Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zbierania powierzchniowych rozlewisk zanieczyszczen morza. Wynalazek dotyczy ochrony srodowiska wodnego, zwlaszcza mechanicznych srod¬ ków usuwania powierzchniowych zanieczyszczen akwenów morskich.Stan techniki. Znane sa liczne urzadzenia do zbierania z powierzchni mórz zanieczyszczen w postaci , plywajacych rozlewisk. Urzadzenia, dzialajace na zasadzie ograniczania pola rozlewiska i ewentualnego spietrzania tegoz rozlewiska, maja przegrody — zapory plywajace w postaci odcinków gumowanej tkaniny.Odcinki sa odpowiednio usplawnione w czesciach górnych, a obciazone w czesciach dolnych, stanowiac uklad holowany przez statki. W srodkowej czesci takiej zapory znajduje sie lapacz zanieczyszczen, w którym sa one gromadzone. Z lapacza zanieczyszczenia sa odpompowywane pompami ssacymi na poklad statku i gromadzone w odpowiednich zbiornikach tzw. tankach.Wydajnosc tego rodzaju urzadzen jest niska, a uklad nie zabezpiecza przed przejsciem czesci zanieczy¬ szczen ponad zapora: Jej wysokosc reguluje sie predkoscia holowania przez statki. Wykorzystanie zasady spietrzania wody i zanieczyszczen przed zapora, w wyniku jej holowania, jest zwiazane z duzymi oporami hydrodynamicznymi. Teznaczne opory ograniczaja wydatnie predkosci holowania. Wprzypadku wymusza¬ nia wiekszego spietrzenia zanieczyszczen wystepuje dodatkowo mozliwosc przedostawania sie ich pod zapora.Istota wynalaritu. Celem wynalazku bylo zaprojektowanie urzadzenia holowanego przezstatki, zbieraja¬ cego powierzchniowe zanieczyszczenia morza, nie wykazujacego jednak opisanych wad i niedogodnosci technicznych.Wedlug wynalazku w srodku dwuskrzydlowej zapory jest usytuowany lej o wlocie umieszczonym na wysokosci granicy warstwy zanieczyszczen i powierzchni wody. Skrzydla zapory sa wzmocnione linami.Dolna lina, wzmacniajaca dolne obrzeze jest obciazona. Srodkowa lina, usytuowana w przyblizeniu w polowie wysokosci zapory, jest usplawniona stanowi w czesci centralnej podbore leja. Dzieli ona skrzydla kazde odpowiednio na górna i dolna czesc, odchylone na zewnatrz od pionu. Tak utworzone klinowate powierzchnie skrzydel rozdzielaja górna warstwe zanieczyszczen od nizej polozonej dolnej warstwy wody.Odpowiedni ksztalt urzadzenia i leja wymusza ruch zanieczyszczen do wlotu leja, i dalej do wlotu przewodu ssacego pompy, a wody — pod wlotem leja.Urzadzenie wykazuje korzystne skutki techniczne i uzytkowe. Urzadzenie umozliwia zbieranie zanieczy¬ szczen metoda tralowa, to jest podczas ruchu statku, przy znacznej wydajnosci procesu zbierania zanieczy¬ szczen, przy malych oporach tralowania.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schematycznie urzadzenie w widoku aksonometerycznym.2 119137 Calosc urzadzenia do zbierania zanieczyszczen z morza zbudowanejest z tkaniny brezentowej wzglednie gumowanej. Czesc przednia stanowia skrzydla 1 i 2 w formie pasów. Czesc srodkowa stanowi wlot 3 leja splywowego 4, czesc tylna urzadzenia — lej splywowy 4 polaczony jest z wlotem 5 pompy ssacej.Obrzeze pasa tkaniny brezentowej skrzydel 1 i 2 i nadboru leja splywowego 4polaczona jest górna lina 6.W czesci srodkowej pasa skrzydel li 2przebiega lina srodkowa 7. Lina ta stanowi w czesci centralnej podbore leja splywowego 4. Do liny srodkowej 7 wzglednie do czesci srodkowej pasa, podczepione jest usplawnienie urzadzenia np. plywaki nie uwidocznione na rysunku. Obrzeze pasa tkaniny skrzydel 1 i 2 polaczonejest lina dolna do której dolacza sie obciazenie nie uwidocznione na rysunku.Lej splywowy 4 cechuje zbieznosc do wlotu 5 pompy ssacej. Krój pasa, dlugosci lin 6-8usplawnienie i obciazenie zapewni utrzymywanie sie urzadzenia na powierzchni, odpowiednia glebokosc zanurzenia pod- bory leju splywowego 4 oraz wielkosc kata, jaki tworzy plaszczyzna góma pasa z dolna umozliwiajacy separacje wstepna wody od zanieczyszczen z woda.Glebokosc zanurzenia mozna takze regulowac predkoscia holowania.Urzadzenie do zbierania zanieczyszczen przewidziane jest do holowania przezjeden statek, wyposazony w odpowiednio wytrzymaly wytyk.Dla zwiekszenia strefy penetracji mozna przedluzyc skrzydla 1 i 2 urzadzenia przy pomocy róznego rodzaju zapór (pasów tkanin usplawnionych i obciazonych). Urzadzenie do zbierania zanieczyszczen z przedluzonymi skrzydlami moze byc holowane przez statek o dluzszym wytyku lubdwujednostek, z których jedna by odbierala zanieczyszczenia, a druga tylko by holowala jedno skrzydlo urzadzenia.Istnieje mozliwosc ustawienia urzadzenia w stalym punkcie i polaczeniu go do zapór stalych (zakotwi¬ czonych). Naplyw zanieczyszczen wywolany bylby ich dryfem spowodowanym pradem wody lub wiatrem.Wielkosc wody przechodzacej przez urzadzenia (odseparowanej) zaleznajest zarówno od katów,jaki tworzy dolna plaszczyzna urzadzenia z poziomem i plaszczyzna górna, strefy penetracji, stopnia zanurzenia urzadze¬ nia w wodzie i wydajnosci pompy ssacej. Dobór tych wartosci pozwala na ograniczone spietrzanie sie zanieczyszczen we wlocie i na dopuszczanie do przechodzenia ich do strefy wodnej na skutek zmiennych warunków (fali, wiatru).Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do zbierania powierzchniowych rozlewisk zanieczyszczen morza, wykonane z tkaniny brezentowej lub gumowanej, w postaci plywajacej przegródy-zapory dwuskrzydlowej z centralnie umieszczo¬ nym odbieraczem zanieczyszczen, znamienne tym, ze w srodku dwuskrzydlowej zapory usytuowanyjest lej (4) o wlocie (3) umieszczonym na wysokosci granicy warstwy zanieczyszczen i powierzchni wody, a skrzydla (1 i 2) wzmocnione sa linami (6-8), dolna lina (8)jest obciazona, a srodkowa lina (7) usplawniona usytuowana w przyblizeniu w polowie wysokosci zapory, stanowi w czesci centralnej podbore leja (4), dzielacskrzydla (1 i 2) odpowiednio na ich dolne i górne czesci odchylone na zewnatrz od pionu, tworzac powierzchnie klinowato rodzielajaca górna warstwe zanieczyszczen od nizej polozonej wody, przy czym lej (4) zakonczony jest wlotem (5) przewodu ssacego pompy.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL