziemny zbiornik wyrównawczy kopalniany z ko¬ mora rozladowcza.Stan techniki. Znane dotychczas i stosowane pod¬ ziemne zbiorniki wyrównawcze, to zbiorniki o prze¬ kroju kolowym oraz zbiorniki skarpowe. W przy¬ padku zbiorników kolowych o duzych srednicach na przyklad 10 m, zagadnieniem trudnym do roz¬ wiazania jest budowa komory rozladowczej nad ty¬ mi zbiornikami. Dla prawidlowego rozladunku urobku, komora rozladowcza nad zbiornikiem musi miec duzy przekrój poprzeczny, co wymaga silnej a zarazem kosztownej obudowy.Dotychczas zmniejszenie przekroju 'poprzecznego . komory uzyskuje sie przez posadowienie jej obu¬ dowy na stozkowym zamknieciu zbiornika lub po¬ sadowienie tej ogudowy na zelbetowych belkach zabudowanych nad zarysem zbiornika. Rozwiazania te ze wzgledu na koniecznosc stosowania specjal¬ nych technologii wykonawstwa sa czasochlonne i bardzo kosztowne. Dodatkowa niedogodnosc przy napelnianiu zbiorników o przekroju kolowymi wy¬ stepuje w przypadku rozladunku skladów pociagów zlozonych z wozów samowyladowczych.Dla rozladunku tych wozów niezbedna jest zabu¬ dowa dwóch krzywek nad zbiornikiem. Krzywki te rozmieszczone sa po obydwóch stronach toru i sa przesuniete wzgledem siebie co najmniej o 5 m.W tej sytuacji minimalna droga rozladunku wynosi okolo 13 m, zatem czesc urobku wysypuje sie poza 10 20 25 30 zarysem zbiornika. Aby urobek ten wprowadzic do zbiornika, po jego obydwóch stronach buduje sie sciezki zsypowe w postaci poglebiajacych sie. kana¬ lów o dnie nachylonym pod katem okolo 50°. Ka¬ naly te, przecinaja jednak obudowe górnej czesci zbiornika powodujac jej oslabienie i sa równiez przyczyna niepelnego wykorzystania pojemnosci zbiornika.Stosowane natomiast zbiorniki skarpowe wyma¬ gaja niezwykle mocnej obudowy dla zabezpieczenia olbrzymich plaskich powierzchni ociosowych. Zja¬ wisko to wystepuje szczególnie w przypadku usy¬ tuowania zbiorników skarpowych na wiekszych 'gle¬ bokosciach i w trudnych warunkach geologicznych.W celu 'Unikniecia tych niekorzystnych niedogod¬ nosci postanowiono opracowac zbiornik wyrów¬ nawczy o innym ksztalcie z dostosowana do niego komora rozladowcza.Istota wynalazku. Podziemny zbiornik wyrów¬ nawczy wedlug wynalazku ma przekrój poziomy eliptyczny i zamkniety jest od góry komora roz¬ ladowcza o zmiennym przekroju, dostosowanym do eliptycznego ksztaltu zbiornika. Obudowa komory rozladowczej posadowiona jest bezposrednio na obu¬ dowie zbiornika. Zbiornik z komora rozladowcza o ksztalcie eliptycznym charakteryzuje sie malymi gabarytami komory rozladowczej, prosta technolo¬ gia wykonawstwa, wysokim stopniem wykorzystania jego pojemnosci, a jego niewielka wysokosc elimi¬ nuje koniecznosc budowy urzadzen przeciwkrusze- 119 239119 239 niowych oraz powoduje zmniejszenie zakresu robót udostepniajacych komore pod zbiornikiem. Zbiornik wedlug wynalazku jest szczególnie przydatny dla rozladunku skladów pociagów zlozonych z wozów samowyladowczych.Objasnienie rysunku. (Zbiornik wyrównawczy, sta¬ nowiacy przedmiot wynalazku, jest objasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zbiornik z komora rozladowcza w przekroju podluznym, fig. 2 — przekrój poprzeczny zbiornika i komory rozladowczej^ a na fig. 3 — zbiornik wyrównawczy w rzucie poziomym.Przyklad. Jak uwidoczniono na rysunku wyrów¬ nawczy zbiornik 2 ma przekrój poprzeczny w ksztalcie elipsy, której dluzsza os pokrywa sie z osia toru w chodnikach dojazdowych do zbiornika.(Eliptyczny ksztalt zibiornika zamiast kolowego, pozwala przy zachowaniu tej samej pojemnosci zbiornika na znaczne zmniejszenie szerokosci ko- 2o mory nad .zbiornikiem. Szerokosc wyrobiska komo¬ rowego ma decydujacy wplyw na wielkosc cisnie¬ nia górotworu na obudowe tego wyrobiska.Alby cisnienie to Ibylo odpowiednio male, dla za¬ danej szerokosci wyrobiska, dobiera sie odpowied- 25 nio duza jego wysokosc tak alby ksztalt wyrobiska byl zblizony do naturalnego sklepienia cisnien. Ten scisly zwiazek szerokosci wyrobiska z jego wyso- 10 15 koscia powoduje, ze szerokie komory musza byc równiez odpowiednio wysokie mimo, ze nie wymaga tego przeznaczenie wyrobiska.Eliptyczny przekrój poprzeczny zbiornika powo¬ duje ze szerokosc rozladowczej komory 1 odpowied¬ nio sie zmniejsza, co pozwala na równoczesne zmniejszenie jej wysokosci. Wieksza srednica elipsy ma dlugosc wieksza niz 13 m, co 'umozliwia zain¬ stalowanie rozladowczych krzywek 3 po obydwóch stronach toru nad zarysem zbiornika 2. Krzywki 3 sa przesuniete wzgledem siebie o okolo 5 m.Zbiornik 2 zamkniety jest od góry rozladowcza komora 1 posadowiona bezposrednio na obmurzu 4 zbiornika i ma zmienny przekrój poprzeczny, przy czym szerokosc komory 1 zmienia sie zgodnie z elip¬ tycznym ksztaltem zbiornika, a jej wysokosc zmie¬ nia sie proporcjonalnie do szerokosci.Zastrzezenie patentowe Podziemny zbiornik wyrównawczy z komora roz¬ ladowcza, znamienny tym, ze ma eliptyczny prze¬ krój poziomy i zamkniety jest od góry rozladowcza komora <1) posadowiona bezposrednio na obmurzu (4), przy czym rozladowcza komora (1) ma zmien¬ na szerokosc równa szerokosci zbiornika <2), a jej wysokosc zmniejsza sie proporcjonalnie do zmiany jej szerokosci. iifi.Fig. 3 RSW Zaikl Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 27-83/0 — 100 + 20 Cena 100 zl PL